Inny nie znaczy gorszy, inny nie znaczy wróg
Wykonaj zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.
Zastanów się, dlaczego mamy trudności w zaakceptowaniu osób, które się od nas różnią.
Zapiszcie wnioski i przedstawcie pozostałej części klasy.
Inny nie znaczy gorszy, inny nie znaczy wróg
![kliknij aby powiększyć Ilustracja. Postacie są proste, narysowane. Jest sam kształt sylwetki wypełniony kolorem. Stoją w szeregu. Druga z postaci jest narysowana kolorem żółtym. Pozostałe cztery postacie narysowane są kolorem pomarańczowym.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1V3B7J3WWglK/1642768107/2FHutZgaZshonpX5paiBv2nOklJIPFLu.jpg)
stosować zasady konstruktywnej komunikacji,
wskazać różne sposoby rozwiązywania konfliktów w grupie,
dostrzegać konieczność przeciwstawiania się niewłaściwym zachowaniom grupy.
wyjaśniać, jak tworzą się podziały w grupie i społeczeństwie,
wskazywać cechy postawy tolerancyjnej,
poznawać społeczne skutki odrzucenia i wykluczenia osób i grup społecznych,
uzasadniać konieczność działań mających na celu akceptację inności i wzajemnej współpracy.
Warunki współżycia społecznego w społeczeństwach wielokulturowych
Współczesny świat charakteryzuje bardzo duża dynamika zmian. Możecie zauważyć, jak szybko zmienia się technologia i powstają kolejne narzędzia przekształcające nasze życie. Komunikujemy się zdalnie znacznie częściej niż ludzie żyjący jeszcze 20 lat temu. Przemieszczamy się i odwiedzamy odległe miejsca na Ziemi, podczas gdy jeszcze nasi dziadkowie, jako dzieci i ludzie młodzi, rzadko przekraczali granice państwa. Odwiedzamy różne kraje, poznajemy inne kultury. Nic nie stoi na przeszkodzie, by współczesny człowiek przyjaźnił się z kimś, kto mówi innym językiem, ma inny kolor skóry czy wyznaje odmienną religię. Jeżeli do jakiegoś zakamarka świata nie możemy dotrzeć osobiście, przenosi nas tam telewizja i internet. Pamiętacie, że człowiek żyje we wspólnotach. Organizacja współczesnego świata sprawia, że ilość i różnorodność wspólnot, w których żyjemy, jest bardzo duża. W tak złożonym świecie, poszanowanie przez ludzi wzajemnych potrzeb i praw wymaga sporo wysiłku.
Wykonaj zadanie z wykorzystaniem zamieszczonej grafiki.
Zastanów się:
Jak często słyszysz, że ludzie odmawiają innym tych samych praw co sobie i walczą z powodu dzielących ich różnic?
Co powoduje, że grupa ludzi postrzega drugą grupę jako INNYCH lub OBCYCH?
Zapisz wnioski i przedstawcie pozostałej części klasy.
Porównajcie wyniki Waszej pracy.
Jest to schemat, który przedstawia przyczyny podziałów wewnątrzgrupowych.
Religijne wskazują strzałkami na narodowe i rasowe. Narodowe wskazują na kulturowe. Rasowe wskazują na obyczajowe. Ekonomiczne prowadzą do kulturowych i obyczajowych.
Społeczeństwo wielokulturowe
Ważną linię podziału między członkami współczesnych społeczeństw wyznaczają różnice kulturowe czy religijne. Jeśli w obrębie państwa żyją ludzie o zróżnicowanych korzeniach etnicznych, wyznający różne religie czy kierujący się w życiu wyraźnie odmiennymi wartościami, to mamy do czynienia ze społeczeństwem wielokulturowym.
Ten InnyPrzecież nie tylko on jest dla mnie Inny, również ja jestem dla niego Inny.
Źródło: Ryszard Kapuściński, Ten Inny, Kraków 2006.
Wymień zasady i postawy, których przestrzeganie ma istotny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie małych grup społecznych.
Wyjaśnij, które z tych zasad i postaw są konieczne do funkcjonowania społeczeństwa wielokulturowego.
Wskaż zasady i postawy, które są bardzo cenne w społeczeństwach wielokulturowych, a nie są konieczne do harmonijnego funkcjonowania małej grupy społecznej.
Porównaj wyniki twojej pracy z czynnikami przedstawionymi na schemacie.
Jest to schemat, który przedstawia przyczyny podziałów wewnątrzgrupowych.
Przyczyny podziałów:
szacunek dla innych kultur, innych religii, innego systemu wartości;
poznanie i zrozumienie;
odpowiedzialność za funkcjonowanie społeczeństw wielokulturowych;
akceptacja i współpraca;
czerpanie pozytywnych wzorców i wartości z innych kultur;
tworzenie przyjaznych grup społecznych, które potrafią wspólnie budować.
Wykonaj zadanie z wykorzystaniem zamieszczonej grafiki.
Wyjaśnij, jakie są pozytywne skutki podejmowania działań, które służą zrozumieniu i akceptacji innych ludzi.
Zapisz wnioski i przedstaw pozostałej części klasy.
Wyjaśnij, czy dostrzegasz jakieś możliwe negatywne skutki działań służących akceptacji innych ludzi. Przedyskutuj problem z pozostałą częścią klasy.
Tolerancja
ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH DO SPRAW OŚWIATY, NAUKI I KULTURY
Konferencja Generalna UNESCO w 1995 r. przyjęła Deklarację zasad tolerancji.
Art. 1 Deklaracji zasad tolerancjiTolerancja to szacunek, akceptacja i uznanie bogactwa różnorodności kultur na świecie, naszych form wyrazu i sposobów na bycie człowiekiem. Sprzyja jej wiedza, otwartość, komunikowanie się oraz wolność słowa, sumienia i wiary. Tolerancja jest harmonią w różnorodności. To nie tylko moralny obowiązek, ale także prawny i polityczny warunek. Tolerancja - wartość, która czyni możliwym pokój - przyczynia się do zastąpienia kultury wojny kulturą pokoju.
Źródło: ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH DO SPRAW OŚWIATY, NAUKI I KULTURY Konferencja Generalna UNESCO, Deklaracja zasad tolerancj, 1995.
Na podstawie fragmentu tekstu źródłowego, wyjaśnij pojęcie tolerancja.
Tolerancja polega na:
respektowaniu cudzych praw i cudzej własności,
uznaniu i akceptacji różnic indywidualnych,
umiejętności słuchania, komunikowania się i rozumienia innych,
docenianiu rozmaitości kultur,
otwarciu na cudze myśli i filozofię,
ciekawości i nieodrzucaniu nieznanego,
uznaniu, że nikt nie ma monopolu na prawdę.
Skutki odrzucenia przez grupę
Czy zastanawiałeś się kiedykolwiek, co się dzieje z osobami, które są odrzucane przez grupę?
Grafika, która przedstawia skutki odrzucenia przez rówieśników.
Schemat przedstawia skutki odrzucenia przez rówieśników:
porzucenie szkoły,
wagary,
zachowanie agresywne,
łamanie prawa,
niepowodzenia w nauce,
uzależnienia,
nałogi,
depresja,
myśli samobójcze,
samotność,
izolacja.
Stojący chłopiec w bluzie z napisem odrzucenie. Ubrany w spodnie i bluzę. Chłopiec ma założone słuchawki na uszach.
Wokół chłopca napisy: skutki odrzucenia przez rówieśników.
Wyjaśnij, czy korzyści, jakie grupa czerpie z odrzucenia pewnych osób, mogą usprawiedliwić podane wyżej skutki. Swoją odpowiedź uzasadnij.
Jeśli chcesz wiedzieć więcej
subkulturą nazywamy grupę społeczną, która przyjmuje wzory, zasady, normy zwyczajowe odmienne od akceptowanych przez ogół społeczeństwa; najczęściej pojęcie to związane jest z zachowaniem młodzieży, która szukając dla siebie miejsca w społeczeństwie, próbuje tworzyć nowe wartości i obowiązujące w subkulturach normy grupowe
![kliknij aby powiększyć Zdjęcie przedstawia Cosplayerki. Są przebrane za postaci z gier. Trzy dziewczynki, z wytapirowanymi włosami, dwie z nich mają wianki na głowie z kwiatów. Każda z nich ma strój w innym kolorze. Mocny makijaż, pomalowane paznokcie i usta. W tle widoczny mur.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RQ14UoIMm9HG3/1669043891/2cwa74MSQmYRBjeXHOvjv9l4oN3VsOdA.jpg)
![kliknij aby powiększyć Zdjęcie przedstawia koncert muzyczny. Widoczna scena. Na scenie wokaliści. Wokół sceny zgromadzona publiczność. Większość ubrana jest w bluzy koloru czarnego. Niektórzy mają założone czapki. Wśród publiczności stoją dwaj mężczyźni. Mają długie włosy, spięte w kitkę. Jeden z nich, stojący po prawej stronie ma skórzaną ramoneskę, na którą nałożono dżinsową kamizelkę. Na katanie znajdują się naszywki. Ubrany w dżinsowe spodnie.Trzyma ręce w kieszeni. Drugi mężczyzna ma czarną bluzę. Na bluzę ma nałożoną dżinsowa kamizelkę, która ma kolorowe naszywki. Ma założone dżinsowe spodnie. W prawej dłoni trzyma telefon komórkowy.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RQ7rpEL2BzeIF/1669043891/2gDptx0CYKpXfC3W5qjEAegYoo7J0hjJ.jpg)
Sposoby przeciwdziałania wykluczeniu
to sytuacja, w której człowiek lub grupa ludzi nie może uczestniczyć w działaniach uznawanych za normalne i powszechnie dostępne; ograniczenie to nie wynika z jego woli, ale jest skutkiem czynników od niego niezależnych, np. płci, koloru skóry, sytuacji ekonomicznej, wykształcenia, miejsca zamieszkania, niepełnosprawności
Wyjaśnij, kiedy normy i zasady obowiązujące w życiu danego społeczeństwa zamieniają się w bariery, będące przyczyną wykluczenia. Odwołaj się do przykładów z literatury, filmu, życia codziennego.
Współczesne społeczeństwa demokratyczne starają się przeciwdziałać wykluczeniu. Bardzo ważną rolę odgrywają w tych działaniach różnego rodzaju instytucje rządowe i pozarządowe. Podejmowane przez nie przedsięwzięcia mogą dotyczyć osób o ograniczonej sprawności ruchowej lub intelektualnej, a także ze środowisk patologicznych. Dają im one szansę na rozwój osobistych zainteresowań oraz lepsze funkcjonowanie w społeczeństwie. Przez organizowanie zajęć integrujących osoby o ograniczonej sprawności z osobami w pełni sprawnymi, pomagają przełamać bariery kulturowe, pozytywnie wpływają na współpracę obu grup, ułatwiają wzajemne otwarcie na potrzeby drugiej strony. Mogą również przyczynić się do integracji w społeczeństwie grup etnicznych, mniejszości narodowych i uchodźców.
zachowania jednostek i grup, pozostające w sprzeczności z wartościami i zasadami akceptowanymi przez dane społeczeństwo; zaliczamy do nich: przestępczość, pijaństwo, alkoholizm, narkomanię, przemoc w rodzinie
proces zmierzający do dostosowywania i współpracy mocno zróżnicowanych grup
Wypisz, które instytucje, znajdujące się w twojej miejscowości (lub na terenie twojej gminy), prowadzą działania służące walce z wykluczeniem społecznym.
Podsumowanie
Człowiek jest istotą społeczną. Grupa daje nam poczucie przynależności, bezpieczeństwa i definiuje nasz system wartości. Każdy z nas funkcjonuje w określonych grupach. Naszym zadaniem jest więc przezwyciężanie podziałów przez poznanie i zrozumienie potrzeb innych. Powinniśmy zaangażować się w poznawanie warunków życiowych naszych szkolnych kolegów, szukać możliwości porozumienia, także w z tymi, których zachowań nie akceptujemy. Pamiętajmy, że odrzucenie może prowadzić jednostkę do zachowań niszczących – innych lub siebie samego. Dzięki naszemu zainteresowaniu życiem kolegów mamy szansę uchronić ich przed nieprzemyślanymi i szkodliwymi decyzjami.
Grupy społeczne, dotknięte największymi trudnościami w społeczeństwie.
Wykres przedstawia dane procentowe w odniesieniu do grup społecznych, dotkniętych największymi trudnościami w społeczeństwie.
Grupy społeczne i dane procentowe:
osoby niepełnosprawne, chore - 43%
ludzie ubodzy, starsi - 37%
osoby starsze - 27%
osoby bezdomne - 24%
osoby chore psychicznie - 17%
osoby słabo wykształcone - 14%
bezrobotni - 13%
migranci - 12%
osoby odmiennej orientacji seksualnej , homoseksualiści - 12%
osoby mieszkające z dala od wielkich miast - 8%
niektóre mniejszości narodowe - 4%
Po przeczytaniu poniższego tekstu, zaznacz zdanie prawdziwe.
Ania jest chora. Od dziecka porusza się na wózku inwalidzkim. Jej pasją jest sztuka filmowa. Zna tytuły najwybitniejszych filmów, nazwiska reżyserów i aktorów, tylko
nie zawsze może zobaczyć najnowsze produkcje. Schody, schody i jeszcze raz schody. To jej Tatry, Alpy, a czasami Himalaje. To z ich powodu zrezygnowała z udziału w kółku filmowym, a dzisiaj po raz kolejny opuści premierowy pokaz w kinie.
Przedstawiona sytuacja opisuje zjawisko zwane...