Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Udostępnij materiał Dodaj całą stronę do teczki

JAK NAMALOWAĆ HISTORIĘ POLSKI W WITRAŻU?

STANISŁAW WYSPIAŃSKI POLONIA

  1. Uczniowie oglądają witrażowy obraz Stanisława Wyspiańskiego Polonia, nie znając na razie autora i tytułu dzieła. Dobrze byłoby pokazać obraz na rzutniku w dużej rozdzielczości, by uczniowie mogli zauważyć różne szczegóły witrażu. Dzielą się pierwszymi wrażeniami [ obraz dramatyczny, w centrum leżąca kobieta, wokół, przerażeni dorośli i dzieci, czerwień wskazuje na krew.]

Rq2W1qgrPa8f0
  1. Nauczyciel przekazuje uczniom informację, że jest to projekt witrażu Stanisława Wyspiańskiego zatytułowany Polonia. Dzieło przygotowane zostało w 1894 r., obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie. Ma wymiary 298 x 153 cm. Wykonane jest w technice suchego pastelu.

  2. Na tablicy uczniowie zapisują odmianę słowa witraż, by w wypowiedziach mogli korzystać z poprawnych form deklinacyjnych.

PRZYPADEK

LICZBA POJEDYNCZA

LICZBA MNOGA

mianownik

witraż

witraże

dopełniacz

witraża/witrażu

witrażów/witraży

celownik

witrażowi

witrażom

biernik

witraż

witraże

narzędnik

witrażem

witrażami

miejscownik

witrażu

witrażach

wołacz

witrażu

witraże

  1. Uczniowie otrzymują tabele, którą w grupach uzupełniają, sięgając do opracowań albumowych lub internetowych, ćwicząc w ten sposób czytanie ze zrozumieniem; przykładowe źródła:
    1)http://encyklopedia.eduteka.pl/wiki/Polonia_%28Stanis%C5%82aw_Wyspia%C5%84ski%29

    2) http://www.imnk.pl/gallerybox.php?dir=XX076

    3) https://dzieje.pl/artykuly‑historyczne/wyspianskiego‑obraz‑polski

Poszczególne grupy uzupełniają tabelę zgodnie z przydzielonym przez nauczyciela zakresem analizy formalnej [w drugiej kolumnie podano przewidywane odpowiedzi uczniów].

ZAKRESY ANALIZY FORMALNEJ

PROJEKT WITRAŻU POLONIA STANISŁAWA WYSPIAŃSKIEGO

Kompozycja

dynamiczna, asymetryczna, otwarta, w układzie wertykalnym;

Barwa

perspektywa barwna, szeroka gama barw; Światło oświeca poszczególne plany obrazu. W punkcie centralnym jest czerwona plama. Wokół niej wszystko się koncentruje.

Faktura (rodzaj powierzchni)

gładka faktura uwidacznia kontrasty i natężenia barw: ciepłych i zimnych, jasnych i ciemnych

Analiza ikonograficzna (tematyka i symbolika, treść i przesłanie)

wyraźnie określone kształty, widoczne postacie pierwszego planu; są one alegoryczne: kobieta symbolizuje Polskę, miecz – walkę, ciemna suknia – żałobę, purpurowy płaszcz –królewskość, dzieci ubrane w stroje ludowe(strój krakowski) - ludowość, płaczące kobiety –rozpacz za utraconą ojczyzną; elementy modlitwy wnoszą: przerażony mnich i dwie postacie młodych chłopców podnoszących ręce w geście błagania; modlący wnoszą nadzieję, podobnie jak zastosowany kolor zielony; projekt witrażu tworzy dynamiczną, pełną ekspresji scenę narodowo‑patriotyczną,

skłaniającą do refleksji

Tytuł Polonia

ułatwia interpretację treści; podkreśla intencje artysty chcącego ukazać wizję ginącej Polski w formie alegorycznej

Nowatorskie elementy obrazu

ludowość i folklor z pominięciem grupy społecznej elit; ludowa stylizacja nie spotkała się ze zrozumieniem ówczesnego społeczeństwa; praca nie została zrealizowana

Witraż

ozdobne wypełnienie okna, wykonane z kawałków kolorowego szkła; poszczególne części wprawiane są w ramki; stanowią kontur rysunku, malowany przeźroczystymi farbami

Własna ocena (odczucia, nastroje, przeżycia), odpowiedź na pytanie: jak namalować historię Polski w witrażu?

parę własnych zdań i opinii uczniów na temat projektu witrażu Stanisława Wyspiańskiego oraz przekazywania historii Polski językiem obrazu

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida