Roztwór nasycony to taki, w którym w danych warunkach (temperatury i ciśnienia) rozpuszczono maksymalną ilość substancji, jaka wynika z jej rozpuszczalności. Określenie „nasycony” jest również używane w innym znaczeniu – w odniesieniu do opisu niektórych związków organicznych. Dlaczego? Ponieważ to z kolei wiąże się z ich budową. Przeanalizujmy ją zatem.

Metan

Położenie węgla w układzie okresowym (14 grupa) wskazuje na to, że każdy z atomów węgla posiada 4 elektrony walencyjne. Dążąc do uzyskania korzystnej energetycznie konfiguracji elektronowej najbliższego gazu szlachetnego (neonu), atom węgla może uwspólnić elektrony walencyjne maksymalnie z czterema innymi atomami. Tym samym atom węgla może z innymi atomami utworzyć cztery wiążące pary elektronowe – cztery wiązania kowalencyjne.

W związku z powyższym, w związkach organicznych atomy węgla są zawsze czterowartościowe – mogą utworzyć maksymalnie cztery wiązania chemiczne.

Najprostszym pod względem budowy węglowodorem jest metan o wzorze sumarycznym CH4. Cząsteczka metanu zbudowana jest z jednego atomu węgla i czterech atomów wodoru.

Wszystkie wiązania między atomem węgla i atomami wodoru są takie same (są to wiązania pojedyncze, a kąty pomiędzy nimi wynoszą 109°28').

ciekawostka1
Polecenie 1

Wykorzystując zestaw modeli atomów lub kolorową plastelinę i wykałaczki (lub zapałki), w oparciu o powyższe wiadomości skonstruuj model cząsteczki metanu.

Metan powstaje w warunkach beztlenowych podczas rozkładu materii organicznej. Jest głównym składnikiem gazu ziemnego, na terenach bagiennych wydziela się jako gaz błotny. Metan towarzyszy również złożom węgla kopalnego (będąc jedną z przyczyn wybuchów w kopalniach) oraz złożom ropy naftowej. Źródłem metanu są także wysypiska śmieci. Produkują go również zwierzęta przeżuwające (bydło, owce).

Ciekawostka

Pierwsze na świecie udane wydobycie gazu z hydratów metanu
Prawie pół wieku temu odkryto znaczne ilości „zamrożonego” metanu na dnie oceanów. Jednak dopiero w 2013 r. udało się wydobyć gaz z hydratów metanu, zwanych „płonącym lub metanowym lodem”. Nie było to proste zadanie, ponieważ przy wydobyciu metan może w sposób niekontrolowany wydostawać się w postaci „bąbelków”, zwiększając emisję gazu cieplarnianego i jednocześnie zabierając organizmom wodnym duże ilości tlenu. Rządy USA, Kanady, Norwegii, Chin i Japonii zaczęły inwestować w opracowanie technologii, które miały pozwolić wydobyć „metan uwięziony w lodzie”. W USA wykonano już nawet testowe instalacje do eksploatacji hydratów metanu w pobliżu Alaski, ale to Japończycy pierwsi ogłosili o swoim powodzeniu.

Indeks dolny Źródło: Japończycy wydobyli gaz z hydratów metanu, eko.org.pl, 5.04.2013, [dostęp: 19.03.2021]; Hydraty – paliwo przyszłości?, wiz.pl, 25.02.2013, [dostęp: 19.03.2021]. Indeks dolny koniec

R1TTezzXI3b2E
Złoża zmrożonego metanu
Źródło: Tomorrow Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

*Hydraty metanu – to szczelnej budowy struktury krystaliczne, złożone z molekuł metanu zamkniętych w klatkach cząsteczek wody.

Badanie reaktywności metanu
Doświadczenie 1

Sprawdź, w jaki sposób metan zachowuje się wobec wody bromowej.

W tym celu wykonaj doświadczenie. Wybierz hipotezę, napisz obserwacje oraz sformułuj odpowiedni wniosek.

Jeśli nie masz możliwości samodzielnego przeprowadzenia doświadczenia, zapoznaj się z poniższym materiałem filmowym obrazującym jego przebieg.

REmsyzzPiwT6b
Sprawdź, w jaki sposób metan zachowuje się wobec [wody bromowej]\pojecie‑ref= {woda bromowa} . W tym celu wykonaj doświadczenie. Wybierz hipotezę, napisz obserwacje oraz sformułuj odpowiedni wniosek. Jeśli nie masz możliwości samodzielnego przeprowadzenia doświadczenia, obejrzyj zamieszczony w podpowiedzi film. Problem badawczy Czy metan powoduje odbarwienie wody bromowej?. Hipoteza Wybierz jedną z przedstawionych hipotez, a następnie ją zweryfikuj. (Wybierz: Metan odbarwia wodę bromową., Metan nie powoduje odbarwienia wody bromowej.). Co będzie potrzebne - dwie probówki; - korek; - woda bromowa (roztwór bromu); - metan (np. z małej butli). Instrukcja Doświadczenie przeprowadź pod dygestorium. 1. Do pierwszej probówki wlej do 1/3 jej objętości roztwór bromu (wodę bromową). 2. Drugą probówkę napełnij metanem i wlej taką samą ilość wody bromowej. Probówkę zamknij korkiem i dobrze wymieszaj przez wytrząsanie. 3. Obserwuj zachodzące zmiany. 4. Porównaj zawartość obu probówek.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Sprawdzono, w jaki sposób metan zachowuje się wobec wody bromowej.

W tym celu wykonano doświadczenie.

Możesz zapoznać się z filmem ukazującym to doświadczenie.

Problem badawczy:

Czy metan powoduje odbarwienie wody bromowej?

Hipoteza:

Metan nie powoduje odbarwienia wody bromowej.

Co było potrzebne:

  • dwie probówki;

  • korek;

  • woda bromowa (roztwór bromu);

  • metan (np. z małej butli).

Przebieg doświadczenia:

Doświadczenie przeprowadzono pod dygestorium. Do obu probówek wlano do 1/3 objętości roztwór bromu (wodę bromową). Do jednej z probówek włożono wężyk z metanem i przepuszczono gaz przez roztwór. Zaobserwowano zachodzące zmiany i porównano obie probówki.

Obserwacje:

Brak zmian świadczących o przebiegu reakcji. Brunatny (lub pomarańczowy lub żółty) roztwór nie zmienia swojego zabarwienia.

Wniosek:

Metan nie odbarwia wody bromowej, czyli nie reaguje z bromem. Oznacza to, że jest on węglowodorem mało reaktywnym. Mała reaktywność metanu wynika z  budowy jego cząsteczki i obecności w niej wiązań pojedynczych, które są trudne do rozerwania.

R1Pmw7FoxTWhn
W filmie zaprezentowano przebieg doświadczenia, w którym zbadano reaktywność metanu względem wody bromowej. W filmie przedstawiono niezbędne szkło i sprzęt laboratoryjny do przeprowadzenia doświadczenia.
1
Polecenie 2

Napisz obserwacje oraz wniosek do przeprowadzonego doświadczenia.

R1WSc7bfv5Xl7
Obserwacje: (Uzupełnij) Wnioski: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 2

Napisz, w jakiej postaci wprowadzany jest metan do probówki.

Re4mC0Sas3eNa
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
iXETDRSULf_d5e329

Węglowodory nasycone

Metan należy do grupy związków chemicznych nazywanych węglowodorami nasyconymi. Węglowodory nasycone to takie, w których cząsteczkach, pomiędzy atomami, znajdują się wyłącznie wiązania pojedyncze. Przez analogię do definicji roztworu nasyconego możemy powiedzieć, że węglowodory nasycone to takie, w których cząsteczkach znajduje się maksymalna liczba wiązań pojedynczych (atomy węgla w tych cząsteczkach są “wysycone” wiązaniami pojedynczymi). W związku z tym, że wiązania pojedyncze mają dużą trwałość (trudno je rozerwać), węglowodory nasycone są związkami chemicznymi o małej reaktywności.

Metan jest pierwszym i najprostszym przedstawicielem alkanów. Alkany to węglowodory nasycone, których cząsteczki zbudowane są z łańcuchów utworzonych z atomów węgla i wodoru. Atomy węgla w cząsteczkach alkanów połączone są ze sobą wyłącznie za pomocą wiązań pojedynczych.

Jak już wspomniano, metan jest jednym ze składników gazu ziemnego. Oprócz metanu składnikami gazu ziemnego są m.in. kolejne węglowodory o nazwach: etan, propan, butan. Wymienione związki chemiczne, tak samo jak metan, należą do grupy alkanów. Ich cząsteczki zbudowane są z łańcuchów utworzonych kolejno z dwóch, trzech oraz czterech atomów węgla. Do tych atomów węgla przyłączone są za pomocą wiązań pojedynczych atomy wodoru. Począwszy od alkanu, zbudowanego z pięciu atomów węgla, czyli pentanu, nazwy alkanów, zbudowanych z cząsteczek o prostych (nierozgałęzionych) łańcuchach węglowych, tworzy się od greckich liczebników: penta- (pięć), heksa- (sześć) itd. (oznaczających liczbę atomów węgla w cząsteczce) przez dodanie przyrostka -an.

Polecenie 3
Rn0vQ1aNZ03UP
Określ, jakie nazwy mają alkany, których cząsteczki zbudowane są z prostych (nierozgałęzionych) łańcuchów węglowych, zawierających wskazane ilości atomów węgla. Dopasuj nazwę alkanu do liczby atomów węgla, z których zbudowane są jego cząsteczki. dekan Możliwe odpowiedzi: 1. 10 atomów C w cząsteczce, 2. 6 atomów C w cząsteczce, 3. 9 atomów C w cząsteczce, 4. 5 atomów C w cząsteczce, 5. 8 atomów C w cząsteczce, 6. 7 atomów C w cząsteczce heptan Możliwe odpowiedzi: 1. 10 atomów C w cząsteczce, 2. 6 atomów C w cząsteczce, 3. 9 atomów C w cząsteczce, 4. 5 atomów C w cząsteczce, 5. 8 atomów C w cząsteczce, 6. 7 atomów C w cząsteczce oktan Możliwe odpowiedzi: 1. 10 atomów C w cząsteczce, 2. 6 atomów C w cząsteczce, 3. 9 atomów C w cząsteczce, 4. 5 atomów C w cząsteczce, 5. 8 atomów C w cząsteczce, 6. 7 atomów C w cząsteczce heksan Możliwe odpowiedzi: 1. 10 atomów C w cząsteczce, 2. 6 atomów C w cząsteczce, 3. 9 atomów C w cząsteczce, 4. 5 atomów C w cząsteczce, 5. 8 atomów C w cząsteczce, 6. 7 atomów C w cząsteczce pentan Możliwe odpowiedzi: 1. 10 atomów C w cząsteczce, 2. 6 atomów C w cząsteczce, 3. 9 atomów C w cząsteczce, 4. 5 atomów C w cząsteczce, 5. 8 atomów C w cząsteczce, 6. 7 atomów C w cząsteczce nonan Możliwe odpowiedzi: 1. 10 atomów C w cząsteczce, 2. 6 atomów C w cząsteczce, 3. 9 atomów C w cząsteczce, 4. 5 atomów C w cząsteczce, 5. 8 atomów C w cząsteczce, 6. 7 atomów C w cząsteczce
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Aby przedstawiać budowę cząsteczek alkanów, posługujemy się wzorami strukturalnymi oraz półstrukturalnymi. Wzory strukturalne ukazują wszystkie wiązania obecne w cząsteczkach alkanów (zarówno wiązania pomiędzy sąsiednimi atomami węgla, jak i wiązania pomiędzy atomami węgla i wodoru). Wzory półstrukturalne (grupowe) ukazują wyłącznie wiązania pomiędzy atomami węgla w cząsteczkach.

Polecenie 4

Zapoznaj się z poniższą animacją, a dowiesz się, w jaki sposób należy zapisać wzór strukturalny i półstrukturalny alkanu, którego cząsteczki zbudowane są z czterech atomów węgla, połączonych w prosty (nierozgałęziony) łańcuch.

RCN4C4NzLnjTk
Animacja przedstawia sposoby rysowania wzorów strukturalnych i półstrukturalnych alkanów na przykładzie n—butanu o wzorze C4H10.
1
Polecenie 5

Narysuj wzory strukturalny i półstrukturalny (grupowy) alkanu, którego cząsteczki zbudowane są z ośmiu atomów węgla, połączonych w prosty (nierozgałęziony) łańcuch.

R1cwefhuizIhD
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 5

Zaznacz, jak będzie wyglądał wzór półstrukturalny (grupowy) alkanu, którego cząsteczki zbudowane są z ośmiu atomów węgla, połączonych w prosty (nierozgałęziony) łańcuch.

R1dnw0NBp7Fp4
Możliwe odpowiedzi: 1. CH indeks dolny, trzy, wiązanie pojedyncze, CH indeks dolny, dwa, wiązanie pojedyncze, CH indeks dolny, dwa, wiązanie pojedyncze, CH indeks dolny, dwa, wiązanie pojedyncze, CH indeks dolny, dwa, wiązanie pojedyncze, CH indeks dolny, dwa, wiązanie pojedyncze, CH indeks dolny, dwa, wiązanie pojedyncze, CH indeks dolny, trzy, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, minus, C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1ciekawostka1
Polecenie 6

W poniższej tabeli zestawiono wzory półstrukturalne alkanów, które zawierają kolejno od 1 do 7 atomów węgla w cząsteczkach. Przeanalizuj zapisane wzory i określ prawidłowość, według której można zapisać wzory półstrukturalne cząsteczek kolejnych alkanów.

Liczba atomów węgla w cząsteczce

Nazwa węglowodoru

Wzór półstrukturalny alkanu o prostym (nierozgałęzionym) łańcuchu węglowym

1

metan

CH4

2

etan

CH3-CH3

3

propan

CH3-CH2-CH3

4

butan

CH3-CH2-CH2-CH3

5

pentan

CH3-CH2-CH2-CH2-CH3

6

heksan

CH3-CH2-CH2-CH2-CH2-CH3

7

heptan

CH3-CH2-CH2-CH2-CH2-CH2-CH3

RpPADQGvTHzSE
Odpowiedź: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zbiór związków chemicznych, o podobnej budowie i właściwościach chemicznych, różniących się między sobą liczbą grup -CH2- (tzw. grup metylenowych) w cząsteczkach, to tzw. szereg homologiczny, a należące do niego związki nazywamy homologami. Wzory sumaryczne wszystkich związków chemicznych należących do szeregu homologicznego można zapisać za pomocą wzoru ogólnego.

Wzór ogólny alkanów:

CnH2n+2

n – liczba atomów węgla w cząsteczce

1
Polecenie 7

Dane są trzy alkany:

Alkan I, którego cząsteczki zbudowane są z 4 atomów węgla.

Alkan II,  którego cząsteczki zbudowane są z 20 atomów węgla.

Alkan II, którego cząsteczki zbudowane są z 18 atomów wodoru.

Wykorzystując wzór ogólny szeregu homologicznego alkanów, napisz wzory sumaryczne opisanych alkanów I, II oraz III. Następnie zapoznaj się z animacją i zweryfikuj poprawność wykonania zadania.

R6IjFmgmNPI76
Odpowiedź: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 7

Dane są trzy alkany:

Alkan I, którego cząsteczki zbudowane są z 4 atomów węgla.

Alkan II,  którego cząsteczki zbudowane są z 20 atomów węgla.

Alkan III, którego cząsteczki zbudowane są z 18 atomów wodoru.

Wykorzystując wzór ogólny szeregu homologicznego alkanów, przyporządkuj wzory sumaryczne do opisanych alkanów I, II oraz III.

RWtiLOMK7fRtS
Alkan I, którego cząsteczki zbudowane są z 4 atomów węgla: C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziesięć, koniec indeksu dolnego
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Alkany lub inne związki organiczne o tym samym wzorze sumarycznym mogą różnić się budową – związki takie nazywamy izomerami. Znane są związki o łańcuchu „prostym”, w których wszystkie atomy węgla są związane z nie więcej niż dwoma innymi atomami węgla, oraz związki o łańcuchu „rozgałęzionym”, w których przynajmniej jeden z atomów węgla jest związany z więcej niż dwoma innymi atomami węgla. Im więcej jest atomów węgla w cząsteczce alkanu, tym więcej możliwości połączeń między nimi. Jeżeli w cząsteczce alkanu wszystkie atomy węgla są ustawione w jednym szeregu i nie ma rozgałęzień, to można jego nazwę podać z literą n- na początku (skrót od „normalny”).
Butan o wzorze sumarycznym C4H10 może utworzyć związek chemiczny o łańcuchu prostym (n‑butan) lub rozgałęzionym (izobutan).

R1WSL4pWfY0ml
Wzory półstrukturalne i nazwy alkanów, których cząsteczki zbudowane są z czterech atomów węgla. Po lewej (butan) – cząsteczka o prostym (nierozgałęzionym) łańcuchu węglowym, a po prawej (metylopropan) – cząsteczka o rozgałęzionym łańcuchu węglowym.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 8

Uczeń badał zachowanie się propanu wobec wody bromowej. Zastanów się i odpowiedz na pytanie, jakich obserwacji mógł dokonać uczeń w trakcie przeprowadzania doświadczenia. Wyjaśnij, z czego wynikały te obserwacje.

RvkHCrwr6ygiL
Odpowiedź: (Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RS4VWsNIAbxc7
Na animacji zaprezentowano, w jaki sposób ustalić wzór sumaryczny i nazwę alkanu na podstawie jego masy cząsteczkowej, na przykładzie etanu.
1
Polecenie 9

Przykładowy program do tworzenia modeli cząsteczek alkanów znajduje się poniżej. Zapoznaj się z zasadą działania tego programu, a następnie wykonaj polecenia od 4 do 6.

R1HNQ0P65y8Ty1
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Sprawdź, ile różnych modeli cząsteczek węglowodorów zbudowanych z 8 atomów węgla oraz 18 atomów wodoru można skonstruować? Zbuduj te modele korzystając z plasteliny, kasztanów i wykałaczek lub gotowych zestawów do modelowania. Pamiętaj, że każdy atom węgla musi być połączony z czterema innymi atomami (węgla lub wodoru), a każdy atom wodoru może łączyć się tylko z jednym atomem węgla.

1
Polecenie 10
R1HLX7fDbcS0l
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1FF2F4U5RKD9
Polecenie 11
RAZNgmdG6bqzW
Poniżej zamieszczono sześć modeli cząsteczek. Wskaż te z modeli, które odpowiadają strukturze alkanu o wzorze sumarycznym C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, osiemnaście, koniec indeksu dolnego.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1OM327R1P467

Podsumowanie

  • Atomy węgla w związkach organicznych są zawsze czterowartościowe (tworzą cztery wiązania kowalencyjne z innymi atomami).

  • Alkany to węglowodory nasycone, w których cząsteczkach między atomami węgla występują wyłącznie wiązania pojedyncze.

  • Alkany tworzą szereg homologiczny o wzorze ogólnym CnH2n+2

  • Pierwszym przedstawicielem szeregu homologicznego alkanów jest metan.

  • Cztery pierwsze związki chemiczne z szeregu homologicznego alkanów to: metan, etan, propan i butan. Nazwy kolejnych tworzy się, dopisując przyrostek -an do greckich liczebników, określających liczbę atomów węgla w cząsteczce.

Praca domowa
1
Polecenie 12.1

Napisz wzory strukturalny i półstrukturalny alkanu zawierającego 10 atomów węgla w cząsteczce. Załóż, że cząsteczki tego alkanu zbudowane są z prostych (nierozgałęzionych) łańcuchów węglowych. Napisz nazwę rozpatrywanego alkanu

RasWxYVoMirO2
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 12.1

Podaj nazwę alkanu zawierającego 10 atomów węgla w cząsteczce. Załóż, że cząsteczki tego alkanu zbudowane są z prostych (nierozgałęzionych) łańcuchów węglowych.

R1IaARsEfhEzs
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 12.2

Sprawdź, czy związki chemiczne o wzorach C20H42, C21H44, C22H46, C23H48 należą do szeregu homologicznego alkanów.

RwwjVT2ag1kbL
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RIixDwNaVJz0E
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 12.3

Przedstaw modele pięciu kolejnych alkanów, zaczynając od etanu, których cząsteczki zbudowane są z prostych (nierozgałęzionych) łańcuchów węglowych.

RuGTxRLjpO54D
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 12.3

Opisz budowę modeli pięciu kolejnych alkanów, zaczynając od etanu, których cząsteczki zbudowane są z prostych (nierozgałęzionych) łańcuchów węglowych.

RT0PKzSOrC3ma
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Słownik

alkany
alkany

węglowodory nasycone, związki organiczne zbudowane z atomów węgla i wodoru, zawierające między atomami węgla wyłącznie wiązania pojedyncze

gaz ziemny
gaz ziemny

paliwo kopalne pochodzenia organicznego; mieszanina węglowodorów nasyconych, w skład której wchodzi głównie metan (ponad 90%); może zawierać inne gazy takie jak między innymi etan, propan, butan, tlenek węgla(IV) i azot

izomery
izomery

związki chemiczne o tym samym wzorze sumarycznym, ale różniące się budową (ułożeniem atomów w cząsteczce)

szereg homologiczny
szereg homologiczny

szereg związków organicznych uporządkowanych według wzrastającej liczby atomów węgla, np. alkanów, w którym dwa kolejne związki różnią się od siebie o grupę atomów —CH2—

węglowodory nasycone
węglowodory nasycone

związki chemiczne węgla i wodoru, w których cząsteczkach między atomami występują wyłącznie wiązania pojedyncze (węgiel – węgiel oraz węgiel – wodór)

woda bromowa
woda bromowa

nasycony wodny roztwór bromu o stężeniu procentowym równym około 3,6%

bg‑gold

Notatnik

R17TY7A3VUjRk
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.