N- „Śpiewniki domowe” Stanisława Moniuszki
Klucz do rozwoju
Stanisław Moniuszko okazał się mistrzem form wokalnych. Skomponował ponad 300 pieśni, w tym 267 zebranych w 12 zbiorach zatytułowanych Śpiewnik domowy. Pieśni pisał przede wszystkim do słów ówcześnie żyjących poetów, przez co dotyczyły one aktualnych problemów związanych z kulturą, sztuką oraz z życiem społecznym. W ten sposób język i muzyka polska trafiały do polskich domów, co było celem kompozytora. Pieśni te stały się przełomem o epokowym znaczeniu w dziejach polskiej pieśni solowej.
Ważne daty
5 maja 1819 – narodziny Stanisława Moniuszki w Ubielu (koło Mińska)
1837 – wyjazd na studia muzyczne do Berlina
1838 – Berlin, wydanie Trzech śpiewów (Sen, Niepewność, Pieszczotka) do słów Adama Mickiewicza (tłum. na język niemiecki)
1839 – wydanie kolejnych dwóch pieśni do tekstów Mickiewicza (Trzech budrysów, Rozmowa)
1840 – zakończenie studiów, powrót do kraju i ślub w Wilnie z Aleksandrą Müller
1843 – ukazuje się I Śpiewnik domowy
1845 – ukazuje się II Śpiewnik domowy
1848 – pierwsze wykonanie Halki – wersja koncertowa, w Wilnie
1851 – ukazuje się III Śpiewnik domowy
1854 – premiera sceniczna Halki w Wilnie, w wersji 2–aktowej
1855 – ukazuje się IV Śpiewnik domowy
1858 – premiera Halki w Teatrze Wielkim w Warszawie, w nowej 4–aktowej wersji
1858 – przeniesienie z rodziną do Warszawy
1858 – objęcie stanowiska dyrektora opery warszawskiej
1858 – ukazuje się V Śpiewnik domowy
1859 – opera Hrabina
1859 – ukazuje się VI Śpiewnik domowy
1860 – opera Verbum nobile
1863 – wybuch powstania styczniowego
1865 – premiera Strasznego dworu
4 czerwca 1872 – śmierć Moniuszki
Cele
Nauczysz się...
wykazywać genezę powstania Śpiewników domowych
charakteryzować rodzaje pieśni i cechy stylu kompozytora
definiować podstawowe formy pieśni i terminologię muzyczną