Krajobrazy Polski z Google Earth
Krajobrazy Polski z Google Earth
Plan lekcji
Autor/autorka: Przemysław Szlagor
1. Etap edukacyjny i klasa
Szkoła podstawowa - klasa V
2. Przedmiot
Geografia
3. Temat zajęć
Krajobrazy Polski z Google Earth – wirtualna podróż przez różnorodność Polski
4. Czas trwania zajęć
45 minut
5. Uzasadnienie wyboru tematu
Temat jest zgodny z podstawą programową nauczania geografii w szkole podstawowej i pozwala na interaktywne zapoznanie uczniów z różnorodnością krajobrazową Polski. Wykorzystanie Google Earth umożliwia wizualne i dynamiczne przyswojenie wiedzy, co jest kluczowe w przypadku omawiania cech poszczególnych krajobrazów.
6. Uzasadnienie zastosowania technologii
Wykorzystanie projektów Google Earth podczas lekcji geografii sprawia, że zajęcia są znacznie bardziej atrakcyjne i angażujące dla uczniów. Pozwala na wirtualne „odwiedzenie” odległych miejsc, obserwację ich cech w 3D, analizę zdjęć satelitarnych, a także tworzenie własnych, interaktywnych prezentacji. Dzięki temu uczniowie są bardziej zaangażowani w proces uczenia się i lepiej zapamiętują omawiane treści.
Uczniowie korzystają z Chromebooków (laptopów przeglądarkowych) lub innych urządzeń z dostępem do Internetu przez przeglądarkę. Zaleca się, aby uczeń był zalogowany na swoim koncie szkolnym, aby zapisać postępy swojej pracy. Zastosowanie laptopów przeglądarkowych pozwala na szybką i elastyczną pracę oraz zapisywanie jej w projekcie i dokumencie tekstowym. Uczeń, który nie skończy pracy na lekcji, będzie miał do niej dostęp w domu oraz na kolejnych lekcjach. Zastosowanie technologii pozwoli również sprawnie pracować uczniom z dysfunkcjami - możliwe jest zastosowanie narzędzi ułatwień dostępu, jak powiększenie ekranu, czy zamiana tekstu na mowę.
7. Cel ogólny zajęć
Uczeń zna główne typy krajobrazów Polski, potrafi je rozróżniać i wskazywać na mapie ich położenie, a także rozumie podstawowe zależności między składnikami tych krajobrazów.
Uczeń rozwija świadomość różnorodności przyrodniczej i kulturowej Polski oraz kształtuje postawę szacunku do środowiska.
8. Cele szczegółowe zajęć
Uczeń:
wyjaśnia znaczenie terminu krajobraz
rozróżnia krajobrazy naturalne i kulturowe
wskazuje na mapie położenie następujących krain geograficznych Polski: Tatry (krajobraz wysokogórski), Wyżyna Krakowsko‐Częstochowska (krajobraz wyżynny), Nizina Mazowiecka (krajobraz nizinny), Pojezierze Mazurskie (krajobraz pojezierny), Pobrzeże Słowińskie (krajobraz nadmorski), Wyżyna Śląska (krajobraz miejsko‐przemysłowy), Wyżyna Lubelska (krajobraz rolniczy)
przedstawia główne cechy krajobrazów Polski (wysokogórskiego, wyżynnego, nizinnego, pojeziernego, nadmorskiego, wielkomiejskiego, miejsko‐przemysłowego, rolniczego) oraz wykazuje ich zróżnicowanie
rozpoznaje krajobrazy Polski na podstawie wirtualnych obserwacji w Google Earth, opisów oraz ilustracji
przedstawia podstawowe zależności między składnikami poznawanych krajobrazów (np. związek lessu z krajobrazem rolniczym, formy krasowe z budową geologiczną)
opisuje wybrane obiekty dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego omawianych krain geograficznych Polski i wskazuje je w Google Earth
wskazuje pozytywne i negatywne zmiany w krajobrazach powstałe w wyniku działalności człowieka
przyjmuje postawę szacunku wobec środowiska przyrodniczego i kulturowego Polski.
9. Metody i formy pracy
pogadanka
praca z mapą (cyfrową) w Google Earth
praca samodzielna/w parach (tworzenie własnych punktów w Google Earth)
10. Środki dydaktyczne
komputer
rzutnik multimedialny, monitor lub tablica interaktywna
prezentacja multimedialna oraz przygotowany przez nauczyciela projekt w Google Earth zawierający oznaczone punkty dla każdego omawianego krajobrazu z krótkimi opisami
karta pracy - dokument tekstowy elektroniczny (Dokumenty Google lub plik w edytorze tekstu) lub papierowy (wydruk)
11. Wymagania w zakresie technologii
Chromebook lub komputer z dostępem do internetu dla każdego ucznia lub jedno urządzenie na parę.
Aplikacja Google Earth (wersja przeglądarkowa lub desktopowa).
Stabilne połączenie internetowe.
Zaleca się, aby uczeń był zalogowany do Google Earth przez swoje konto szkolne, dzięki czemu będzie mógł zapisać swoje postępy.
12. Przebieg zajęć

Czas trwania: 5 minut
Opis aktywności:
Nauczyciel rozpoczyna lekcję od krótkiej pogadanki, pytając uczniów, czym jest krajobraz i z czym im się kojarzy. Prosi o podanie przykładów krajobrazów, które znają z najbliższego otoczenia lub z wakacji.
Następnie wyświetla na ekranie prezentację i zadaje pytanie: „Czy z tej perspektywy widać różne krajobrazy Polski?
Nauczyciel wyjaśnia pojęcie krajobrazu jako ogółu cech środowiska przyrodniczego i elementów działalności człowieka, widocznych na danym obszarze. Wskazuje, że w Polsce mamy bardzo różnorodne krajobrazy.

Czas trwania: 10 minut
Opis aktywności:
Nauczyciel otwiera przygotowany wcześniej projekt w Google Earth z przykładem krajobrazu nadmorskiego i omawia jego główne cechy. Link do przykładowego projektu znajduje się w materiałach pomocniczych. Podczas prezentacji nauczyciel zadaje pytania aktywizujące uczniów:
Krajobraz nadmorski (Pobrzeże Słowińskie): Zbliżamy się do Morza Bałtyckiego, do Pobrzeża Słowińskiego. „Co jest tutaj charakterystyczne? Widzimy morze, plażę... A co to są te 'góry' piasku? (wydmy). Co to jest mierzeja? Jakie jeziora widzimy za wydmami? (jeziora przybrzeżne). Jakie są tu warunki pogodowe? Co to jest bryza? Jak ludzie spędzają czas nad morzem?” Wskazanie na ruchome wydmy w Słowińskim Parku Narodowym. Wyjaśnienie pojęć: wydma, plaża, mierzeja, jezioro przybrzeżne, bryza.
Nauczyciel w prezentacji pokazuje, jak stworzyć własny projekt w Google Earth i jak dodawać do niego kolejne miejsca.

Czas trwania: 25 minut
Opis aktywności:
Uczeń tworzy w Google Earth projekt, dodając kolejne miejsca według kolejności zadanej przez nauczyciela w karcie pracy. Uczeń dodaje opisy najważniejszych elementów krajobrazu w Google Earth oraz wypełnia tabelę w dokumencie tekstowym lub na wydrukowanej karcie pracy.
W razie potrzeby nauczyciel pomaga uczniom, doradza, motywuje do dokładnego “zwiedzania” miejsc i poszukiwania ciekawych form krajobrazu.

Czas trwania: 5 minut
Opis aktywności:
Nauczyciel zadaje zadanie, które może być kontynuacją lekcji w formie pracy domowej lub zadania na kolejnych zajęciach.
Zadanie:
„Korzystając z Google Earth, odszukajcie swoje miejsce zamieszkania i jego najbliższe otoczenie. Dokonajcie oceny krajobrazu pod względem jego piękna oraz ładu i estetyki zagospodarowania terenu. Zastanówcie się, co wam się podoba, a co nie. Spróbujcie zaproponować jedną lub dwie zmiany w zagospodarowaniu terenu, które poprawiłyby jego estetykę lub funkcjonalność. Możecie zapisać swoje pomysły lub, jeśli macie taką możliwość, spróbować zaznaczyć je w Google Earth.”
Nauczyciel podkreśla, że celem jest kształtowanie postawy szacunku wobec środowiska przyrodniczego i kulturowego.
13. Sposób ewaluacji zajęć
Ewaluacja może nastąpić poprzez:
Aktywny udział uczniów w dyskusji i odpowiadaniu na pytania podczas lekcji.
Sprawdzenie i omówienie z uczniami zadania domowego (ocena krajobrazu najbliższego otoczenia szkoły i propozycje zmian).
Krótka, ustna lub pisemna ankieta na koniec lekcji, np. „Co najbardziej zapamiętałem/łam z dzisiejszej lekcji?”, „Co było dla mnie najciekawsze?”, „Czego chciałbym/chciałabym dowiedzieć się więcej?”.
15. Licencja
CC BY‐NC‐SA 4.0 - Uznanie autorstwa‐Użycie niekomercyjne‐Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe. Przejdź do opisu licencji.
16. Wskazówki dla innych nauczycieli korzystających z tego scenariusza
Przed lekcją koniecznie przetestuj działanie Google Earth i upewnij się, że projekt jest poprawnie przygotowany i wszystkie punkty są widoczne.
Zachęć uczniów do interakcji z Google Earth, jeśli warunki techniczne na to pozwalają (np. praca w grupach przy komputerach).
Możesz poprosić uczniów o przygotowanie krótkich prezentacji o wybranym krajobrazie jako zadanie domowe.
Lekcję można rozwinąć o elementy dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, prosząc uczniów o wyszukiwanie w Google Earth Parków Narodowych, zabytków czy charakterystycznych budowli.
Dostosuj tempo i głębokość omawiania każdego krajobrazu do możliwości i zainteresowań uczniów.
Dla uczniów z SPE:
Scenariusz w naturalny sposób wspiera tych uczniów dzięki swojemu wizualnemu i interaktywnemu charakterowi. Warto jednak pamiętać o dodatkowych możliwościach, jakie dają Chromebooki i narzędzia Google. Możliwe jest zastosowanie narzędzi ułatwień dostępu, jak powiększenie ekranu, czy zamiana tekstu na mowę. Dodatkowo:
Uczniowie z dysgrafią lub trudnościami w pisaniu: Mogą korzystać z funkcji pisania głosowego w Dokumentach Google, aby dyktować odpowiedzi do karty pracy lub opisy w projekcie Google Earth.
Dostosowanie materiałów: Nauczyciel może w Google Classroom przydzielić uczniom zróżnicowane wersje karty pracy. Dla jednych może to być wersja uproszczona, z bankiem słów do wykorzystania, a dla innych – wersja rozszerzona o dodatkowe zadania.
Uczniowie z dysfunkcją wzroku: Mogą korzystać z wbudowanego w Chromebooki czytnika ekranu (ChromeVox) oraz trybu wysokiego kontrastu.
Dla uczniów niepolskojęzycznych (cudzoziemskich): Lekcja oparta na Google Earth jest doskonałym narzędziem do pracy w klasie wielokulturowej, ponieważ w dużej mierze opiera się na uniwersalnym przekazie wizualnym i możliwością porównania krajobrazów różnych krajów.
17. Materiały pomocnicze
Google Earth (wersja przeglądarkowa: earth.google.com lub aplikacja desktopowa Google Earth).
Jak stworzyć własny projekt w Google Earth? - materiał dla nauczyciela
Przykładowy projekt w Google Earth - w panelu po lewej stronie kliknij ikonę trzech kropek i wybierz opcję “Utwórz kopię”
18. Scenariusz dotyczy Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej
Tak
19. Forma prowadzenia zajęć
Stacjonarna / zdalna / hybrydowa