Kształcenie ogólne - zasoby podmiotów zewnętrznych
Zasoby udostępniane przez European Schoolnet
European Schoolnet to sieć łącząca 34 ministerstwa edukacji z państw europejskich, w tym Polskę (w skład wchodzą nie tylko państwa członkowskie UE). Sieć powstała w 1997 r. w Brukseli, gdzie ma swoją siedzibę. Celem organizacji jest propagowanie innowacji w nauczaniu i uczeniu się oraz wspieranie szkół w efektywnym wykorzystywaniu technologii informacyjno‑komunikacyjnych i rozwijaniu kompetencji cyfrowych uczniów i nauczycieli.
Informacje o dostępnych zasobach można uzyskać pod linkiem: http://www.eun.org/news/detail?articleId=4993184
Wyszukiwarka zasobów Scientix
Projekt Scientix promuje i wspiera ogólnoeuropejską współpracę pomiędzy nauczycielami przedmiotów ścisłych (ang. STEM: nauka, technika, inżynieria i matematyka), badaczami edukacji, decydentami i innymi osobami zawodowo zajmującymi się nauczaniem przedmiotów ścisłych.
Wyszukiwarka zasobów nie wymaga logowania. Jest prostym narzędziem, dzięki któremu można łatwo odnaleźć interesujący użytkownika materiał, dzięki możliwości filtrowania: m.in według słowa kluczowego, wieku uczniów czy języku. Większość zasobów przetłumaczona jest także na język polski. Projekt Scientix powstał z inicjatywy Komisji Europejskiej i od samego początku koordynowany jest przez European Schoolnet, z siedzibą w Brukseli.
Wyszukiwarka dostępna jest pod adresem: http://www.scientix.eu/resources
Academica - www.academica.edu.pl
Cyfrowa wypożyczalnia międzybiblioteczna Academica jest innowacyjnym narzędziem pozwalającym na udostępnienie w bibliotekach naukowych i publicznych na terenie całego kraju kilkuset tysięcy publikacji naukowych. Dzięki systemowi elektronicznych wypożyczeń międzybibliotecznych użytkownicy bibliotek mają możliwość natychmiastowego dostępu do współczesnych publikacji ze wszystkich dziedzin wiedzy z poszanowaniem zapisów prawa autorskiego. Academica pozwala na dostęp do ponad pół miliona pełnotekstowych publikacji – monografii, podręczników, skryptów, artykułów oraz całych numerów czasopism. Stale rozbudowywane zasoby Academiki obejmują współczesne piśmiennictwo naukowe ze wszystkich dziedzin, w tym także najnowsze wydania podręczników akademickich oraz aktualne numery fachowych czasopism specjalistycznych, jak również teksty źródłowe, literaturę piękną oraz zbiory specjalne, które są przedmiotem badań naukowców.
Bezpieczna droga do szkoły - kampania edukacyjna
Urząd Transportu Kolejowego prowadzi działania profilaktyczne z zakresu bezpieczeństwa na drogach, które dotyczą obszarów kolejowych.
Upowszechnianie wiedzy o bezpieczeństwie wśród uczniów jest priorytetem Ministra Edukacji i Nauki. Zeszyt edukacyjny, kolorowanki, gry edukacyjne stanowią atrakcyjne uzupełnienie treści programowych realizowanych w szkołach
i placówkach.
Zachęcamy do odwiedzania strony: https://www.bezpieczny-przejazd.pl/edukacja/dla-dzieci
Biogramy.pl oraz Internetowy Polski Słownik Biograficzny
Portale z zasobami Filmoteki Narodowej - Instytutu Audiowizualnego (FINA), poświęcone życiorysom wybitnych Polaków i osób związanych z naszym krajem: https://www.biogramy.pl/NewHome oraz https://www.ipsb.nina.gov.pl/Home
Europeana Collections - www.europeana.eu
Europeana Collections jest platformą zapewniającą dostęp do ponad 50 milionów pozycji cyfrowych – książek, muzyki, dzieł sztuki i innych – z narzędziami do wyszukiwania i filtrowania. Zawiera kolekcje tematyczne z zakresu sztuki, mody, muzyki, fotografii oraz I Wojny Światowej, wzbogacone o galerie, blogi i wystawy. Europeana współpracuje z tysiącem europejskich archiwów, bibliotek i muzeów, aby udostępniać dziedzictwo kulturowe dla nauki i zabawy. Materiały dostępne są w języku angielskim.www.kolejoweabc.pl
Własność intelektualna w szkole - EUIPO
Od 2016 r. Urząd Unii Europejskiej do spraw Własności Intelektualnej - European Union Intellectual Propery Office (EUIPO) realizuje projekt Własność intelektualna
w szkole (IP in Education). W projekcie uczestniczą przedstawiciele państw członkowskich Unii Europejskiej z: urzędów patentowych, ministerstw edukacji, ministerstw kultury lub/i podległe im instytucje, jak też przedstawiciele organizacji zrzeszających nauczycieli.
Celem projektu jest rozpropagowanie tematyki własności intelektualnej w szkołach przez pryzmat szansy jakie młodym ludziom może dać ochrona prawna ich twórczości. Projekt opiera się na połączeniu treści dotyczących ochrony własności intelektualnej z kreatywnością, innowacyjnością i przedsiębiorczością uczniów, w taki sposób,aby tematyka własności intelektualnej stała się integralną częścią programów różnych przedmiotów nauczanych w szkole. Zasoby dostępne są na stronie internetowej: https://euipo.europa.eu/ohimportal/pl/web/observatory/educational-materials
Projekt ma również na celu realne wsparcie procesu edukacyjnego poprzez stworzenie (w oparciu o doświadczenia państw członkowskich) narzędzi i materiałów dotyczących tematyki własności intelektualnej, przydatnych w procesie kształcenia uczniów oraz w procesach kształcenia i doskonalenia nauczycieli.
Idee Projektu są spójne z przygotowanym w 2018 r. zaleceniem Rady Unii Europejskiej dotyczącym włączenia kwestii związanych z własnością intelektualną i prawami własności intelektualnej do kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (zalecenia dostępne tu: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018H0604(01)&from=EN )
Filmoteka szkolna - http://filmotekaszkolna.pl/
Zasób Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego (FINA). Bazę strony stanowi pakiet 61 lekcji tematycznych odpowiednich dla wszystkich etapów edukacji szkolnej. W skład każdej z nich wchodzą: dwa lub trzy filmy, scenariusze lekcji, opracowania filmoznawcze i zagadnienia do dyskusji, jak również artykuły kontekstowe.
Programy edukacyjne Głównego Inspektoratu Sanitarnego
Wśród materiałów edukacyjnych GIS na uwagę zasługuje program antynikotynowej edukacji zdrowotnej „Bieg po zdrowie”. Projekt przygotował Główny Inspektorat Sanitarny we współpracy z ekspertami z dziedziny psychologii. Jego celem jest uwrażliwianie młodych ludzi na negatywne skutki palenia tytoniu. Program jest skierowany do uczniów szkół podstawowych, ich nauczycieli i rodziców. Został objęty honorowym patronatem Ministra Edukacji Narodowej.
Szkoły zainteresowane przeprowadzeniem projektu prosimy o kontakt z właściwą terytorialnie Powiatową Stacją Sanitarno‑Epidemiologiczną i z koordynatorem programu.
Materiały są dostępne na stronie: https://www.gov.pl/web/gis/programy-edukacyjne
Instytut Badań Literackich PAN - „IBL dla szkół”
W czasach, gdy coraz częściej cyfrowe kopie pozwalają dotrzeć do trudno dostępnych publikacji, a pandemia unieruchomiła w domach uczniów i nauczycieli, badacze z Instytutu Badań Literackich PAN zorganizowali akcję „IBL dla szkół”. Na stronie internetowej pod adresem: https://ibl.waw.pl/pl/edukacja/ibl-dla-szkol udostępniane są zarówno linki do najważniejszych publikacji poświęconych literaturze, pdf‑y książek i artykułów, kolekcje Nowej Panoramy Literatury Polskiej, wykłady nagrane w związku z rokiem Bolesława Prusa (2012 – cykl poświęcony przede wszystkim „Lalce”), Konkursem Sienkiewiczowskim oraz specjalnie na tę okazję przygotowane „Wykłady mistrzowskie”, poświęcone najważniejszym zjawiskom w literaturze dawnej i współczesnej, polskim pisarzom, a także interpretacjom poszczególnych utworów.
„Wykłady mistrzowskie” prowadzą zarówno pracownicy IBL PAN, osoby skupione w Towarzystwie Literackim im. Adama Mickiewicza, jak i jurorzy OLiJP pracujący w różnych ośrodkach akademickich w Polsce. Przygotowany zestaw materiałów będzie sukcesywnie uzupełniany. Jest to zarazem zapowiedź stopniowego budowania „zdalnej” platformy pozwalającej upowszechnić badania nad literaturą. Materiały są pogrupowane w kilku działach: Obszary tematyczne (Literatura staropolska, Literatura oświecenia, Literatura romantyzmu, Literatura II poł. XIX w., Literatura XX w., Literatura XXI w., Elementy teorii literatury, Wiedza o teatrze), Książki i artykuły, Nagrania wideo, Słowniki/kompendia/bibliografie, Portale i kolekcje cyfrowe, Indeksy. Informacje o akcji „IBL dla szkół” można śledzić w mediach społecznościowych na profilach IBL PAN: na Facebooku https://www.facebook.com/notes/instytut-badań-literackich-pan/ oraz Twitterze https://twitter.com/IBLPAN.
Klikam z głową - poradnik dla rodziców i nauczycieli
Urząd Komunikacji Elektronicznej przygotował poradnik dla nauczycieli i rodziców pn. „Klikam z głową”, który nie tylko opisuje zagrożenia jakie mogą spotykać użytkowników nowoczesnych technologii, ale również przedstawia sposoby reagowania na nie.
Celem kampanii edukacyjnej jest poszerzenie wiedzy dzieci, młodzieży oraz rodziców i nauczycieli o tym, jak bezpiecznie korzystać z potencjału Internetu. Przygotowany poradnik jest zbiorem wiedzy i doświadczeń, który ma wesprzeć rodziców i nauczycieli we wprowadzaniu najmłodszych w bezpieczne poruszanie się w przestrzeni wirtualnej.
Poradnik dostępny jest na stronie urzędu:https://cik.uke.gov.pl/news/poradnik-dla-nauczycieli-i-rodzicow,228.html
Dodatkowo, w ramach kampanii „Klikam z głową” przygotowano filmy, które znajdują się pod adresem: https://www.uke.gov.pl/wydarzenia/klikam-z-glowa,3.html :
- Jak bezpiecznie korzystać z Internetu? - animowany film dla dzieci w wieku od 6 do 9 lat.
- Jak bezpiecznie poruszać się w sieci i korzystać z urządzeń telekomunikacyjnych? - film dla dzieci w wieku 10‑12 lat.
Kolejowe ABC - www.kolejoweabc.pl
Kolejowe ABC to materiały dydaktyczne przygotowane przez Urząd Transportu Kolejowego w ramach akcji edukacyjnej „Kampania Kolejowe ABC”. Na stronie znajdują się trzy unikalne podręczniki dostosowane do różnych grup wiekowych – przedszkolaków, uczniów klas I‑III oraz klas IV‑VI. W podręcznikach „Kampania Kolejowe ABC w moim przedszkolu” oraz „Kampania Kolejowe ABC w mojej szkole” znajdują się wskazówki dotyczące bezpieczeństwa kolejowego oraz gotowe scenariusze lekcji. Na stronie internetowej dostępna jest także edukacyjna kolorowanka „Kolejowe Przygody Rogatka”, która wprowadza najmłodszych w tematykę bezpieczeństwa kolejowego przy pomocy głównego bohatera kampanii – nosorożca Rogatka. Dzieci mogą także skorzystać z gry „Kolejowe ABC” na urządzenia mobilne, w ramach której prowadzone są konkursy z nagrodami. Jest to aplikacja, która w interaktywny sposób bawi i w przyjemny sposób uczy zasad bezpieczeństwa oraz prawidłowego zachowania na terenach kolejowych. Można ją pobrać bezpłatnie ze sklepu App Store (dla systemu iOS) oraz z Google Play (dla systemu Android).
Lekcje o legislacji - materiały Ministerstwa Sprawiedliwości
Lekcje o Legislacji” to program edukacyjny, który ma na celu szerzenie oraz budowanie świadomości prawnej w społeczeństwie poprzez edukację dostosowaną do wieku jej odbiorców.
W trakcie lekcji uczniowie dowiedzą się m.in.: komu przysługuje inicjatywa ustawodawcza, jak powinien wyglądać prawidłowo skonstruowany przepis, jaką drogę pokonuje projekt ustawy nim stanie się powszechnie obowiązującym prawem. Wszystko to jest osadzone w ciekawy i przystępny sposób w oparciu o praktyczne ćwiczenia, w specjalnie przygotowanych przez nas materiałach tj. prezentacji, skrypcie oraz scenariuszu zajęć, stanowiących podstawę do przeprowadzenia lekcji przez nauczyciela WoS lub historii w szkołach ponadpodstawowych. Czas potrzebny na realizację wynosi 1 godzinę lekcyjną.
Link do zasobu: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/lekcje-o-legislacji
Lekcje o pomocy pokrzywdzonym - materiały Ministerstwa Sprawiedliwości
„Lekcje o Pomocy Pokrzywdzonym” to program edukacyjny, skierowany do uczniów szkół ponadpodstawowych. W trakcie lekcji uczniowie dowiedzą się m.in.: jakie są regulacje prawa karnego, przeanalizują statystyki czynów zabronionych, nauczą się wyłapywać tzw. fake newsy, a także dowiedzą się gdzie szukać pomocy, w sytuacji gdy staną się ofiarami przestępstwa lub będą jego świadkami. Wszystko to jest osadzone w ciekawy i przystępny sposób w oparciu o praktyczne ćwiczenia.
Link do zasobu:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/lekcje-o-pomocy-pokrzywdzonym
Lekcje o mediacji - materiały Ministerstwa Sprawiedliwości
“Lekcje o Mediacji” to kolejna odsłona z serii projektów edukacyjnych prowadzonych przez Wydział ds. Edukacji Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości.
W ramach projektu uczniowie szkół ponadpodstawowych dowiedzą się m.in.: czym jest konflikt, co jest jego źródłem, w jaki sposób radzić sobie w sytuacji konfliktowej, czym jest mediacja, kim jest mediator, czy w jakich sprawach uczeń czy jego bliscy mogą skorzystać z mediacji? Oprócz zagadnień teoretycznych w materiałach znajdują się również ćwiczenia praktyczne, które z całą pewnością umożliwią w pełni zrozumienie ww. tematyki.
Link do zasobu: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/lekcje-o-mediacji
Lekcje o nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim - materiały Ministerstwa Sprawiedliwości
“Lekcje o Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i Nieodpłatnym Poradnictwie Obywatelskim” to kolejna odsłona z serii projektów edukacyjnych prowadzonych przez Wydział ds. Edukacji Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości.
W ramach projektu uczniowie szkół ponadpodstawowych dowiedzą się m.in.: czym jest nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo prawne, jak i kto może z niej skorzystać, gdzie mieszczą się punkty, w których można uzyskać pomoc, kto może udzielić nam pomocy i w jakim zakresie? Oprócz zagadnień teoretycznych w materiałach znajdują się również ćwiczenia praktyczne, które z całą pewnością umożliwią w pełni zrozumienie ww. tematyki.
Link do zasobu: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/lekcje-o-nieodplatnej-pomocy-prawnej-i-nieodplatnym-poradnictwie-obywatelskim
Publikacje edukacyjne Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego
Publikacje edukacyjne zostały wydane nakładem UKNF i obejmują gotowe scenariusze lekcji z zakresu rynku finansowego. Skierowane są przede wszystkim do nauczycieli podstaw przedsiębiorczości i innych przedmiotów zawierających elementy wiedzy o finansach, a także do doradców metodycznych. Zawarte w publikacjach treści odnoszą się do treści nauczania objętych podstawą programową kształcenia ogólnego do przedmiotu podstawy przedsiębiorczości.
Scenariusze lekcji z zakresu ryzyka związanego z inwestowaniem na rynkach kapitałowych i terminowych autorstwa Pawła Stangenberga: https://www.knf.gov.pl/?articleId=66592&p_id=18
Pierwsze kroki na rynku finansowym – scenariusze lekcji autorstwa Joanny Banach, Anny Jarmuszyńskiej, Pawła Jaroszewicza i Michała Zdrojewskiego: https://www.knf.gov.pl/?articleId=66581&p_id=18
Muzykoteka szkolna - http://muzykotekaszkolna.pl/
Muzykoteka Szkolna to internetowe narzędzie edukacyjne dla nauczycieli muzyki w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych oraz wszystkich, którzy chcą zgłębić swoją wiedzę o muzyce klasycznej, będące zasobem Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego (FINA). Muzykoteka Szkolna jest też współproducentem aplikacji ORKIESTROWNIK na urządzenia mobilne, która jest przewodnikiem po tajnikach orkiestry symfonicznej.
Przyjaciele klimatu - materiały Ministerstwa Klimatu i Środowiska
Celem materiału edukacyjnego pn. Przyjaciele klimatu jest przybliżenie w przystępny sposób uczniom szkoły podstawowej kluczowych zagadnień związanych z ochroną klimatu oraz działaniami na rzecz adaptacji do zachodzących zmian klimatu.
Materiał obejmuje pakiety edukacyjne dla klas: I‑III, IV, V‑VI oraz VII‑VIII wraz z materiałami dla nauczycieli. Prezentowane w pakietach edukacyjnych treści mają wymiar „bazowy” i poza uporządkowaniem podstawowej terminologii z obszaru ochrony klimatu i adaptacji do zachodzących zmian klimatu, obrazują wymiar przyczynowo‑skutkowy zachodzących zmian klimatu oraz działań adaptacyjnych (z perspektywy indywidualnej, lokalnej, krajowej i globalnej).
Ze względu na interdyscyplinarność tematyki, materiały mają uniwersalny charakter, umożliwiający zrealizowanie lekcji tematycznej nie tylko w ramach zajęć z nauk przyrodniczych, ale także w ramach zajęć z nauk humanistycznych.
Materiały dostępne są tu: https://www.gov.pl/web/klimat/materialy-edukacyjne
Serwis Ninateka - https://ninateka.pl/
Serwis VOD Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego (FINA), w którym znajduje się około 7600 wyselekcjonowanych materiałów, w tym: twórczość przedstawicieli Polskiej Szkoły Dokumentu, kolekcję teatralną ponad 50 przedstawień, kolekcje muzyczne poświęcone największym polskim kompozytorom XX wieku. Serwis daje także możliwość skorzystania z konta EDU, które umożliwia dostęp do scenariuszy lekcji wspomagających prowadzenie zajęć.
Olimpiada literatury i języka polskiego - materiały
Olimpiada literatury i języka polskiego (OLiJP), przeznaczona dla najzdolniejszych uczniów liceów ogólnokształcących, rozpoczęła realizację projektu Warsztaty maturalne.
Jurorzy Olimpiady, przygotują - w oparciu o podstawę programową - cykl wykładów warsztatowych dla uczniów szkół średnich, tegorocznych maturzystów oraz uczniów niższych klas. Nagrania swym zakresem obejmują zagadnienia dotyczące literatury staropolskiej aż po analizę i interpretację poezji współczesnej. Wszystkie wykłady dostępne są na profilu facebookowym OLiJP https://pl-pl.facebook.com/olijppl/ oraz na kanale YouTube https://www.youtube.com/channel/UCnCmKFOSaNQXKNl0uA5szjA/.
Szczególnej uwadze nauczycieli polecamy także Przewodnik po tematach OLiJP oraz tematy i testy językowe z poprzednich edycji, dostępne w wersjach cyfrowych na stronie internetowej https://www.olijp.pl/
Aplikacja mobilna „Szlakami Polski Niepodległej 1914‑1922”
Mobilna aplikacja historyczna „Szlakami Polski Niepodległej 1914‑1922”, opracowana przez Instytut Historii UMCS, dostępna jest na tablety i smartphony. Posiada wbudowany Interaktywny Atlas Historyczny, składający się z 30 cyfrowych map historycznych (wykonanych w technologii 3D) prezentujących - w dynamicznym ujęciu czasoprzestrzennym - walkę, jaką Polacy toczyli w latach 1914‑1922 o Polskę, wytyczenie jej granic i obronę odzyskanej po 123 latach zaborów niepodległości, opowiedzianą w formie pięciu lekcji historii.
Aplikacja zawiera:
- cyfrowe repozytorium zdjęć i dokumentów źródłowych z lat 1914‑1922 (w formie skanów, plików audio i video), obejmujące m.in. kilka tysięcy zdjęć z epoki, pozyskanych zarówno z archiwów i muzeów państwowych, jak i z kolekcji prywatnych. Wszystkie one zostały skatalogowane i opisane, a część została umieszczona bezpośrednio w aplikacji w postaci kapsuł rozmieszczonych na poszczególnych mapach, celem nadania Atlasowi w pełni multimedialnego, a zarazem źródłowego charakteru;
- 30 cyfrowych map historycznych, prezentujących najważniejsze wydarzenia z lat 1914‑1922 z perspektywy odzyskania przez Polskę niepodległości, zgodnie z aktualnym stanem badań nad tymi zagadnieniami;
- opisy najważniejszych wydarzeń i postaci, których działania ukazano na poszczególnych mapach z wykorzystaniem interaktywnych: osi czasu i legendy. Historia z lat 1914‑1922 jest odpowiedziana w formie 5 lekcji historycznych, dla których opracowane zostały szczegółowe scenariusze. Każda lekcja poprzedzona jest Wprowadzeniem (w aplikacji jest ono dodatkowo czytane przez lektora), po czym następuje przejście do pracy z mapą i odkrywania zawartości rozmieszczonych na niej kapsuł historycznych. Każda z lekcji kończy się quizem historycznym, którego celem jest sprawdzenie stopnia opanowania materiału faktograficznego;
- animowany film historyczny „Bitwa Warszawska 1920”.
Jak pobrać:
Jeśli korzystamy z urządzenia mobilnego (telefon lub tablet) z systemem operacyjnym Android, to w wyszukiwarce GooglePlay wpisujemy „Szlakami Polski Niepodległej” i pobieramy aplikację przez WiFi (zalecane ze względu na ponad 666 MB pojemności), jeśli jest to urządzenie z systemem operacyjnym iOS, wchodzimy w AppStore i postępujemy analogicznie.
Bezpośredni link do pobrania znajduje się tu: https://www.umcs.pl/pl/aktualnosci,7595,szlakami-polski-niepodleglej-1914-1922,79414.chtm
Aplikacji towarzyszy specjalny Przewodnik metodyczny dla nauczycieli, Wydawnictwo IPN, Warszawa 2019, do pobrania poniżej: