Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

Czy zastanawiało Cię kiedyś, dlaczego woda gazowana ma lekko kwaśny smak? Co oznacza zamieszczona na etykiecie takiej wody informacja „nasycona dwutlenkiem węgla”? Co się stanie po wprowadzeniu tlenku węgla(IV) do wody?

R1G1tS01E2BF1
Woda mineralna zawiera w sobie rozpuszczony dwutlenek węgla – to wiedzą chyba wszyscy. Skoro tlenek węgla(IV) jest gazem bezwonnym i bez smaku, to dlaczego gazowana woda mineralna smakuje inaczej niż niegazowana? Odpowiedź na to pytanie wymaga przyjrzenia się temu, co dzieje się z gazem po rozpuszczeniu.
Źródło: epodreczniki.pl, licencja: CC BY 3.0.

Aby zrozumieć zagadnienia poruszane w tym materiale, przypomnij sobie:

  • metody otrzymywania, budowę i właściwości kwasów beztlenowych;

  • sposób rysowania wzorów strukturalnych cząsteczek związków chemicznych;

  • sposób określania krotności wiązań chemicznych w cząsteczkach związków chemicznych;

  • pojęcie wskaźników kwasowo‑zasadowych, oraz ich zabarwienie w zależności od rodzaju środowiska: woda, kwas, zasada.

Nauczysz się
  • definiować pojęcie kwasu tlenowego;

  • opisywać budowę kwasów tlenowych i przedstawiać ją za pomocą wzorów sumarycznych, strukturalnych oraz z wykorzystaniem modeli cząsteczek;

  • zapisywać nazwy kwasów tlenowych na podstawie ich wzoru sumarycznego i odwrotnie;

  • projektować doświadczenia chemiczne pozwalające na otrzymanie wybranych kwasów tlenowych;

  • zapisywać równania reakcji chemicznych tlenków niemetali z wodą.

iC95IQXM9E_d5e269

1. Budowa kwasów tlenowych

Kwasy nieorganiczne to takie, których cząsteczki zbudowane są z przynajmniej jednego atomu wodoru oraz tzw. reszty kwasowej.

W cząsteczkach kwasów tlenowych, w skład reszty kwasowej wchodzą atomy tlenu oraz atom pierwiastka innego niż tlen i wodór (zwykle atom niemetalu). Atom ten często jest w kwasach nazywamy atomem centralnym, a atomy wodoru, w przypadku cząsteczek większości kwasów, nie są z nim połączone bezpośrednio, ale poprzez atomy tlenu.

Wzór ogólny nieorganicznych kwasów tlenowych, podobnie jak wzór ogólny kwasów beztlenowych, ma postać:

HnR

gdzie:
H – symbol atomu wodoru;
R – reszta kwasowa, w cząsteczkach kwasów tlenowych zbudowana z atomów tlenu i atomu, a czasem atomów, pierwiastka innego niż tlen i wodór – najczęściej atomu niemetalu;
n – liczba atomów wodoru w cząsteczce kwasu (równa wartościowości reszty kwasowej).

Jednym z nieorganicznych kwasów tlenowych jest tzw. kwas węglowy, którego wzór sumaryczny możemy zapisać jako H2CO3.

1
Polecenie 1

Wykorzystując zestaw modeli atomów lub kolorową plastelinę i wykałaczki (lub zapałki) skonstruuj model cząsteczki kwasu węglowego. W swoim modelu uwzględnij różnice w rozmiarach atomów węgla, tlenu i wodoru oraz ich wartościowość (atomy węgla w cząsteczce kwasu węglowego są czterowartościowe, atomy tlenu dwuwartościowe, a atomy wodoru jednowartościowe). Pamiętaj, że atomy wodoru w cząsteczce analizowanego kwasu nie są bezpośrednio połączone z atomem węgla.

RFXGMDbho5Vif
Zrób zdjęcie skonstruowanego modelu, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Polecenie 1

Jak myślisz, w jaki sposób zbudowana jest cząsteczka kwasu węglowego? Wykorzystując zestaw modeli atomów lub kolorową plastelinę i wykałaczki (lub zapałki) spróbuj skonstruować model cząsteczki kwasu węglowego. W swoim modelu uwzględnij różnice w rozmiarach atomów węgla, tlenu i wodoru oraz ich wartościowość (atomy węgla w cząsteczce kwasu węglowego są czterowartościowe, atomy tlenu dwuwartościowe, a atomy wodoru jednowartościowe). Pamiętaj, że atomy wodoru w cząsteczce analizowanego kwasu nie są bezpośrednio połączone z atomem węgla.

1
Polecenie 2

W oparciu o skonstruowany model cząsteczki kwasu węglowego, narysuj jej wzór strukturalny.

RzzSiobRlFiyu
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
1
Polecenie 2

W oparciu o skonstruowany model cząsteczki wskaż, który atom pełni funkcję atomu centralnego.

R1CypwiMIzeoz
(Uzupełnij).

Nazwy kwasów tlenowych tworzymy dodając do wyrazu „kwas” formę przymiotnikową nazwy pierwiastka (zwykle niemetalu), który wchodzi w skład reszty kwasowej (z końcówką „-owy”). W przypadku, kiedy atomy wspomnianego pierwiastka mogą w związkach chemicznych przyjmować różne w wartościowości, to tę konkretną uwzględniamy w nazwie kwasu, zapisując ją w nawiasie. Przykładowo w cząsteczce kwasu tlenowego o wzorze:

H2SO3

atom siarki ma wartościowość równą IV. Nazwa tego kwasu to:

kwas siarkowy(IV)

Jeżeli niemetal, jak np. węgiel, tworzy tylko jeden kwas tlenowy, wówczas w nazwie tego kwasu nie podaje się wartościowości. Dlatego analizowany kwas o wzorze:

H2CO3

ma nazwę:

kwas węglowy
1
Polecenie 3

Zapoznaj się z poniższym materiałem filmowym, w którym przedstawiono metodę obliczania wartościowości niemetalu (atomu centralnego) w cząsteczce kwasu o wzorze H3PO4. Następnie wyznacz wartościowość azotu w cząsteczkach kwasów o wzorach: HNO2HNO3 i napisz nazwy tych kwasów.

Zapoznaj się z poniższym materiałem filmowym, w którym przedstawiono metodę obliczania wartościowości niemetalu (atomu centralnego) w cząsteczce kwasu o wzorze H3PO4. Następnie wyznacz wartościowość azotu w cząsteczkach kwasów o wzorach: HNO2HNO3 i podaj nazwy tych kwasów.

R1BVZ9qGowTQs
Na filmie ukazano proces obliczania wartościowości fosforu w cząsteczce kwasu fosforowego pięć H3PO4.
R2UZoOsw0YFE7
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
R1bjZ6zug4CsK
(Uzupełnij).
1
Polecenie 4

W poniższej tabeli znajdują się informacje dotyczące sześciu nieorganicznych kwasów tlenowych. Przeanalizuj je, a następnie narysuj w zeszycie podobną tabelę, w której znajdą się informacje o kwasach tlenowych o wzorach: HBrO4, HClO2, HBrO3HIO. Uwzględnij nazwy wymienionych kwasów, wartościowość oraz wzór reszty kwasowej zawartej w cząsteczce każdego z kwasów, a także wzór strukturalny i schematyczny rysunek modelu każdej z cząsteczek.

RINrtJJj1wl9T
Kwasy tlenowe
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RgPcApth6JFN0
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Polecenie 4

Kwasy tlenowe w roztworach wodnych ulegają dysocjacji elektrolitycznej, w wyniku której ulegają rozpadowi na kationy i aniony. Anion powstały w wyniku oderwania jednego lub więcej atomów wodoru. Wartościowość reszty kwasowej jest równa liczbie oderwanych atomów wodoru. Na podstawie tych informacji do zamieszczonych poniżej kwasów tlenowych przyporządkuj odpowiadające im reszty kwasowe.

RE6OYHZG20O45
HNO3  Możliwe odpowiedzi: 1. HSO3-, 2. PO43-, 3. ClO2-, 4. BrO4-, 5. NO3- H3PO4 Możliwe odpowiedzi: 1. HSO3-, 2. PO43-, 3. ClO2-, 4. BrO4-, 5. NO3- H2SO3 Możliwe odpowiedzi: 1. HSO3-, 2. PO43-, 3. ClO2-, 4. BrO4-, 5. NO3- HBrO4  Możliwe odpowiedzi: 1. HSO3-, 2. PO43-, 3. ClO2-, 4. BrO4-, 5. NO3- HClO2 Możliwe odpowiedzi: 1. HSO3-, 2. PO43-, 3. ClO2-, 4. BrO4-, 5. NO3-

2. Otrzymywanie kwasów tlenowych

1
Polecenie 5

W poniższym materiale filmowym przedstawiono przebieg dwuetapowego doświadczenia, które pozwala na otrzymanie kwasu siarkowego(IV). Doświadczenie to można opisać za pomocą schematu reakcji:

Setap I+O2SO2etap II+H2OH2SO3

Zapoznaj się z dołączonym materiałem filmowym, a następnie, dla każdego z etapów przedstawionego w nim doświadczenia, napisz obserwacje oraz równania zachodzących reakcji chemicznych w formie cząsteczkowej.

RrBGmq6CRdXQM
Na filmie ukazano doświadczenie polegające na otrzymaniu kwasu siarkowego(IV). W celu zbadania odczynu otrzymanej substancji wykorzystano oranż metylowy.
R1cportcEY2Kd
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
1
Polecenie 5

Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie, które pozwoliło na otrzymanie kwasu siarkowego(IV). Doświadczenie to można opisać za pomocą schematu reakcji:

Setap I+O2SO2etap II+H2OH2SO3

W kolbie zaszły więc kolejno dwie reakcje: najpierw siarka ulega spaleniu, a później produkt spalania reaguje z wodą. Napisz, dlaczego podczas doświadczenia można było otworzyć kolbę, aby dolać do niej wody?

R1ZMYTWN3Kw50
(Uzupełnij).

Większość kwasów tlenowych otrzymuje się m.in. w wyniku reakcji tlenku odpowiedniego niemetalu z wodą. Reakcja przebiega według schematu:

tlenek niemetalu+wodakwas tlenowy

W przypadku analizowanego doświadczenia kwas siarkowy(IV) otrzymano w wyniku reakcji tlenku siarki(IV) z wodą:

SO2+H2OH2SO3
tlenek siarki+wodakwas siarkowy(IV)

Zwróć uwagę, że w wyniku omawianej reakcji, atomy niemetalu wchodzącego początkowo w skład tlenku (w naszym przykładzie atomy siarki), nie zmieniają swojej wartościowości.

Ciekawostka

Wody gazowane otrzymuje się przez wprowadzenie pod ciśnieniem tlenku węgla(IV) do wody, w wyniku czego powstaje kwas węglowy, a napój nabiera lekko kwaśnego, orzeźwiającego smaku. Kwas węglowy jest bardzo nietrwały i szybko ulega rozkładowi na wodę i tlenek węgla(IV). Tak też się dzieje po otwarciu butelki z wodą gazowaną.

RNwn2RkSDC4DX
Syfon – urządzenie do wytwarzania wody sodowej
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 6

Stosując zapis cząsteczkowy, napisz równanie reakcji chemicznej zachodzącej po wprowadzeniu tlenku węgla(IV) do wody.

REz9y2vysQGYS
Równanie reakcji zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Polecenie 6
R1JER1SDBS2ZQ
Która z wymienionych poniżej reakcji odpowiadającej za otrzymanie wody gazowanej? Możliwe odpowiedzi: 1. CO2+H2OH2CO3

Tlenki, które reagują z wodą tworząc odpowiednie kwasy tlenowe, nazywamy tlenkami kwasotwórczymitlenki kwasotwórczetlenkami kwasotwórczymi.

Jednak niektóre tlenki niemetali nie reagują z wodą. Tak się dzieje w przypadku chociażby N2O (tlenku azotu(I)), NO (tlenku azotu(II)), SiO (tlenku krzemu(II)), SiO2 (tlenku krzemu(IV)) i CO (tlenku węgla(II)).

Ciekawostka

Tlenek azotu(IV) w reakcji z wodą tworzy mieszaninę kwasów:

2NO2+H2OHNO2+HNO3
tlenek azotu(IV)+wodakwas azotowy(III)+kwas azotowy(V)

W wyniku tej reakcji chemicznej, w przeciwieństwie do typowych reakcji tlenków kwasotwórczych z wodą, atomy niemetalu (azotu) zmieniają swoją wartościowość.

1
Doświadczenie 1

Bazując na doświadczeniu, w którym otrzymano kwas siarkowy(IV), zaprojektuj i przeprowadź doświadczenie, w którym mając do dyspozycji fosfor czerwony, tlen (zebrany w kolbie), wodę, uniwersalne papierki wskaźnikowe oraz niezbędne naczynia i przyrządy laboratoryjne, otrzymasz kwas fosforowy(V).

Wypisz nazwy zastosowanych odczynników oraz szkła i przyrządów laboratoryjnych. Napisz instrukcję wykonania doświadczenia. Zapisz obserwacje oraz równania zachodzących reakcji chemicznych (stosując zapis cząsteczkowy). Sformułuj odpowiednie wnioski.

Jeśli nie masz możliwości samodzielnego przeprowadzenia doświadczenia, zapoznaj się ze zdjęciami z jego przebiegu, które są zamieszczone poniżej.

Bazując na doświadczeniu, w którym otrzymano kwas siarkowy(IV), przeprowadzono doświadczenie, w którym mając do dyspozycji fosfor czerwony, tlen (zebrany w kolbie), wodę, uniwersalne papierki wskaźnikowe oraz niezbędne naczynia i przyrządy laboratoryjne przeprowadzono reakcję otrzymywania kwasu fosforowego(V).

Problem badawczy:

Czy odczyn roztworu, uzyskanego po wprowadzeniu do wody produktu spalania fosforu czerwonego w tlenie, będzie taki sam jak odczyn wody?

Hipoteza:

Odczyn roztworu, uzyskanego po wprowadzeniu do wody produktu spalania fosforu czerwonego w tlenie, będzie inny niż odczyn wody – w wyniku zachodzącej reakcji chemicznej w układzie powstaje kwas.

Co było potrzebne:

  • tlen (umieszczony w kolbie stożkowej);

  • fosfor czerwony;

  • woda destylowana;

  • uniwersalny papierek wskaźnikowy;

  • łyżka do spalań z korkiem;

  • zlewka;

  • bagietka;

  • połowa szalki Petriego;

  • palnik.

Przebieg doświadczenia:

Na łyżce do spalań umieszczono niewielką ilość fosforu czerwonego i zapalono go w płomieniu palnika. Łyżkę z zapalonym fosforem czerwonym wprowadzono do kolby stożkowej wypełnionej tlenem. Po pewnym czasie łyżkę wyjęto z kolby, a następnie wlano do niej trochę wody destylowanej i wstrząśnięto. Kroplę otrzymanego w ten sposób roztworu naniesiono na wilgotny uniwersalny papierek wskaźnikowy.

Obserwacje:

Fosfor spala się żółtym płomieniem, w wyniku czego w kolbie powstaje biały dym (o charakterystycznym zapachu). W kontakcie z otrzymanym roztworem, żółty papierek uniwersalny zmienia barwę na czerwoną.

Równania reakcji:

Wzór rzeczywistywzór rzeczywistyWzór rzeczywisty tlenku fosforu(V) ma postać: P4O10.

P4 + 5O2 P4O10
P4O10 +6H2O4H3PO4

Wnioski:

Fosfor czerwony reaguje z tlenem w wyniku czego powstaje tlenek fosforu(V). Odczyn uzyskanego w doświadczeniu roztworu jest kwasowy, co pozwala wnioskować, że produktem reakcji tlenku fosforu(V) z wodą jest kwas fosforowy(V).

R1HK3lsVrWjc0
Zestawienie dwóch ilustracji. Z lewej strony ukazano zestaw doświadczalny: kolbę stożkową, zlewkę z wodą destylowaną, korek, szalkę Petriego, fosfor czerwony, łyżkę do spalań, szklaną bagietkę i uniwersalne papierki wskaźnikowe. Na zdjęciu przedstawiony jest także palnik i trójnóg z siatką ceramiczną. Po naciśnięciu na przycisk z numerem 1 pojawia się opis: Uwaga, w doświadczeniu nie wykorzystano trójnoga i siatki ceramicznej. Na zdjęciu po prawej stronie przedstawiono zachodzące wewnątrz zamkniętej kolby stożkowej spalanie fosforu. Reakcji tej towarzyszy emisja silnego światła. Po naciśnięciu na przycisk z numerem 2 pojawia się opis: Spalanie fosforu. Obok kolby stoi zlewka z wodą destylowaną, a dalej bezbarwny roztwór w szalce Petriego, w którym zanurzony jest uniwersalny papierek wskaźnikowy. Końcówka papierka przyjęła czerwone zabarwienie. Po naciśnięciu na przycisk z numerem 3 pojawia się opis: Badanie odczynu wodnego roztworu uzyskanego po wprowadzeniu produktu spalania fosforu do wody.
Ilustracja interaktywna
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Polecenie 7
R1Lt2QQ4Fdfdl
Problem badawczy:. Spośród podanych poniżej hipotez wybierz jedną, a następnie ją zweryfikuj. Hipoteza 1: Hipoteza 2: Twój wybór: (Wybierz: Hipoteza 1., Hipoteza 2.). Co będzie potrzebne: ;. Instrukcja: 1.
Polecenie 7
R12x5MR9byAlF
Na podstawie wykonanego doświadczenia można stwierdzić, że tlenek fosforu(V) jest: Możliwe odpowiedzi: 1. tlenkiem kwasowym, 2. tlenkiem obojętnym, 3. tlenkiem zasadowym, 4. tlenkiem amfoterycznym

Podsumowanie

  • Wzór ogólny kwasów tlenowych ma postać HIndeks dolny nR, gdzie R to tzw. reszta kwasowa, w skład której wchodzą atomy tlenu oraz atom pierwiastka innego niż tlen i wodór (najczęściej niemetalu).

  • Wartościowość reszty kwasowej jest równa liczbie atomów wodoru w cząsteczce rozpatrywanego kwasu.

  • Nazwy kwasów tlenowych tworzy się dodając do wyrazu „kwas” nazwę pierwiastka (stanowiącego w cząsteczce kwasu atom centralny) z końcówką „-owy”. Jeśli wspomniany pierwiastek może tworzyć kilka kwasów, w nazwie podaje się wartościowość atomów tego pierwiastka w analizowanym kwasie.

  • Kwasy tlenowe powstają m.in. w wyniku reakcji niektórych tlenków niemetali z wodą. Dzięki zachodzącej reakcji chemicznej, atomy niemetali (w większości przypadków) nie zmieniają swojej wartościowości.

Praca domowa
Polecenie 8.1

Odszukaj w Internecie karty charakterystyki dwóch kwasów tlenowych: kwasu siarkowego(VI) i kwasu azotowego(V). Następnie zapoznaj się z informacjami dotyczącymi tych kwasów, zawartymi w sekcjach „Identyfikacja zagrożeń” oraz „Środki pierwszej pomocy”. Sporządź w zeszycie notatkę (np. w formie mapy myśli), w której zapiszesz najważniejsze informacje dotyczące zagrożeń i ewentualnych środków pomocy, w przypadku używania kwasu siarkowego(VI) i kwasu azotowego(V), odczytane z ich kart charakterystyk.

R13tUPLodpCVG
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Polecenie 8.1

Czy wiesz, w jaki sposób mogą być zbudowane kwas siarkowy(IV) i kwas siarkowy(VI)? Wykorzystując zestaw modeli atomów lub kolorową plastelinę i wykałaczki (lub zapałki), spróbuj skonstruować modele cząsteczek kwasu siarkowego(IV) oraz kwasu siarkowego(VI). W swoich modelach uwzględnij różnice w rozmiarach atomów siarki, tlenu i wodoru oraz ich wartościowość.

R18DI1odrtHNk
Odpowiedź: (Uzupełnij).
1
Polecenie 8.2

Oblicz wartościowość atomu fosforu w cząsteczce kwasu o wzorze H3PO3. Napisz nazwę tego kwasu.

RBme089KI2IWZ
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
R1QF0I5UVvFGI
(Uzupełnij).
Polecenie 8.3

Używając dowolnej techniki, skonstruuj modele cząsteczek trzech wybranych kwasów tlenowych. W swoich modelach uwzględnij różnice w rozmiarach atomów poszczególnych pierwiastków chemicznych oraz krotność wiązań pomiędzy nimi. Rezultaty pracy zaprezentuj na forum klasy.

iC95IQXM9E_d5e567

Słownik

kwas
kwas

związek chemiczny, którego cząsteczki są zbudowane z przynajmniej jednego atomu wodoru i reszty kwasowej; wzór ogólny cząsteczki kwasu ma postać HIndeks dolny nR, gdzie H – symbol atomu wodoru, R – reszta kwasowa, n – liczba atomów wodoru w cząsteczce kwasu (równa wartościowości reszty kwasowej)

kwas tlenowy
kwas tlenowy

związek chemiczny; jego cząsteczki zbudowane są z przynajmniej jednego atomu wodoru i reszty kwasowej, w skład której wchodzi co najmniej jeden atom tlenu i atom pierwiastka innego niż tlen i wodór (najczęściej niemetalu)

wzór strukturalny
wzór strukturalny

wzór związku chemicznego, który przedstawia symbole wszystkich atomów poszczególnych pierwiastków tworzących cząsteczkę oraz wiązania pomiędzy tymi atomami, z uwzględnieniem ich krotności

tlenki kwasotwórcze
tlenki kwasotwórcze

tlenki, które w reakcji z wodą tworzą odpowiednie kwasy tlenowe

wzór rzeczywisty
wzór rzeczywisty

wzór sumaryczny związku chemicznego ukazujący rzeczywistą (faktyczną) liczbę atomów danego pierwiastka, jakie występują w analizowanym związku; przykładowo: wzór rzeczywisty tlenku fosforu(V) ma postać P4O10, a jego wzór empiryczny (ukazujący najmniejszy stosunek liczbowy atomów poszczególnych pierwiastków w związku chemicznym) to P2O5 (uwaga: w przypadku tlenku fosforu(V), zapisywanie wzoru P2O5, np. w równaniach reakcji chemicznych jest błędne)

iC95IQXM9E_d5e626

Ćwiczenia

Pokaż ćwiczenia:
1
Ćwiczenie 1
1
Ry2zNOa4vIJrF1
zadanie interaktywne
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R8hkgnkqGEy5D1
Połącz w pary nazwy kwasów z odpowiadającymi im wzorami sumarycznymi. kwas fosforowy(V) Możliwe odpowiedzi: 1. H2CO3, 2. HNO2, 3. H3PO4, 4. H2SO4 kwas węglowy Możliwe odpowiedzi: 1. H2CO3, 2. HNO2, 3. H3PO4, 4. H2SO4 kwas siarkowy(VI) Możliwe odpowiedzi: 1. H2CO3, 2. HNO2, 3. H3PO4, 4. H2SO4 kwas azotowy(III) Możliwe odpowiedzi: 1. H2CO3, 2. HNO2, 3. H3PO4, 4. H2SO4
1
Ćwiczenie 2
RFQyKBZHFXHeF
zadanie interaktywne
1
Ćwiczenie 3
Rdfo9xtesdZJ1
zadanie interaktywne
2
Ćwiczenie 4
ReKlZyv0BQ2cZ
zadanie interaktywne
2
Ćwiczenie 5
RwdtXu6dzYGkJ
zadanie interaktywne
R2dZabu9KYahI2
Ćwiczenie 6
zadanie interaktywne
31
Ćwiczenie 7

Wykorzystując zestaw modeli atomów lub kolorową plastelinę i wykałaczki (lub zapałki), skonstruuj modele cząsteczek kwasu siarkowego(IV) oraz kwasu siarkowego(VI). W swoich modelach uwzględnij różnice w rozmiarach atomów siarki, tlenu i wodoru oraz ich wartościowość.

RKdu5iHU8EKFy
Zrób zdjęcie skonstruowanych modeli, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
R16AhdZukQtot3
Ćwiczenie 7
Uzupełnij luki w tekście w taki sposób, aby otrzymany tekst był prawdziwy. Kwasy tlenowe powstają m.in. w wyniku reakcji niektórych tlenków 1. nie zmieniają, 2. niemetali, 3. metali, 4. przemianie fizycznej, 5. reakcji chemicznej, 6. zmieniają z wodą. Dzięki zachodzącej 1. nie zmieniają, 2. niemetali, 3. metali, 4. przemianie fizycznej, 5. reakcji chemicznej, 6. zmieniają, atomy niemetali (w większości przypadków) 1. nie zmieniają, 2. niemetali, 3. metali, 4. przemianie fizycznej, 5. reakcji chemicznej, 6. zmieniają swojej wartościowości.
31
Ćwiczenie 8

Wzór sumaryczny cząsteczki pewnego tlenowego kwasu jodu ma postać: 

HIOx

Wiedząc, że atom jodu w cząsteczce analizowanego kwasu przyjmuje wartościowość równą VII, oblicz wartość indeksu stechiometrycznego x (określającego liczbę atomów tlenu w cząsteczce tego kwasu). Następnie narysuj wzór strukturalny cząsteczki rozpatrywanego kwasu.

R1UxPSCIo41dE
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
31
Ćwiczenie 8

Wzór sumaryczny cząsteczki pewnego tlenowego kwasu jodu ma postać:

HIOx

Wiedząc, że atom jodu w cząsteczce analizowanego kwasu przyjmuje wartościowość równą VII, oblicz wartość indeksu stechiometrycznego x (określającego liczbę atomów tlenu w cząsteczce tego kwasu).

RQef7EJP8xfeG
(Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 9

Poniżej znajduje się krótka notatka (w języku angielskim) dotycząca wody gazowanej. Zapoznaj się z nią i na jej podstawie określ, jak zmiany ciśnienia i temperatury układu (każdego czynnika z osobna), który zawiera wodę gazowaną, wpływają na ilość kwasu węglowego zawartego w tym napoju.

Carbonated water (also known as soda water, sparkling water, fizzy water [...]) is water containing dissolved carbon dioxide gas, either artificially injected under pressure or occurring due to natural geological processes [...].

In the carbonation process, water is chilled, optimally to just above freezing, to maximize the amount of carbon dioxide that can be dissolved in it. Higher gas pressure and lower temperature cause more gas to dissolve in the liquid. When the temperature is raised or the pressure is reduced (as happens when a container of carbonated water is opened), carbon dioxide effervesces, thereby escaping from the solution.

Indeks dolny Źródło:  V. Gonzalez, C.; Torrico, D. D.; Dunshea, F. R.; Fuentes, S. Bubbles, Foam Formation. Stability and Consumer Perception of Carbonated Drinks: A Review of Current, „New and Emerging Technologies for Rapid Assessment and Control”, Foods 20198(12), 596. Indeks dolny koniec

RU91Ft5vFz0dg
Odpowiedź: (Uzupełnij).
Glossary

Bibliografia

Encyklopedia PWN

Krzeczkowska M., Loch J., Mizera A., Repetytorium chemia. Liceum – poziom podstawowy i rozszerzony, Warszawa – Bielsko‑Biała 2010.

Litwin M., Styka‑Wlazło Sz., Szymońska J., To jest chemia 1. Chemia ogólna i nieorganiczna. Zakres rozszerzony, Warszawa 2012.

Pazdro K. M., Chemia. Pierwiastki i związki nieorganiczne, Warszawa 2012.

Szczypiński R., Projektowanie doświadczeń chemicznych, Warszawa 2019.

bg‑gray3

Notatnik

R17s15TAgA06F
(Uzupełnij).
Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida