Tytuł: Czytamy teksty urzędowe

Opracowanie scenariusza: Katarzyna Maciejak

Temat zajęć

Jakie cechy ma styl urzędowy?

Grupa docelowa

Uczniowie klasy VII ośmioletniej szkoły podstawowej.

Podstawa programowa

II. Kształcenie językowe.

2. Zróżnicowanie języka. Uczeń:

1. rozumie pojęcie stylu, rozpoznaje styl potoczny, urzędowy, artystyczny, naukowy, publicystyczny.

3. Komunikacja językowa i kultura języka. Uczeń:

2. rozumie, na czym polega grzeczność językowa i stosuje ją w wypowiedziach;

3. rozróżnia normę językową wzorcową oraz użytkową i stosuje się do nich;

III. Tworzenie wypowiedzi.

4. Elementy retoryki. Uczeń:

5) funkcjonalnie wykorzystuje środki retoryczne oraz rozumie ich oddziaływanie na odbiorcę;

7) zgadza się z cudzymi poglądami lub polemizuje z nimi, rzeczowo uzasadniając własne zdanie;

6. Mówienie i pisanie. Uczeń:

7) tworzy spójne wypowiedzi w następujących formach gatunkowych: recenzja, rozprawka, podanie, życiorys, CV, list motywacyjny, przemówienie, wywiad;

IV. Samokształcenie. Uczeń:

8. rzetelnie, z poszanowaniem praw autorskich, korzysta z informacji;

Ogólny cel kształcenia

Uczniowie zapoznają się z cechami stylu urzędowego i tworzą podanie.

Cele operacyjne

Uczeń:

• omawia cechy stylu urzędowego;

• rozpoznaje środki językowe charakterystyczne dla stylu urzędowego;

• rozróżnia gatunki urzędowe;

• omawia strukturę podania;

• tworzy podanie.

Metody nauczania

• podająca: pogadanka;

• praktyczna: ćwiczenia przedmiotowe;

• programowane: z użyciem komputera, z użyciem e‑podręcznika.

Formy pracy

• aktywność indywidualna jednolita;

• aktywność zbiorowa.

Przebieg zajęć

Przed lekcją

Uczniowie znajdują i przynoszą na lekcję przykłady tekstów urzędowych.

Faza wprowadzająca

1. Nauczyciel określa cel zajęć: uczniowie zapoznają się z tekstami należącymi do stylu urzędowego i sami stworzą taki tekst.

Faza realizacyjna

1. Nauczyciel zwraca uwagę na trudności związane z odbiorem i tworzeniem tekstów urzędowych (szablonowość, terminologia itp.), następnie pyta uczniów, z jakimi tekstami urzędowymi zapoznali się w domu i co zwróciło ich uwagę. Uczniowie wykonują ćwiczenie nr 1 w abstrakcie.

2. Wykonanie ćwiczenia interaktywnego nr 2 – uczniowie wyodrębniają gatunki urzędowe (regulamin, zawiadomienie, podanie itp.) spośród innych typów tekstów.

3. Nauczyciel pyta uczniów, czy wiedzą, do kogo i w jakiej sprawie można skierować podanie, oraz jakie elementy powinno zawierać. W trakcie rozmowy podaje wskazówki dotyczące tworzenia podania (adresowanie, formuły grzecznościowe, uzasadnienie).

4. Nauczyciel zaprasza uczniów do zabawy. W parach przygotują scenki, w których petent przychodzi do urzędu i przedstawia swoją prośbę urzędnikowi. Zadaniem uczniów jest:

• Wymyślić problem, z którym petent zgłasza się do urzędu.

• Ułożyć dialog między petentem a urzędnikiem.

• Zaprezentować scenkę na forum klasy.

5. Prezentacja scenek wybranych par uczniów. Krótka dyskusja wokół prezentacji.

6. Uczniowie zapoznają się z mapą interaktywną przedstawiającą elementy podania, a następnie wykonują ćwiczenie interaktywne nr 3 polegające na porównaniu podań w języku polskim i angielskim oraz zanotowaniu różnic między nimi.

7. Praca całego zespołu klasowego. Uczniowie zastanawiają się, do kogo skierowaliby podanie w wymienionych sprawach (ćw. 4).

8. Tworzenie podania na jeden z wybranych tematów (udostępnienie sali gimnastycznej na imprezę kulturalną albo budowa ścieżek rowerowych).

Faza podsumowująca

1. Nauczyciel rozdaje uczniom krótkie ankiety z ewaluacją pracy własnej.

2. Następnie podsumowuje zajęcia, zadając pytania:

• W jakim celu i do jakich instytucji piszemy podania?

• Jakie są najważniejsze cechy stylu urzędowego?

• Czym różnią się list oficjalny w języku polskim i w języku angielskim?

Praca domowa

Sformułuj trzy argumenty, którymi przekonywałbyś władze swojej dzielnicy/miejscowości do rozwiązania wybranego problemu lokalnej społeczności (samodzielnie sformułuj ten problem).

W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania

Pojęcia

Teksty i nagrania

Reading official documents

Official documents are difficult to read and write! However, you need to be aware of the most important of these in order to work efficiently in an office (social institutions and public bodies) and more easily access important information. Official language is one of the most difficult styles for a number of reasons:

• Firstly – they are very formal, meaning that administrative documents have their own templates that need to be read and, most of all, followed if you want to record important legal informatiom.

• Secondly – the verbal and stylistic design is quite standardised. Dominant here are professional legal terms, long sentences and, above all, constructions which express commands or prohibitions (eg „permitted” – „not permitted”, „allowed” – „forbidden”).

• Thirdly – in many sentences, there are no personal forms of verbs to be found. The things most commonly referred to are things, issues and circumstances – less about people. So it is a style of writing that is different from everyday language or the language of the media, where people and their actions are central, and things, issues and circumstances are secondary.

What features of official style have you noticed in documents you have seen at home? What were these documents?

The most common official document is a request/application. To whom can these be directed? What can they be about? Do you know the elements that should be in such a document?