Temat: Społeczeństwo polskie pod zaborami - próba bilansu (lekcja powtórzeniowa)

Adresat

Uczniowie klasy VII szkoły podstawowej

Podstawa programowa

Klasa VII

XXIV. Ziemie polskie pod zaborami w II połowie XIX i na początku XX wieku. Uczeń:

1) wyjaśnia cele i opisuje metody działań zaborców wobec mieszkańców ziem dawnej Rzeczypospolitej – rusyfikacja, germanizacja (Kulturkampf), autonomia galicyjska;

3) opisuje formowanie się nowoczesnej świadomości narodowej Polaków;

Ogólny cel kształcenia

Poznasz i opiszesz życie Polaków pod zaborami od II połowy XIX w. do zakończenia I wojny światowej.

Kompetencje kluczowe

• porozumiewanie się w językach obcych;

• kompetencje informatyczne;

• umiejętność uczenia się.

Kryteria sukcesu
Uczeń nauczy się:

• przytaczać fakty dotyczące polityki zaborców wobec Polski;

• charakteryzować kierunki i powody emigracji Polaków w XIX wieku;

• wymieniać przejawy przemian społecznych, gospodarczych i politycznych na ziemiach polskich.

Metody/techniki kształcenia

• podające

  • pogadanka.

• aktywizujące

  • dyskusja.

• programowane

  • z użyciem komputera;

  • z użyciem e‑podręcznika.

• praktyczne

  • ćwiczeń przedmiotowych.

Formy pracy

• praca indywidualna;

• praca w parach;

• praca w grupach;

• praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne

• e‑podręcznik;

• zeszyt i kredki lub pisaki;

• tablica interaktywna, tablety/komputery.

Przebieg lekcji

Przed lekcją

1. Nauczyciel informuje uczniów o konieczności powtórzenia materiału dotyczącego historii Polski z zakończonych działu epodręcznika: Fundamenty współczesności, Europa przełomu XIX i XX wieku oraz I wojna światowa.

Faza wstępna

1. Nauczyciel podaje uczniom temat i cele lekcji i wspólnie z nimi opracowuje kryteria sukcesu.

2. Wyjaśnia, że zasadniczym celem lekcji powtórzeniowej będzie przeprowadzenie na forum klasy otwartej debaty na wybrany/wylosowany przez uczniów temat.

Faza realizacyjna

1. Nauczyciel prosi uczniów o wykonanie w parach następujących zadań: Polecenie 1, Ćwiczenie 1‑2, Polecenie 2. Nauczyciel upewnia się, że zadaniea zostały poprawnie wykonane, i udziela informacji zwrotnej.

2. Uczniowie zapisują na karteczkach swoje propozycje tematu do dyskusji. Na przykład: *Skutki niewoli narodowej – ocena zjawiska; Rusyfikacja a germanizacja. Podobieństwa i różnice; Idea legionowa Piłsudskiego- szanse i zagrożenia.* Następuje losowanie .

3. Celem dalszej pracy uczniów jest przygotowanie argumentów do 7 minutowej dyskusji na temat zaproponowany i wylosowany przez uczniów.

4. Nauczyciel wybiera dwoje uczniów, którzy na forum klasy poprowadzą debatę na wybrany przez uczniów temat. Trzeci uczeń pełni funkcję sekretarza: mierzy czas wypowiedzi uczestników, pilnuje porządku dyskusji, dopuszcza chętnych do głosu.

Faza podsumowująca

1. Nauczyciel podsumowuje debatę, dopowiada (o ile to konieczne) kolejne wnioski. Osadza je w kontekście najważniejszych zjawisk I połowy XIX w.

Praca domowa

1. Odsłuchaj w domu nagrania abstraktu. Zwróć uwagę na wymowę, akcent i intonację. Naucz się prawidłowo wymawiać poznane na lekcji słówka.

2. Wykonaj w domu notatkę z lekcji, np. metodą sketchnotingu.

W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania

Pojęcia

Teksty i nagrania

The Polish Society Under the Partitions – Attempts at Striking Balance (revision class)

In the second half of the nineteenth century, the Polish territories (especially the Russian Partition, not counting the Stolen Lands) entered the Industrial Revolution era. The territories of the Kingdom of Poland were among the most industrialized in the economically‑backward Russia. In economic terms, the Prussian Partition was becoming a highly‑developed agricultural region, as well as a raw material supply base for the German Reich. The other highly‑industrialized places in the Polish territories were: Cieszyn Silesia, which remained under the authority of the Habsburgs (the Austro‑Hungarian monarchs), and Upper Silesia in the Prussian Partition. The social structure of the Austrian Partition consisted prevalently of peasants. The landowners and the nobility kept their dominant position there, and the conflict between the peasants and landed gentry remained a problem until Poland regained her independence. In 1914, approximately one‑sixth of the overall number of Poles lived outside of the old Polish borders. The emigrants were prevalently peasants. The reasons for emigration were varied in nature – both economic and political.

Until the sixties of the nineteenth century, the Polish cause was a constant point of the European states’ policies. This situation changed with the fall of the January Uprising, the Second French Empire, and the Paris Commune. Since then, the official policies of the European states remained silent on the matter. After the fall of the January Uprising, the Tsarist authorities took away the autonomy of the Kingdom of Poland, renaming it Vistula Land. Russification intensified, especially in administration and in the schools. The Prussian authorities made a similar move, intensifying germanization in Greater Poland. The fight against the Church, known as the Kulturkampf, took place at the same time both in Prussia and in the rest of Germany. The process of germanization was present in settlement as well. Starting in 1885, forcible expulsions of workers from other partitions began (called the “Prussian deportations” by the Poles). In 1901, the people of Września protested against religious education classes in the local school being conducted in German. The situation in Galicia was different. There, owing to the inner reforms of the Habsburg monarchy, Galicia obtained broad autonomy of schooling and administration. The Poles could organize their national events with no trouble. The Poles’ political activity accelerated in the last two decades of the nineteenth century. In 1882, the socialist political party, “Great Proletariat”, was founded. At the beginning of the nineties of the nineteenth century, the Polish socialists split into two currents – pro‑independence (Polish Socialist Party, with Józef Piłsudski) and revolutionary (Social Democracy of the Kingdom of Poland and Lithuania). The Polish national movement was represented by the National Democrats, headed by Roman Dmowski. It promoted national solidarism. The People’s Party, founded in 1895 in Rzeszów, worked for the benefit of the countryside.

In 1907, the Poles started developing concepts of how to act in case war erupted. Roman Dmowski’s party and collaborators placed their hopes in Russia. Piłsudski’s party, as well as the people’s and socialist parties of Galicia supported the idea of cooperation with Austria. After the war erupted, the Austrian authorities granted Józef Piłsudski the permission to mobilize riflemen units in Galicia. He sought to initiate a national uprising in the Kingdom of Poland. The Polish riflemen units became the basis of the Polish Legions created in 1914. During the war, the Partitioning states did not discuss the question of Polish independence. It was only the stance of the United States’ President that marked a breakthrough (W. Wilson’s address to the Senate of 1917). In the Act of the 5th November of 1916, the German and Austria‑Hungary Emperors promised the creation of a Polish state, albeit to be dependent on Germany in the future (the Mitteleuropa concept). The leading Polish politicians were against the implications of the Act. The Central Powers agreed to the functioning of the Polish Legions as well – however, as a condition to become part them, one had to swear and oath of faithfulness to the German Emperor. In 1917, Józef Piłsudski refused to swear it (the “Oath Crisis”), and was subsequently jailed in Magdeburg. In the same year in Paris, the Polish National Commitee with Dmowski as its president and Ignacy Paderewski as his close collaborator was created as the official representation of Poland.