Temat: Dziecko to też człowiek. Prawa dziecka

Adresat

Uczniowie klasy VIII szkoły podstawowej

Podstawa programowa

II. Rodzina. Uczeń:

2) analizuje wpływ, jaki rodzina wywiera na dzieci; przedstawia prawa i obowiązki dzieci w rodzinie.

IV. Prawa człowieka. Uczeń:

2) wykazuje różnice między prawami a wolnościami człowieka; wymienia prawa i wolności osobiste zawarte w konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

3) wymienia prawa dzieci i analizuje przepisy Konwencji o prawach dziecka;

4) podaje przykłady działań Rzecznika Praw Dziecka; przedstawia cele działalności Funduszu Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci;

7) przedstawia przykłady działań organizacji pozarządowych na rzecz ochrony praw człowieka; uzasadnia potrzebę przeciwstawiania się zjawiskom braku tolerancji wobec różnych mniejszości.

Ogólny cel kształcenia

Uczniowie zapoznają się z prawami i obowiązkami dzieci.

Kompetencje kluczowe

• porozumiewanie się w językach obcych;

• kompetencje informatyczne;

• umiejętność uczenia się.

Kryteria sukcesu
Uczeń nauczy się:

• wyjaśniać jakie prawa i obowiązki posiadają nieletni;

• wymieniać polskie i międzynarodowe akta prawne o prawach dziecka;

• wskazywać gdzie szukać pomocy jeśli Twoje prawa są łamane.

Metody/techniki kształcenia

• podające

  • pogadanka.

• aktywizujące

  • dyskusja.

• programowane

  • z użyciem komputera;

  • z użyciem e‑podręcznika.

• praktyczne

  • ćwiczeń przedmiotowych.

Formy pracy

• praca indywidualna;

• praca w parach;

• praca w grupach;

• praca całego zespołu klasowego.

Środki dydaktyczne

• e‑podręcznik;

• zeszyt i kredki lub pisaki;

• tablica interaktywna, tablety/komputery.

Przebieg lekcji

Przed lekcją

1. Uczniowie powinni przypomnieć sobie, czym są prawa człowieka i jakie prawa i obowiązki posiada obywatel Polski.

Faza wstępna

1. Prowadzący lekcję podaje temat lekcji, określa cel zajęć i wspólnie z uczniami ustala kryteria sukcesu.

2. Nawiązując do zadania domowego, prosi, aby uczniowie przypomnieli, czym są prawa człowieka i kto jest posiada. Uczniowie powinni wymienić Powszechną Deklarację Praw Człowieka oraz charakter praw człowieka: powszechny, przyrodzony, niezbywalny itp.

Faza realizacyjna

1. Nauczyciel pyta uczniów, rozpoczynając dyskusję, czym różni się dorosły od dziecka. Czy mają oni różne prawa i obowiązki? Jeśli tak, to dlaczego i z czego wynikają te różnice? Zadając pytania, pamięta o takim ich formułowaniu, by miały charakter pytań kluczowych. Uczniowie powinni wymienić różnice, np. brak możliwości wyboru przedstawicieli władz, brak możliwości kupna niektórych produktów (alkohol, fajerwerki), brak możliwości podejmowania pracy (osoby poniżej 15 roku życia) itp. Nauczyciel uzupełnia i wyjaśnia odpowiedzi uczniów.

2. Nauczyciel wyjaśnia uczniom, że w konstytucji RP zapisane są prawa i obowiązki obywateli naszego kraju, w tym również specjalne prawa dzieci. Tłumaczy uczniom, że dziecko, mimo że nie posiada wszystkich praw dorosłych, również jest obywatelem Polski. Dodaje również, że ich prawa nie są zapisane tylko w konstytucji, ale także w Ustawie o Rzeczniku Praw Dziecka. Nawiązuje tym samym do poprzedniej lekcji. Następnie uczniowie wykonują **Ćwiczenie 1**.

3. Następnie tłumaczy, że ochrona prawna dzieci, podobnie jak dorosłych, zapisana jest również w międzynarodowych aktach prawnych, przede wszystkim w Konwencji o prawach dziecka. Uczniowie w parach lub w małych grupach zapoznają się z grafiką z **Polecenia 1**, a następnie - korzystając z tekstu Konwencji o prawach dziecka - wykonują **Ćwiczenie 2** (nauczyciel powinien dostosować długość tekstu źródłowego, dokonać selekcji, do posiadanego czasu). Nauczyciel dba o informację zwrotną przekazywaną uczniom podczas rozwiązywania ćwiczeń i wykonywania poleceń.

4. Nauczyciel pyta uczniów, rozpoczynając dyskusję, jakie są ich zdaniem najważniejsze prawa dziecka wynikające z dokumentów, z którymi się zapoznali.

Faza podsumowująca

1. Podsumowując zajęcia, nauczyciel dokładnie tłumaczy, do kogo i gdzie dzieci i młodzież może zwracać się z prośbą o pomoc. Powinien wymienić instytucje państwowe, np. Rzecznika Praw Dziecka, Policję, ale także szkolnego pedagoga, wychowawcę itp. Powinien podkreślić, że dzieci i młodzież mogą szukać tam pomocy nie tylko w swoich sprawach, ale zgłaszać przypadki związane ze swoimi kolegami i przyjaciółmi. Uczniowie wykonują **Ćwiczenie 3**, dopasowując numery telefonów do odpowiednich instytucji.

2. **Opcjonalnie**: Nawiązując do przykładu reakcji na krzywdę/zachowanie rówieśników, nauczyciel prezentuje uczniom film pt. *Odwaga ratuje życie* z akcji społecznej Rzecznika Praw Dziecka (film do odszukania w internecie) – **Polecenie 2**.

3. Nauczyciel ocenia pracę uczniów na lekcji, biorąc pod uwagę ich wkład i zaangażowanie. Może w tym celu przygotować ankietę ewaluacyjną do samooceny.

Praca domowa

1. Nauczyciel zadaje zadanie domowe dla uczniów chętnych: Zastanów się, jakie prawa dziecka są najczęściej łamane. Odwołaj się do konkretnych przykładów i napisz, w jaki sposób można temu zapobiegać?.

W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania

Pojęcia

Teksty i nagrania

A child is also a man. Children's rights

Full Civil Rights in Poland are granted to people over 18 years old. It doesn’t mean however that a person younger than that has no rights at all. Children's Rights are included in the Convention on the Rights of the Child from 1989. There is also the Polish Constitution that protects children's right for having a family, to live, to play and to enjoy health care services. Children’s rights are just the same as all human rights and, most importantly, are not a privilege – everyone can enjoy them regardless of where they come from and what ethnicity they are. There’s also the institution of the Ombudsman for Children functioning in Poland. Its mission is to protect children’s rights. School attendance is compulsory – every child born in Poland has to attend school.