W kierunku totalitaryzmu
Niemcy pod rządami Hitlera
Jednym z najczęściej powtarzanych w propagandzie III Rzeszy sloganów było hasło: Ein Volk, ein Reich, ein Führer (czyli „Jeden naród, jedna Rzesza, jeden wódz”). W budowanym przez Hitlera państwie wodzowskim liczyła się jego wola oraz absolutna kontrola partii hitlerowskiej nad niemal każdym elementem niemieckiej kultury i społeczeństwa, w tym także nauki.
Wyjaśnisz, dlaczego naziści są podejrzewani o podpalenie budynku niemieckiego parlamentu – Reichstagu.
Wskażesz, jaki cel miało badanie w nazistowskich Niemczech kształtu czaszki, koloru oczy czy rozstawu dziurek od nosa.
Dowiesz się, z jakiego powodu na terytorium Niemiec zachowało się niewiele synagog.
Pożar Reichstagu
Gdy Hitler został mianowany kanclerzem w 1933 r., jego pozycja nie była zbyt silna. Naziści byli wprawdzie największą partią w niemieckim parlamencie, ale nie mogli samodzielnie przegłosowywać ustaw. Rząd, na czele którego stanął Austriak, miał charakter koalicyjny i spośród dwunastu członków tylko trzech pochodziło z Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP). Dlatego pierwszym posunięciem Hitlera po dojściu do władzy było rozpisanie nowych wyborów. Kampania, jaka je poprzedziła, miała charakter bardzo agresywny i skierowana była głównie przeciw komunistom, największym rywalom nazistów. W samym środku kampanii, w lutym 1933 r., spłonął w zagadkowych okolicznościach budynek Reichstagu. Naziści o podpalenie oskarżyli komunistów. Następnego dnia po pożarze doszło do licznych aresztowań działaczy komunistycznych, a prezydent Hindenburg, pod naciskiem Hitlera, zawiesił większość praw obywatelskich, wydając 28 lutego 1933 r. rozporządzenie o ochronie narodu i państwa.
W wyniku wyborów naziści uzyskali w parlamencie 288 miejsc, co nie gwarantowało im bezwzględnej większości, wymaganej do samodzielnego rządzenia. Wkrótce w obliczu trudnej sytuacji politycznej i ekonomicznej Reichstag nadał rządowi specjalne uprawnienia do zawieszenia konstytucji i wydawania dekretów z mocą ustawy. Od tej pory Hitler mógł wprowadzać w życie ustawy, nie licząc się ze zdaniem parlamentu. Republika Weimarska przestała istnieć, a demokracja legła w gruzach.
Gleichschaltung
Hitler stopniowo zaczął wprowadzać system dyktatorski. Mając wszystkie potrzebne pełnomocnictwa, nowy kanclerz przystąpił do unifikacji struktur państwowych (niem. Gleichschaltung). Zlikwidowano federacyjny charakter państwa, znosząc autonomię krajów związkowych; parlamenty i rządy lokalne podporządkowano zaś centrali w Berlinie. Wszyscy urzędnicy zatrudniani w strukturach państwowych musieli należeć do partii nazistowskiej, w przeciwnym razie pod różnymi pretekstami byli zwalniani ze swoich stanowisk. Wszystkie partie polityczne zostały zdelegalizowane, a ich członkowie aresztowani lub zmuszeni do emigracji. NSDAP było jedyną legalną partią. Całe państwo poddano polityce ujednolicania i centralizacji, społeczeństwo zaś podporządkowano jednej partii i jej przywódcy.
Ein Führer
Największe zagrożenie dla władzy Hitlera przyszło ze strony samej NSDAP. Ośrodkiem opozycji były nazistowskie oddziały szturmowe, zwane Sturmabteilung (SA), pod dowództwem Ernsta Röhma. Ta licząca ponad 3 mln członków organizacja bardzo prężnie się rozwijała, z czasem stała się bardzo radykalna i rewolucyjna. Jej elita przywódcza zaczęła głosić hasła „drugiej rewolucji”, zmierzającej ku realizacji haseł socjalistycznych, z którymi Hitler coraz niechętniej się utożsamiał. Poza tym Röhm znalazł się w konflikcie z kadrą dowódczą armii niemieckiej, której najważniejsze stanowiska chciał obsadzić swoimi „brunatnymi koszulami”. W nocy z 29 na 30 czerwca 1934 r. oddziały Schutzstaffel (SS) Himmlera przeprowadziły krwawą czystkę, zwaną nocą długich noży. W jej wyniku zginęło całe dowództwo SA, a sama organizacja, na czele której stał Röhm, straciła na znaczeniu. Hitler zaś zyskał wdzięczność i poparcie armii.
Prezentacja - dyktatura hitlerowska w Niemczech
Zapoznaj się z prezentacją, a następnie wykonaj polecenia.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/REJ3N9Q1GD5EE
Film nawiązujący do dyktatury hitlerowskiej w Niemczech.
Wyjaśnij, jakie czynniki umożliwiły Adolfowi Hitlerowi i NSDAP dojście do władzy w Niemczech.
Wyjaśnij, dlaczego noc długich noży była ważnym wydarzeniem w umacnianiu dyktatury Hitlera.
Życie niegodne życia
60 000 marek – tyle kosztuje utrzymanie przez społeczeństwo osoby z dziedziczną chorobą.
Dojście do władzy Hitlera i umocnienie się rządów nazistowskich zapoczątkowało przemiany społeczne. Nazistowska idea rasy aryjskiej zakładała wyeliminowanie ze społeczeństwa wszystkich tych, którzy nie spełniali kryteriów czystości rasowej. Ideologia Hitlera opierała się na wyższości rasy germańskiej i jej prawie do rządzenia światem. W odwołaniu do wczesnośredniowiecznych dziejów ludów germańskich, stworzono ideę rasy aryjskiej, a badacze prowadzący pseudonaukowe analizy ras ludzkich określili, jak powinien wyglądać wzorcowy Aryjczyk – wysoki, szczupły blondyn o niebieskich oczach. Wszystkie niepowodzenia, jakich doznał naród niemiecki w przeszłości, miały wynikać z zanieczyszczenia czystej krwi germańskiej, a największe niebezpieczeństwo groziło Niemcom pod tym względem ze strony Żydów, których spotkały dotkliwe represje. W ramach działań mających na celu osiągnięcie czystości rasowej tysiące osób nieniemieckiej narodowości i upośledzonych fizycznie lub umysłowo poddano przymusowej sterylizacji i eksterminacji. Podobnie jak homoseksualiści i kryminaliści byli oni traktowani jako element niepożądany w społeczeństwie niemieckim.
„Kinder, Küche, Kirche”
W parze z walką o czystość rasową szło podkreślanie roli rodziny niemieckiej. Hitler zamierzał podbić nowe ziemie, potrzebował zatem ludzi do armii i po to, by zasiedlili zawojowane tereny. Niski przyrost naturalny nie rokował, że jego plany zostaną zrealizowane. Potrzeba podniesienia liczby urodzeń stała się najważniejszych celem polityki wewnętrznej rządów nazistowskich. Naziści potępiali wszelkie dążenia kobiet do uzyskania większej samodzielności, podkreślając, że ich miejsce jest w domu, a ich rola polega na tym, by wydać na świat jak najwięcej dzieci i zapewnić opiekę zarówno im, jak i mężowi. Pod tym kątem powinny one być kształcone – aby dobrze wywiązywać się ze swoich zadań jako żon i matek. „Kinder, Küche, Kirche” (niem., dzieci, kuchnia, kościół) stało się niemieckim sloganem, oddającym w pełni to, w jaki sposób Hitler i jego zwolennicy widzieli miejsce i działalność kobiet. Rozwody, aborcja i antykoncepcja zostały potępione. Kobiety zachęcano do prowadzenia zdrowego trybu życia, uprawiania sportu i zaprzestania palenia papierosów. Rolą kobiet było rodzenie dzieci, a te, które wydały na świat co najmniej czworo, otrzymywały medal.
Jeśli prawniczka osiąga wspaniałe sukcesy, a w okolicy mieszka również matka z piątką, szóstką czy siedmiorgiem dzieci, które są zdrowe i dobrze wychowane, to powiem tak: z punktu widzenia wiecznej korzyści naszego narodu kobieta, która wydała na świat i wychowała dzieci, gwarantując tym samym naszemu narodowi przyszłe życie, osiągnęła i zrobiła więcej!.
Władza wkracza w życie rodzinne
Przeanalizuj poniższy tekst. Wyjaśnij, jakie wartości i cele propagowała ideologia nazistowska w odniesieniu do życia rodzinnego i zawierania małżeństw.
Dziesięć przykazań dotyczących zawierania związków małżeńskich, 1934 r.
Pamiętaj, że jesteś Niemcem.
Jeśli jesteś zdrowy pod względem genetycznym, nie powinieneś pozostawać w stanie wolnym.
Utrzymuj swoje ciało w czystości.
Powinieneś utrzymywać swój umysł i ducha w stanie czystości.
Jako Niemiec, wybieraj zawsze na współmałżonka osobę tej samej lub nordyckiej krwi.
Wybierając współmałżonka, pytaj zawsze o przodków.
Zdrowie jest także warunkiem fizycznej urody.
Żeń się tylko z powodu miłości.
Nie oglądaj się za kolegami, ale za osobą, z którą mógłbyś zawrzeć związek małżeński.
Powinieneś mieć tyle dzieci, ile jest możliwe.
Cytat za: A. KItson, Germany: 1858-1990: Hope, Terror, and Revival, Oxford University Press 2001, s. 187, tł. autorka K.S.-S.
Indoktrynacja młodzieży
Dzieci od małego poddawano indoktrynacji. Za pośrednictwem różnych organizacji i treści przekazywanych w szkole wpajano im idee pożądane z punktu widzenia ideologii nazistowskiej.
Antysemityzm i rasizm
Centralnym motywem ideologii nazistowskiej był antysemityzm. Zdaniem nazistów, wszystkie środowiska, które uczestniczą w antyniemieckim spisku, zdominowane są przez Żydów. Prowadziło to ich do paranoicznego tropienia wpływów żydowskich. Odnajdywali je wśród międzynarodowych bankierów, w lewicowych partiach politycznych, w Lidze Narodów i w środowiskach artystycznych promujących modernistyczną kulturę.
Od momentu przejęcia władzy hitlerowcy wzmogli ataki na ludność żydowską. Celem była „aryzacja” kraju, czyli całkowite wykluczenie Żydów z życia politycznego, społecznego, gospodarczego i kulturalnego przez zmuszenie ich do emigracji lub fizyczną likwidację. NSDAP nawoływała do bojkotu sklepów, minister propagandy Joseph Goebbels przygotował listę zakazanych książek − głównie autorów pochodzenia żydowskiego, m.in. Freuda, Marksa i Einsteina. Stopniowo ograniczano Żydom dostęp do zawodów oraz funkcji publicznych i szkolnictwa państwowego, na uczelniach wyższych wprowadzono numerus clausus. W 1935 r. parlament Rzeszy uchwalił i wprowadził w życie tzw. ustawy norymberskie, będące oficjalnym dokumentem hitlerowskiej polityki antysemityzmu. Wprowadzały one podział obywateli na osoby „krwi niemieckiej lub pokrewnej” oraz na uznane za rasowo obce (m.in. Żydów i Cyganów), pozbawione praw obywatelskich. Unieważniono wszystkie zawarte wcześniej małżeństwa mieszane. W ustawie „o ochronie krwi niemieckiej i niemieckiego honoru” zakazano małżeństw i kontaktów seksualnych z Żydami, Cyganami i innymi „niearyjczykami”. Żydów zmuszano do zamykania lub odsprzedawania przedsiębiorstw. Z czasem zakazano im korzystania z komunikacji miejskiej, wstępu do restauracji, teatrów, kin. W 1939 r. zabroniono im prowadzenia działalności gospodarczej, konfiskowano majątki i blokowano konta bankowe. Skutkiem antysemickiej polityki były pogromy, które coraz częściej wybuchały w Niemczech. Ich apogeum stanowi tzw. „noc kryształowa” - seria pogromów zainicjowanych przez władze, która miała miejsce w nocy z 9 na 10 listopada 1938 r., w większości niemieckich miast. W całym kraju płonęły synagogi, bezczeszczono cmentarze, zdemolowane zostały żydowskie sklepy i domy mieszkalne. W sumie zginęło wtedy 91 osób narodowości żydowskiej.
Gospodarka i kultura pod znakiem swastyki
Rząd niemiecki stanął w obliczu alternatywy: albo będzie inwestował w przemysł ciężki i importował surowce naturalne przy jednoczesnym ograniczeniu produkcji spożywczej, albo ograniczy zbrojenia, a zwiększy import artykułów spożywczych. Wyjściem z sytuacji okazało się rozwijanie autarkii, czyli samowystarczalności gospodarczej państwa. W tym celu zaczęto w miejsce surowców, których brakowało, wprowadzać substytuty. Rozpoczęto np. produkcję paliw syntetycznych z węgla, by choć częściowo uniezależnić Niemcy od importu ropy naftowej. Poza tym wprowadzono elementy gospodarki planowej i opracowano plany czteroletnie na wzór radziecki. W drugiej połowie lat 30. nastąpił wyraźny wzrost produkcji przemysłowej. Zakładane cele nie zostały jednak w pełni osiągnięte, a główną gałęzią produkcji, która się rozwijała, był przemysł zbrojeniowy. Między rokiem 1936 a 1939 dwie trzecie wszystkich państwowych inwestycji były kierowane do sektorów gospodarki związanych z wojną. Generalnie nie podniosła się też znacząco stopa życiowa przeciętnych obywateli, choć na pewno niektóre grupy bardziej skorzystały na przemianach ekonomicznych niż inne.
Hitler buduje, pomóż, kupuj niemieckie towary.
Związki zawodowe zostały zastąpione przez znajdujący się pod kontrolą nazistowską Niemiecki Front Pracy (niem. Deutsche Arbeitsfront, DAF). Członkostwo w tej organizacji miało charakter przymusowy. Pracownicy nie mieli prawa od tej pory negocjować warunków swojego zatrudnienia z pracodawcami, domagać się wyższej płacy czy lepszych warunków pracy. Utworzenie DAF było związane z tzw. polityką unifikacji (Gleichschaltung) Hitlera.
Władza nazistowska odcisnęła swoje piętno także na życiu kulturalnym. Niemcy jak żadne inne państwo totalitarne dysponowali rozbudowaną machiną, której celem było odpowiednie kształtowanie postaw i zachowań społeczeństwa. Sięgano do różnych metod wpływania na ludzi i prowadzenia indoktrynacji. Celem kultury w hitlerowskich Niemczech było propagowanie ideologii nazistowskiej, antysemityzmu, nacjonalizmu oraz wspieranie partii i Hitlera. Wszystko, co nie odpowiadało tym założeniom, było niszczone lub przeinaczane. Artyści, literaci, dziennikarze poddani zostali ścisłej kontroli ze strony państwa i musieli tworzyć zgodnie z wytycznymi państwa. Z zestawów literatury zniknęły dzieła wybitnych twórców, gdyż albo byli oni Żydami, albo tworzyli pozycje „zatruwające duszę narodu”, m.in. autorstwa Bertolta Brechta, Heinricha Manna, Thomasa Manna, Stefana Zweiga (1881–1942).
Nie tylko literatura, ale również prasa, film i sztuki plastyczne zostały poddane nadzorowi władzy. W malarstwie została odrzucona awangarda okresu Republiki Weimarskiej i zaczęto promować sztukę bardziej tradycyjną, przedstawiającą świat w sposób realistyczny. W architekturze zaś powracano do wzorców antycznych, wywodzących się z Cesarstwa Rzymskiego, i stawiano na monumentalizm. Działalność artystów, którzy nie podporządkowali się ogólnym wytycznym odnośnie do tego, jak powinny wyglądać ich dzieła, podlegała cenzurze, a niektórych z nich zmuszano nawet do emigracji. Były to np. prace ekspresjonistów Emila Noldego, Karla Schmidta‑Rottluffa, Oskara Kokoschki , realisty Otto Dixa czy sławnego ze swoich karykaturalnych rysunków dotyczących życia Berlina w okresie Republiki Wiemarskiej Georga Grosza. Niemniej była grupa twórców, która w zamian za pewne korzyści (głównie możliwość dalszego tworzenia i wystawiania) zdecydowała się wyrzec swojej twórczej swobody i podporządkować władzy nazistowskiej.
Trenuj i ćwicz
Rozstrzygnij, jakich wydarzeń konsekwencje zostały przedstawione w poniższych fragmentach opracowania historycznego.
W wyniku przeprowadzonego referendum, przy 90% poparcia, Hitler przejął władzę prezydenta, lecz bez tego tytułu. Oficjalny jego tytuł brzmiał: wódz i kanclerz Rzeszy […]. Skupił w ten sposób w jednym ręku olbrzymią władzę, stając się w pełni dyktatorem. Możliwe odpowiedzi: 1. ustawa o zabezpieczeniu narodu i państwa przed niebezpieczeństwem, 2. podpalenie Reichstagu, 3. śmierć Paula von Hindenburga
Następnego dnia […] prezydent podpisał dekret o ochronie państwa i narodu. Umożliwił on zawieszenie swobód obywatelskich oraz dawał rządowi centralnemu uprawnienia do przywracania ładu i porządku w poszczególnych krajach Rzeszy. Rozpisane już wcześniej wybory parlamentarne umożliwiły w nowej sytuacji gnębienie opozycji przez zakaz zebrań i demonstracji oraz przeprowadzanie rewizji i masowych aresztowań. Doszło też do zamknięcia większości gazet opozycyjnych. Możliwe odpowiedzi: 1. ustawa o zabezpieczeniu narodu i państwa przed niebezpieczeństwem, 2. podpalenie Reichstagu, 3. śmierć Paula von Hindenburga
Na mocy tej ustawy rząd uzyskał na 4 lata prawo wydawania ustaw i uchylania konstytucji. […] Dzień ten zatem stał się końcem demokracji w Niemczech. W konsekwencji doszło do likwidacji Republiki Weimarskiej […]. Możliwe odpowiedzi: 1. ustawa o zabezpieczeniu narodu i państwa przed niebezpieczeństwem, 2. podpalenie Reichstagu, 3. śmierć Paula von Hindenburga
Przeanalizuj poniższy plakat. Odwołując się do elementów graficznych, wskaż przeciwko komu był on skierowany.
Przeanalizuj opis poniższego plakatu. Odwołując się do elementów graficznych, wskaż przeciwko komu był on skierowany.
Zapoznaj się z poniższymi źródłami, a następnie określ, jakie były skutki polityki Hitlera wobec kobiet. Oceń ją z punktu widzenia założeń ideologii nazistowskiej.
Źródło A
Rok | Populacja (w tys.) | Liczba małżeństw | Liczba urodzeń |
1918 | 66,811 | 352,543 | 926,813 |
1920 | 61,797 | 894,978 | 1,599,287 |
1928 | 64,023 | 594,631 | 1,199,998 |
1932 | 65,716 | 516,793 | 993,126 |
1933 | 66,027 | 638,573 | 971,174 |
1934 | 66,409 | 740,165 | 1,198,360 |
1935 | 66,871 | 651,435 | 1,263,976 |
1936 | 67,349 | 609,770 | 1,278,583 |
1937 | 67,831 | 620,265 | 1,277,046 |
1938 | 75,396 | 645,062 | 1,348,534 |
1939 | 86,910 | 774,163 | 1,413,230 |
1940 | 98,173 | 612,946 | 1,402,640 |
Indeks dolny Uwaga: od 1938 r. dane uwzględniają również terytoria przyłączone do III Rzeszy. Indeks dolny koniecUwaga: od 1938 r. dane uwzględniają również terytoria przyłączone do III Rzeszy.
Źródło B - Struktura zatrudnienia kobiet w III Rzeszy (w tys.)
1925 | 1933 | 1939 | |
rolnictwo | 4696,3 | 4648,8 | 4880,6 |
przemysł i rzemiosło | 2987,4 | 2758,8 | 3310,3 |
handel i transport | 1514,2 | 1920,8 | 2083,9 |
zajęcia niezwiązane z prowadzeniem gospodarstwa domowego | 650,1 | 901,1 | 1093,6 |
zajęcia związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego | 1357,1 | 1249,6 | 1331,8 |
Indeks górny Tabele na podstawie: Alison Kitson, Germany 1858–1990: Hope, Terror, and Revival, Oxford University Press, 2001, s. 188–189. Indeks górny koniecTabele na podstawie: Alison Kitson, Germany 1858–1990: Hope, Terror, and Revival, Oxford University Press, 2001, s. 188–189.
Przeanalizuj poniższe źródło, a następnie udowodnij, że jest ono wyrazem polityki rasistowskiej nazistowskiej Niemiec.
Ustawa o obywatelstwie Rzeszy
§ 2
(1) Obywatelem Rzeszy jest tylko obywatel krwi niemieckiej i pokrewnej, który swym zachowaniem dowodzi, że jest skłonny i nadaje się do wiernego służenia Narodowi Niemieckiemu i Rzeszy Niemieckiej.
(2) Obywatelstwo Rzeszy nabywa się przez nadanie aktu obywatelstwa Rzeszy.
(3) Obywatel Rzeszy jest jedynym nosicielem pełni praw politycznych zgodnie z ustawami.Ustawa o ochronie krwi niemieckiej i honoru niemieckiego
§1
(1) Zabronione jest zawieranie małżeństw między Żydami a obywatelami krwi niemieckiej lub pokrewnej. Małżeństwa zawarte mimo to są nieważne, nawet jeśli w celu obejścia niniejszej Ustawy zostały zawarte za granicą.
(2) Powództwo z przyczyn nieważności może wnieść tylko prokurator.
§2 Zabronione jest współżycie pozamałżeńskie między Żydami a obywatelami krwi niemieckiej lub pokrewnej.
§3 Żydom nie wolno zatrudniać w gospodarstwie domowym obywatelek krwi niemieckiej lub pokrewnej poniżej 45. roku życia.
§4
(1) Żydom zabrania się wywieszania flag Rzeszy i flag narodowych oraz pokazywania barw Rzeszy.
(2) Wolno im natomiast pokazywać barwy żydowskie. Korzystanie z tego uprawnienia jest pod ochroną państwa [...].”Cytat za: Ustawy norymberskie z 15 września 1935 r., dostępny w: dydaktykahistorii.uni.lodz.pl.
Przeanalizuj poniższą ilustrację zatytułowaną Typy aryjskie. Określ, jaki cel przyświecał jej autorowi. Uzasadnij odpowiedź.
Przeanalizuj opis poniższej ilustracji zatytułowanej Typy aryjskie. Określ, jaki cel przyświecał jej autorowi. Uzasadnij odpowiedź.
Przeanalizuj źródła opisujące wydarzenia związane z nocą kryształową w III Rzeszy. Dopasuj autora do każdego tekstu. Uzasadnij swój wybór.
Tekst 1
Zniszczenia, jakim zostały poddane żydowskie sklepy i mieszkania w dniach 9 i 10 listopada 1938 r. w rezultacie wybuchu narodowego oburzenia w obliczu podżeganiu przez międzynarodową żydowską propagandę przeciwko narodowemu socjalizmowi, muszą zostać naprawione przez żydowskich właścicieli.”
Tekst 2
Wszystkie doniesienia potwierdzają, że działania [podjęte przeciwko Żydom] są mocno krytykowane przez większość Niemców. W ciągu pierwszych kilku dni zostało aresztowanych setki Arian w całej Rzeszy, ponieważ oni jawnie wyrazili swoje oburzenie z powodu zaistniałej sytuacji. Można było usłyszeć ludzi pytających: Kto będzie następny po Żydach.”
Tekst 3
Wracałem do domu późno wieczorem, kiedy zobaczyłem kilku bandytów bijących mężczyznę dopóty, dopóki on nie upadł. Następnie ciągnęli go do zajezdni tramwajowej i tam go zostawili. Policjant, który przechodził przypadkiem obok, pomógł mi zanieść poszkodowanego do szpitala św. Elżbiety. To był starszy mężczyzna, z siwymi włosami – myślę, że prawnik. Gdy wracałem zobaczyłem kobietę z dwójką małych dzieci, w płaszczu narzuconym na piżamę. Byli przerażeni. „Dlaczego nas bijecie? – kobieta wykrzyczała – Nie zrobiliśmy Wam nic złego”. Zaproponowałem, że zabiorę ją ze sobą do swojego domu, ale ona wolała wrócić do swojego mieszkania, by opiekować się mężem.”
Tekst 4
Kiedy opowiedziałem o tych wydarzeniach [nocy kryształowej], mój kuzyn Klaus‑Gunter powiedział. „O co tyle hałasu? Te wydarzenia nie są niczym nadzwyczajnym. Powinieneś na nie spojrzeć w szerszym kontekście historycznym i zrozumieć, że są one polityczną koniecznością! Dokonaliśmy aneksji Austrii i Sudetów, nasze państwo objęło dodatkowo pół miliona Żydów – oni nie są nikim więcej tylko pasożytami! Jedno decydujące uderzenie jest lepsze niż setki lat walki […].”
Indeks dolny Cyt. za: Alison Kitson, Germany 1858–1990: Hope, Terror, and Revivals, Oxford University Press 2001, s. 207. Indeks dolny koniecCyt. za: Alison Kitson, Germany 1858–1990: Hope, Terror, and Revivals, Oxford University Press 2001, s. 207.
Przeanalizuj poniższą karykaturę i rozstrzygnij, odwołując się do elementów graficznych, do jakiego wydarzenia związanego z umacnianiem władzy przez Hitlera się ona odnosi. Uzasadnij swoje zdanie.
Przeanalizuj opis poniższej karykatury i rozstrzygnij, odwołując się do elementów graficznych, do jakiego wydarzenia związanego z umacnianiem władzy przez Hitlera się ona odnosi. Uzasadnij swoje zdanie.
Teraz salutują obiema rękami. Napis na leżącym dokumencie:
Obietnice niedotrzymane przez Hitlera.
Przeanalizuj poniższy rysunek przedstawiający etapy kształtowania się systemu rządów dyktatorskich w nazistowskich Niemczech. Odwołując się do elementów graficznych, podpisz kolejne stopnie. Nawiąż do działań podjętych przez Hitlera celem umocnienia swojej władzy. Uzasadnij swój wybór.
Słownik
termin stosowany przez nazizm niemiecki w kontekście opisywania ras ludzkich, odwoływał się do koncepcji ludzi mówiących językami indoirańskimi i indoeuropejskimi
(z gr. eugenes – dobrze urodzony) pojęcie, którym posługiwano się w nazistowskich Niemczech w celu ochrony „czystości rasy” oraz powstrzymania postępującej fizycznej i umysłowej degeneracji narodu niemieckiego; wiązała się z celowym eliminowaniem ze społeczeństwa osób chorych, zamykaniem ich w przytułkach, szpitalach, a nawet uśmiercaniem
(niem. wódz) tytuł używany przez Adolfa Hitlera od czasów przejęcia przez niego władzy dyktatorskiej w Niemczech (od 1934 r.)
określenie pochodzące z języka niemieckiego i odnoszące się do sytuacji w nazistowskich Niemczech, oznacza ujednolicenie życia politycznego, społecznego i gospodarczego
(z łac. doctrina – nauka) proces mający na celu wpojenie pewnych idei, zasad
gmach parlamentu Rzeszy w Berlinie „Reichstagsgebäude”, potocznie „Reichstag”
grupa ludzi wyróżniająca się określonym zespołem cech zewnętrznych
(niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników partia nazistowska, pod przywództwem Adolfa Hitlera, od 1933 do 1945 r. sprawująca władzę w Niemczech nazistowskich
(niem. Die Sturmabteilungen der NSDAP - oddział szturmowy NSDAP) powstałe w 1920 r. bojówki; ich zadaniem była ochrona zgromadzeń partyjnych
(niem. Die Schutzstaffel der NSDAP, - oddział ochronny NSDAP) paramilitarna organizacja nazistowska, podlegająca partii nazistowskiej, w 1947 r. uznana za zbrodniczą
inaczej bożnica, żydowski dom modlitwy, miejsce zgromadzeń religijnych i spotkań gminy żydowskiej
ujednolicenie