Jak synonimy i antonimy ożywiają nasze opowieści?

Plan lekcji

Scenariusz zajęć dla klas VI‑VIII
Czas trwania zajęć: 2 razy 45 minut

Opis zajęć

Celem lekcji jest rozwijanie słownictwa uczniów oraz ich umiejętności kreatywnego pisania. Na zajęciach uczniowie poznają funkcje synonimów i antonimów w tekście. W grupach porządkują wyrazy, tworzą własne przykłady oraz wykorzystują je w twórczym pisaniu. Następnie, z pomocą narzędzia AI Storybook Gemini, generują opowieść i piszą jej kontynuację lub prequel. Lekcja łączy naukę języka z kreatywnością i nowoczesną technologią.

Słowa kluczowe

• synonimy i antonimy;

• kreatywne pisanie;

• AI w edukacji;

• Storybook Gemini;

• kompetencje językowe.

Cele ogólne

• rozwijanie zasobu słownictwa uczniów (synonimy, antonimy);

• doskonalenie umiejętności tworzenia tekstów narracyjnych;

• kształcenie kreatywnego podejścia do języka;

• wykorzystanie technologii (Chromebook, AI) w pracy twórczej.

Cele szczegółowe

• uczeń rozróżnia synonimy i antonimy;

• uczeń rozumie ich funkcję w tekście;

• uczeń stosuje synonimy i antonimy we własnej wypowiedzi pisemnej;

• uczeń tworzy krótkie opowiadanie z bogatym językiem;

• uczeń pisze streszczenie opowiadania;

• uczeń wykorzystuje narzędzie AI do stworzenia ilustracji inspirowanej swoim tekstem.

Metody i formy pracy

• burza mózgów;

• praca indywidualna;

• praca w grupach;

• kreatywne pisanie;

• wykorzystanie narzędzi TIK i AI.

Środki dydaktyczne

• Chromebooki z dostępem do internetu i Google Docs;

• karty z wyrazami do ćwiczeń leksykalnych;

• dostęp do narzędzia AI do generowania ilustracji (Storybook w Google Gemini);

• słowniki synonimów online.

R1RZJRMRM84RD

""

Przebieg zajęć

1. Burza mózgów (10 minut)

Nauczyciel zapisuje na tablicy słowo FAJNY. Uczniowie podają jak najwięcej synonimów tego wyrazu.

2. Praca w grupach 3- lub 4‑osobowych (10 minut)

• Uczniowie otrzymują od nauczyciela kartki z wyrazami (5 kompletów), na których znajdują się różne słowa oraz ich synonimy i antonimy. Uczniowie porządkują wyrazy.

• Do każdego z wyrazów uczniowie dopisują własne synonimy i antonimy (w razie potrzeby mogą także korzystać ze słownika synonimów lub antonimów online).

• W czasie pracy w grupie uczniowie powinni wyjaśniać, w jaki sposób poszczególne synonimy i antonimy różnią się od siebie znaczeniem.

Polecenie dla uczniów:
Znajdźcie 5 kompletów wyrazów (wyraz - synonim - antonim). Do każdego z wyrazów zaproponujcie własne synonimy i antonimy. Jeśli potrzebujecie inspiracji, skorzystajcie ze słownika online. Zastanówcie się, w jaki sposób poszczególne synonimy i antonimy różnią się od siebie znaczeniem.

3. Omówienie pracy w grupach (10 minut)

Każda grupa wybiera jeden wyraz. Przedstawia jego synonimy i antonimy, a następnie wyjaśnia, w jaki sposób poszczególne synonimy i antonimy różnią się od siebie znaczeniem.

4. Pisanie streszczeń (10 minut)

Każdy uczeń pisze krótkie (50‑70 słów) streszczenie opowiadania, które chciałby napisać na zajęciach.

5. Korzystanie z narzędzi AI (5 minut)

Uczniowie wykorzystują narzędzie Gemini Storybook do stworzenia krótkiej opowieści. Korzystają z promptu:
Stwórz storybook do opowiadania, którego streszczenie ci przesyłam. Historia powinna być przeznaczona dla odbiorców w wieku ...... lat.
Streszczenie: .......

6. Pisanie opowiadań (40 minut)

Każdy uczeń pisze własne opowiadanie, które jest kontynuacją historii napisanej przez Gemini lub prequelem do niej. W opowiadaniu uczeń wykorzystuje minumum 10 różnych wyrazów z puli wyrazów, z którymi pracował w swojej grupie (mogą to być zarówno wyrazy z kartek, jak i ich synonimy/antonimy wypisane przez uczniów w czasie wspólnej pracy).

Polecenie dla ucznia:
Napisz kontynuację lub prequel opowiadania napisanego przez Gemini.

• Nadaj swojemu opowiadaniu tytuł.

• Opisz miejsce, w którym rozgrywa się akcja opowiadania.

• Opisz głównego bohatera.

• Akcja Twojego opowiadania powinna mieć wyraźny punkt kulminacyjny.

• W swoim opowiadaniu wykorzystaj 10 różnych wyrazów z puli wyrazów, z którymi pracowałeś/aś w swojej grupie.

• Napisz wstęp, rozwinięcie i zakończenie.

• Użyj akapitów.

• Postaraj się zadbać o poprawność ortograficzną, interpunkcyjną i językową.

Uczniowie piszą swoje opowiadania na Chromebookach. Korzystają z Google Docs. W czasie, gdy uczniowie pracują nad tekstami, nauczyciel monitoruje postępy pracy - czyta teksty uczniów, wskazuje miejsca błędów, zadaje pytania pomocnicze uczniom, którzy tego potrzebują.

7. Podsumowanie (5 minut)

Pytania pomocnicze do podsumowania:

• Czym się różnią synonimy od antonimów?

• Dlaczego znalezienie niektórych synonimów/antonimów było trudne, a innych - łatwe?

• Co najbardziej podobało ci się w pracy z aplikacją Storybook Gemini?

• W jaki sposób wykorzystanie synonimów wpływa na język opowiadania?

• Czy praca z AI pomogła ci lepiej zobaczyć swoją historię? A może w jakiś sposób utrudniła wyobrażenie sobie jej?

• Co było największym wyzwaniem podczas pisania opowiadania?

• Jakie emocje towarzyszyły ci, gdy zobaczyłeś/aś wygenerowaną przez AI ilustrację do twojego tekstu?

• Czego nauczyłeś/aś się na tych zajęciach?

R1J1V6EQKFFL8

""

Załącznik 1.

Zestawy wyrazów do pracy w grupach.

R1FO4NPFMSQGS

""