Taniec, który budzi emocje
Otwórz oczy
Taniec ludowy Chapelloise (z francuskiego) [czytaj: Szapelłas], czyli „BelgijkaBelgijka”
Historia tańca „Belgijka”
Chyba najbardziej znana nazwa tego tańca pochodzi z samej Belgii, gdzie taniec ten figuruje również pod nazwą gigue (z francuskiego) [czytaj: żik]. Nazwę tę łatwo muzykowi skojarzyć z barokową suitą - czyli cyklem tańców z wielu regionów - każdy z nich ma inny charakter i w inne tempo. Innym skojarzeniem może być również taniec ludowy wykonywany w Szkocji lub Irlandii, głównie ze względu na charakterystyczną muzykę. Sceneria zamków średniowiecznych i barkowych komnat nie jest tutaj zupełnym przypadkiem. Tam właśnie w dawnych czasach prezentowana była „BelgijkaBelgijka”. „Belgijka”, o której tu mowa, ma zapisane swoje korzenie również we Francji, gdzie aktualną nazwę zawdzięcza miejscu prowadzenia warsztatów tanecznych, miasteczku Chapelle‑des‑Bois (z francuskiego) [czytaj: Szapel de Bła] w regionie Franche - Comté (z francuskiego) [czytaj: Fronsz Komte]
Taniec ten aktualnie przeżywa swój prawdziwy renesans i staje się ulubionym zwieńczeniem wielu imprez tanecznych, studniówek, balów. Również ze względu na swoje ludowe pochodzenie wykonywany jest podczas zabaw plenerowych, na polanach czy nawet w parkach.
Zapoznaj się z materiałem instruktażowym z filmu poniżej, dotyczącym „Belgijki”. Spróbuj zatańczyć krok podstawowy.
Na podstawie wiedzy zdobytej z filmu, odpowiedz ile razy wykonuje się figurę „cztery kroki do przodu” i „cztery kroki do tyłu”.
Wysłuchaj „Belgijkę”. Z jakim innym znanym tańcem możesz go porównać? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DD7KK75BU
Utwór „'t Smidje” z albumu „Documenta” zespołu Lais do tańca „Belgijki”. Utwór trwa 4 minuty i 24 sekundy, wykonany jest w języku niderlandzkim. Charakteryzuje się żwawą muzyką oraz mocnym, rytmicznym głosem kobiecym. Na początku utworu słychać jedynie nieregularne brzmienie instrumentów, a następnie dwa kobiece głosy – jeden niższy, drugi wyższy.
Na podstawie informacji zdobytych z materiału filmowego wyjaśnij na czym polega integracyjność „Belgijki”? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
„Belgijkę” zalicza się do tzw. mikserów, czyli tańców wykonywanych w parach ustawionych w kole, z wymianą partnerów. Żywy, wesoły, skoczny i dość szybki charakter tańca, wskazuje również na pochodzenie skandynawskie, w szczególności na Szwecję, gdzie mógł być znany pod nazwą Aleman's marsj (z francuskiego) [czytaj: Alemens Massz], albo amerykańskie czy brytyjskie, ponieważ w kolekcjach tańców skandynawskich występuje pod nazwą All American Promenade (z angielskiego) [czytaj: Ol Amerikan Promenejd].
Podstawy tańca
W tym układzie chorograficznym trzeba się trzymać zasady „im więcej, tym lepiej”. Według niej można zorganizować wspaniałą zabawę dla większej grupy tancerzy. Wymagane jest jednak duża ilość wolnego miejsca i dobre chęci.
Kroki – choreografiachoreografia
Osoby dobierają się w pary damsko‑męskie. Następnie tworzone są dwa koła: mniejsze mężczyzn w środku, większe kobiet na zewnątrz. Najważniejsze reguły tańca są następujące:
Pary wykonują 4 kroki w przód, obrót i 4 kroki w tył.
4 kroki w przód, obrót, 4 kroki w tył.
Doskok do siebie, odskok, zmiana miejsc.
Doskok do siebie, odskok, zmiana miejsc (partner wraca do wewnętrznego koła na swoje pierwotne miejsce, a partnerka wraca do zewnętrznego koła, ale do następnego partnera do tyłu [w polskiej wersji do przodu]).
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DD7KK75BU
Utwór „'t Smidje” z albumu „Documenta” zespołu Lais do tańca „Belgijki”. Utwór trwa 4 minuty i 24 sekundy, wykonany jest w języku niderlandzkim. Charakteryzuje się żwawą muzyką oraz mocnym, rytmicznym głosem kobiecym. Na początku utworu słychać jedynie nieregularne brzmienie instrumentów, a następnie dwa kobiece głosy – jeden niższy, drugi wyższy.
Wersja polska „Belgijki” różni się nieco od oryginalnego Chapelloise (z francuskiego) [czytaj: Szapelłas] pod względem przebiegu tańca. Różnica polega na zmianie kierunku przejścia partnerki do kolejnego partnera (w „Belgijce” do przodu, w Chapelloise (z francuskiego) [czytaj: Szapelłas] do tyłu). Chapelloise (z francuskiego) [czytaj: Szapelłas] tańczony jest też do różnych melodii, natomiast „Belgijka” w zasadzie tylko do dwóch utworów: najczęściej do „'t Smidje” w wykonaniu zespołu Laïs oraz do polskiego utworu Takie ładne oczy zespołu Czerwone Gitary.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DD7KK75BU
Utwór „Takie ładne oczy” z albumu „Największe przeboje vol. 1” zespołu Czerwone Gitary do tańca „Belgijki”. Fragment trwa 37 sekund, wykonany jest w języku polskim. Charakteryzuje się melodyjnym, rytmicznym brzmieniem gitary oraz zgrywającym się z nim męskim głosem.
Popularność
„Belgijka” jako taniec zarówno dla młodszych jak i starszych stał się nie tylko dobrą zabawą, ale również chęcią wręcz sportowej rywalizacji i sprawdzianu swoich sił. Próba pobicia rekordu największej liczby osób tańczących „Belgijkę” odbyła się podczas Dni Obornik Wielkopolskich, które miały miejsce 17 czerwca 2016 i była ich inauguracją. Zgromadziła na terenach zielonych Zespołu Szkół – Gimnazjum nr 1 im. UNICEF w Obornikach łącznie 1428 osób między innymi ze szkół, gminnych przedszkoli oraz studentów Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Rekord ten został pobity 1 czerwca 2017 na Rynku Wielkim w Zamościu z okazji obchodów Dnia Dziecka. Próba pobicia rekordu zorganizowana przez Młodzieżową Radę Miasta Zamość okazała się być udana - wzięło w niej udział 2798 osób.
Taniec nowoczesny Hip‑hop
Bootleg. Śląski hip‑hop 1993–2003W świecie hip hopu jest to tym bardziej uzasadnione, że kultura bazująca na remake’u, samplach i zapożyczeniach wytworzyła unikalną strefę świata wizualnego. Niezależną kulturę materialną będącą wypadkową indywidualnych umiejętności i talentu z jednej strony. Z drugiej zaś ograniczoną ewoluującymi możliwościami technicznymi, przekładającymi się na postępującą profesjonalizację zjawiska.
Nie jest przypadkiem, że hip‑hop zdominował kulturę współczesną stając się najistotniejszym kulturotwórczym fenomen ostatnich 25 lat. Dominacja ta nie ogranicza się wyłącznie do pola muzyki, oddziałuje bowiem wyraźnie także na modę, film, a nawet politykę. To wzajemne przenikanie się wytworzyło fenomen, który aż się prosi o eksperyment.
Źródło: Muzeum Śląskie, Szymon Kobylarz, Bootleg. Śląski hip‑hop 1993–2003, dostępny w internecie: https://muzeumslaskie.pl/pl/wystawy/bootleg-slaski-hip-hop-1993-2003/ [dostęp 15.03.2021].
Historia tańca Hip‑hop
Taniec w stylu Hip‑hop to jeden z najbardziej popularnych stylów tanecznych, który narodził się pod koniec lat 70. XX wieku w środowiskach ubogich Afroamerykanów i Latynosów. Dla większości z nich stanowił często jedyną dostępną formę publicznej wypowiedzi. Dla ludzi żyjących w ubogich dzielnicach amerykańskich metropolii, stał się szansą na ich opuszczenie. Wywodzący się z Nowego Jorku tzw. taniec uliczny zaliczany jest do tak zwanego street dance (z angielskiego) [czytaj: strit dens]. Osoby, które decydują się na ten taniec muszą postrzegać go jako tylko jeden z elementów całej kultury Hip‑hopu, na którą składają się następujące elementy:
Bboying (z angielskiego) [czytaj: biboing], – element taneczny.
MCing/Rapping (z angielskiego) [czytaj: emsing, raping] – element rytmicznego mówienia.
Graffiti (z angielskiego) [czytaj: grafiti] – element plastyczny.
DJing (z angielskiego) [czytaj: didżejing] – element muzyczny.
Knowledge (z angielskiego) [czytaj: nołlydż] – element wiedzy o kulturze.
Głównym założeniem kultury Hip‑hop jest hasło PEACE, LOVE, UNITY AND HAVING FUN (z angielskiego) [czytaj: pis, laf, juniti end hewing fan], , czyli pokój, miłość, jedność i dobra zabawa. Hasło to powstało w opozycji do przemocy, broni, stylu gangsta czy bling (epatowanie przemocą i/lub bogactwem).
Polska adaptacja stylu Hip‑hop
Hip‑hop, przeszczepiony na polski grunt w latach 90., został pozbawiony politycznego wymiaru walki z rasizmem i wykluczeniem. Nie stał się jednak pustą formą i sztuczną kopią swojego amerykańskiego pierwowzoru. Polski Hip‑hop był medium, przez które przemówili młodzi ludzie, bardzo często torując sobie tym samym drogę do lepszej pozycji społecznej. Szymon Kobylarz, autor książki pod tytułem: Zajawka. Śląski Hip‑hop 1993‑2003 poświęconej Hip‑hopowi na gruncie polskim, opowiada o początkach fascynacji nim, pokazuje pierwszą dekadę jego rozwoju, pierwsze próby tworzenia i zmagania się z problemami typowymi dla pionierów każdej nowej dziedziny. Początkowe efekty nierzadko przybierały karykaturalną formę, jednak dla wielu ówczesnych nastolatków były doświadczeniem kształtującym ich późniejsze wybory, gust i światopogląd.

Odmiany i rodzaje tańca
Wyróżniamy wiele odmian Hip‑hopu, między innymi oldschool (z angielskiego) [czytaj: oldskul], new age (z angielskiego) [czytaj: nju ejcz], new style (z angielskiego) [czytaj: nju stajl] freestyle (z angielskiego) [czytaj: fri stajl]. To wszystko sprawia, że Hip‑hop jest bardzo różnorodnym stylem tanecznym, dostosowanym do każdego wieku, gdyż każdy uczestnik odnajduje w nim coś dla siebie. Taniec Hip‑hop stwarza okazję tańczącym do niebywałej ekspresji, a także własnej inwencji i pomysłowości. Jest wykonywany najczęściej przy dźwiękach muzyki Hip‑hopowej oraz wielu odmian rapu.
Układy choreograficzne, kroki Hip‑hopu
Charakterystyczne ruchy z typowych imprez zyskiwały swoje nazwy, zwiększała się też ich liczba. Nastąpiła zatem ich swoista kodyfikacja oraz określenie nazwy stylu jako Hip‑hop z racji muzyki, do której był on wykonywany. To co podstawowe w Hip‑hopie to bounce czyli feeling (z angielskiego) [czytaj: bauns, czyli filing], charakterystyczny dla tego tańca, polegający na odwzorowaniu podstawowego beatu (z angielskiego) [czytaj: bitu] poprzez cykliczną pracę ciała. Hip‑hop, pomimo dużej liczby nazwanych ruchów, jest przede wszystkim tańcem improwizacji. Nie stanowi też zamkniętej struktury ciągle czerpiąc inspirację z innych styli tanecznych, takich choćby jak popping (z angielskiego) [czytaj: poping] i inne style tańca nowoczesnego.
Podstawowa choreografia w metrum 4/4
TWO STEP (z angielskiego) [czytaj: tu step], tańczony przez 2 takty (czyli 4 x TWO STEP ).
SKATE (z angielskiego) [czytaj: skejt], tańczony przez 2 takty (czyli 4 x SKATE ).
SMURF (z angielskiego) [czytaj: smerf], tańczony przez 2 takty (czyli 4 x SMURF).
BOX STEP (z angielskiego) [czytaj: boks step], tańczony przez 2 takty (czyli 2 x BOX STEP , ze zmianą kierunku lub np. 2 razy od prawej nogi).
Przed filmem: Zapoznaj się z materiałem instruktażowym z filmu poniżej, dotyczącym Hip‑hopu. Spróbuj zatańczyć krok podstawowy.
Poszukaj utworów w swoich zasobach muzycznych odpowiednich do prezentowanego tańca. Wypisz kilka tytułów wraz z ich autorami.
Podczas oglądania filmu zapamiętaj a następnie wymień nazwy podstawowych kroków i wymienionych układów choreograficznych. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Przykłady muzyki do układów tanecznych w stylu Hip‑hop
Dziś możemy wyróżnić wielu muzyków mających do czynienia z Hip‑hopem takich, jak: Kanye West, Jay‑z, Eminem, Ciara, Snoop dogg, Mary J. Blige, Azealia Banks, Taio Cruz, Flo Rida, Wiz Khalifa, Trey Songz, Nicki Minaj, Lil Kim, Timbaland, Lil Wayne, M.I.A., LAuryn Hill, Usher, P. Diddy, Missy Elliott, Wyclef Jean, Eve. Przykładową playlistę zamknąć można w kilku utworach:
„Ready or Not” w wykonaniu Fugees.
„Ms. Jackson”, w wykonaniu Outkast.
„Chwile ulotne” w wykonaniu Paktofoniki.
Hip‑hop jak wiemy ma swoje początki w Stanach Zjednoczonych, aczkolwiek najbardziej znane utwory (nie tylko rap, ale również te ze śpiewem i melodią) to lata 90. i rok 2000. Na powyższych przykładach można wgłębić się w analizę muzyczną utworów (metrum cztery czwarte, naprzemienność basów i snerów) czy samo rapowanie. Utwory od zawsze były metodą ekspresji, więc większość tekstów nawiązuje do ubóstwa, broni, trudnych relacji, pokazując jak wyglądało życie czarnoskórych w społeczeństwie. Jest wiele odmian hip‑hopu i na przestrzeni czasu ulegał on wpływom muzyki soulowej, funkowej czy aktualnie popowej, więc trudno jest określić ten rodzaj jednoznacznie.
Zapoznaj się z galerią fotografii, która prezentuje ekspozycję Zajawka w Muzeum Śląskim w Katowicach. Ekspozycja ma na celu pokazanie środowiska Hip‑hopowego, które związane jest ze śląskiem.
Słownik pojęć
wywodzi się z ludowego tańca Chapelloise. Najprawdopodobniej pochodzi ze Szwecji dlatego też współcześnie najczęściej tańczony jest w Polsce do utworu Laïs -„'t Smidje” [czytaj: Lais - Tismidżej].
[czytaj: cza‑cza] taniec kubański w rytmie mamby, lecz w tempie wolniejszym; spopularyzowany w latach 50. XX w. Europie.
(z francuskiego) [czytaj: szase] charakterystyczny krok w cha‑chy typu odstaw, dostaw‑odstaw.
pierwotnie zajmowała się układem ruchów tanecznych. Dziś pojęcie rozszerzyło się na wszystkie dziedziny, w których ruch ludzki ma charakter artystyczny.
organizacja materiału dźwiękowego według czynników regulujących przebieg czasowy utworu muzycznego. Do nich zaliczamy: melodię, rytm, dynamikę, agogikę, artykulację, harmonię, barwę i budowę formalną dzieła.
sceniczny, pokazowy sposób tańczenia estradowego, przeznaczony do oglądania na deskach teatru i w filmach.
element plastycznej kultury Hip‑hopu.
kubański taniec ludowy, w tempie dość szybkim, w metrum 2/4, 4/4; rozpowszechniony od lat 50. XX w. w Europie.
kubański taniec ludowy, w metrum parzystym, szybkim tempie, o nieregularnym podziale taktu.
(z angielskiego) [czytaj: strit dens] taniec uliczny, zyskał popularność na całym świecie, zwłaszcza wśród młodych ludzi.
sztuka wywodząca się z języka ruchu, drugiego oprócz języka mowy podstawowego środka porozumiewania się ludzi.
jeden z elementów działa muzycznego, oznaczający jak szybko utwór ma być wykonany.
(z angielskiego) [czytaj: tajm step], nazwa zaawansowanej figury tanecznej cha‑chy [czytaj: cza‑czy].







