R51oQS9Pi5qsc
Zdjęcie przedstawia różnej długości kabli, część jest sztywna, zakończona odsłoniętym metalem zagiętym pod kątem prostym. 2 grupy kabli są giętkie z dodatkowymi złączkami.

I_R_W15_M02 Budujemy pierwszy układ

Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Budowa rzeczywistego układu diody i Arduino

Aby zbudować pierwszy układ elektroniczny musimy zapoznać się z nowym elementem – płytką stykowąpłytka stykowapłytką stykową. Nazywa się ją także płytką prototypową lub uniwersalną. Montując układy elektroniczne bez użycia płytki stykowej, za każdym razem należałoby korzystać z nowej płytki drukowanej; konieczne byłoby ponadto lutowanie elementów. Dzięki płytce stykowej szybko uzyskasz zamknięty obwód i poprawisz ewentualny błąd (w przypadku lutowania nie byłoby to takie proste).

REqDchki2OoSn
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Płytki stykowe mają różne rozmiary. Mogą się składać na przykład z 30 lub 60 wierszy. Po obu stronach płytki znajdują się szyny służące do rozprowadzania zasilania i masy po całej płytce. Są one oznaczone symbolami „+” oraz „–” oraz odpowiednio kolorem czerwonym i niebieskim. Symbole te na pewno widziałeś już nieraz na dowolnej baterii. W środkowej części, podzielonej na dwa obszary, znajdują się pola, w które wpina się różne podzespoły. Wewnątrz płytki otwory te są połączone blaszkami. Schemat połączeń pokazano poniżej.

R1Vn7fu0l0ZI6
Ważne!

Pamiętaj, że elementy wtykane do otworów należy ustawiać możliwie pionowo.

Mimo istnienia połączeń wewnątrz płytki stykowej, nie jesteśmy w stanie połączyć wszystkich elementów zgodnie ze schematem wkładając końcówki elementów do otworów w płytce. Z tego powodu będziemy używać także przewodów i zworek różnego rodzaju. Pokazujemy je na zdjęciu niżej.

Rc0fvrClLHUNG
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Dioda LED – jest to niewielka lampka. W elektronice istotne jest odpowiednie podłączenie jej do zasilania. Pamiętajmy, że dodatnia elektrodę diody (plus) zawsze łączymy z plusem baterii, a elektrodę ujemną (minus) – z minusem zasilania. O ile jednak na baterii czy płytce stykowej plus i minus są wyraźnie oznaczone, o tyle na diodzie takich oznaczeń nie ma. Dioda jedną nóżkę ma dłuższą, a drugą krótszą. Nóżki są elektrodami: dłuższą nazywamy anodą, czyli plusem (+), natomiast krótszą katodą, czyli minusem (-).

ReULwiqq5QizR

A co się stanie, jeśli anodę podłączymy do minusa, a katodę do plusa? Nic. Dioda nie zaświeci. Element taki przewodzi prąd tylko w jednym kierunku i właśnie wtedy świeci. Jeśli pomylimy się podczas podłączania, dioda nie spali się, ale nie zadziała.

Rezystor (opornik) to proste urządzenie, które powinno zostać umieszczone między źródłem zasilania a diodą LED. Na płytce Arduino mamy do czynienia z napięciem 5 V. Czerwona dioda natomiast pracuje przy napięciu 1,2 V (wartość ta może się różnić w zależności od producenta). Zatem napięcie 5 V jest dla niej po prostu zabójcze. Jeżeli nie zastosujemy rezystora, to dioda zaświeci, ale tylko raz. Może też wybuchnąć. Trzeba będzie ją wyrzucić. Jeżeli użyjemy rezystora, to ograniczymy napięcie do poziomu bezpiecznego dla diody.

Rezystor ma budowę przypominającą walec z dwiema nóżkami. Na walcu są umieszczone oznaczenia w postaci pasków. Może ich być cztery, pięć lub sześć. Kolejne paski od lewej strony określają:

  • pierwszą cyfrę,

  • drugą cyfrę,

  • opcjonalnie trzecią cyfrę (w pięcio- oraz sześciopaskowych rezystorach),

  • mnożnik,

  • tolerancję,

  • współczynnik temperaturowy (w sześciopaskowych rezystorach).

Podstawowym parametrem rezystora jest opór (czyli rezystancja), a jego wartość wyraża się w omach (omega).

R1LYcyxHnRDeD
Ważne!

Pamiętaj, aby nie podłączać nic do płytki pod napięciem. O wiele bezpieczniej jest odłączyć ją od źródła zasilania, podłączyć wszystkie potrzebne elementy i dopiero ponownie włączyć. Napięcie 5 V jest na tyle małe, że gdybyśmy zapomnieli odłączyć płytkę od komputera, a zdarzyłaby się awaria, nie poczulibyśmy nic. Jednak mikrokontroler może ulec zniszczeniu.

Budowa pierwszego układu elektronicznego

Elementy potrzebne do budowy:

  • płytka Arduino Uno,

  • płytka stykowa,

  • kabel USB typu A‑B,

  • czerwona dioda LED,

  • rezystor 220 omega,

  • przewody i zworki połączeniowe.

Skorzystamy z rysunku z poprzedniego modułu, w którym w TincerCad zbudowaliśmy układ z didą. W tej części wykonamy układ na rzeczywistych elementach zgodnie ze schematem.

R1PYNwUNlPnx6

Aby zbudować układ elektroniczny musimy wykonać następujące czynności:

  1. Czarnym przewodem łączymy masę płytki Arduino z płytką stykową. Na płytce Arduino znajdziemy złącze oznaczone GND. Jest to skrót od angielskiego słowa ground oznaczającego masę. Końcówkę przewodu wkładamy do tego właśnie złącza. Drugą wpinamy w dowolny otwór szyny oznaczonej minusem i kolorem niebieskim na płytce stykowej. Jeżeli nie mamy czarnego przewodu, to możemy użyć dowolnego innego. Przyjęto jednak, że do zasilania używa się przewodów czerwonych, natomiast do masy – czarnych. Ułatwia to szybką identyfikację, do czego podłączony jest przewód.

RMHdFKu9ZYOsg
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

2. Wpinamy w płytkę stykową diodę i łączymy jej katodę (-) z szyną ujemną płytki stykowej. Oczywiście moglibyśmy pominąć krok, w którym łączymy masę płytki Arduino z szyną ujemną płytki stykowej i podłączyć bezpośrednio masę z płytki Arduino do katody diody LED. Jednak przedstawiony tu sposób postępowania pozwala wyrobić nawyki, które pomagają w zapewnieniu czytelności budowanego układu w późniejszych, bardziej skomplikowanych projektach. Masa dla wielu elementów będzie się łączyć na szynie ujemnej płytki stykowej.

R42Mb3vWzB9b2
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

3. Wpinamy rezystor. Robimy to tak, aby jedna nóżka znalazła się w tej samej szynie co anoda diody LED. Drugi koniec rezystora włączamy w wolny wiersz płytki stykowej.

R15PxQFMNy8UA
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

4. Łączymy pin 13. płytki Arduino z rezystorem.

RDF82EDs2LB66
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

5. Podpinamy płytkę Arduino kablem USB do komputera i przesyłamy szkic Blink do płytki.

R1Wi7muaMajAe
Film nawiązujący do treści materiału

Właśnie wykonaliśmy projekt według schematu pokazanego na rysunku poniżej. Prąd płynie od dodatniego bieguna baterii do rezystora (R), a następnie do diody (LED), która z kolei jest połączona z masą.

płytka stykowa
płytka stykowa

płytka służąca do budowania prototypów układów elektronicznych bez potrzeby lutowania