Polska polityka zagraniczna
Polska w NATO
Wyjaśnisz znaczenie Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego i jej zmieniającą się rolę we współczesnym świecie.
Ocenisz wpływ Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego na zachowanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa Polski.
Porównasz potencjał obronny Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego z potencjałem jej otoczenia międzynarodowego.
W 2026 roku przypada 27. rocznica przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do NATO. Okres ten pozwala na pogłębioną analizę znaczenia członkostwa w Sojuszu. Z jednej strony udział w systemie zbiorowej obrony, opartym na art 5. Traktatu Waszyngtońskiego, wzmocnił gwarancje bezpieczeństwa państwa i jego pozycję w strukturze euroatlantyckiej. Z drugiej strony członkostwo wiąże się z określonymi zobowiązaniami - finansowymi, militarnymi i politycznymi - które wymagają stałej oceny w kontekście zmieniającego się ładu międzynarodowego. Analiza polskiego członkostwa w NATO powinna obejmować zarówno wymiar strategiczny (rola w systemie bezpieczeństwa), jak i normatywny (zakres suwerenności, zobowiązania traktatowe oraz odpowiedzialność wynikająca z prawa międzynarodowego).
Ewolucja znaczenia NATO w polskiej strategii bezpieczeństwa
Głównym celem przystąpienia Polski do Sojuszu Północnoatlantyckiego, jak potocznie nazywa się Organizację Paktu Północnoatlantyckiego, była oczywiście chęć wzmocnienia polskiego bezpieczeństwa na arenie międzynarodowej. Czy ten cel udało się osiągnąć?
W 1990 roku Polska zainicjowała oficjalny dialog z Sojuszem, a w 1991 r. przystąpiła do nowo utworzonej Rady Współpracy Północnoatlantyckiej. W 1994 r. podpisała dokument ramowy „Partnerstwo dla Pokoju”, zobowiązując się do dostosowania sił zbrojnych do standardów NATO. Kolejnym etapem było objęcie Polski w 1997 roku procesem rozszerzeniowym, zapoczątkowanym decyzją szczytu NATO w Madrycie. Formalne przystąpienie nastąpiło po podpisaniu Protokołów Akcesyjnych i ich ratyfikacji przez państwa członkowskie - 12 marca 1999 roku.
Historyczny moment - wejście polski do NATO
Warto zapoznać się z archiwalnymi fragmentami uroczystości przystąpienia Polski do NATO - to moment, który zmienił strategiczne położenie państwa.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/RCSOBVOZ8NU2M
Film przedstawia przystąpienie Polski do Paktu Północnoatlantyckiego (NATO).
Wyjaśnij, czy członkostwo polski w NATO stanowi przede wszystkim gwarancję bezpieczeństwa, czy zobowiązanie wymagające stałego wzmacniania własnego potencjału obronnego.
Przedstaw, w jakim stopniu skuteczność gwarancji sojuszniczych zależy od solidarności politycznej państw członkowskich, a w jakim od indywidualnej pozycji i aktywności Polski w ramach Sojuszu.
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej
W Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, wydanej 15 lat później, zapisano:
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej PolskiejNATO pozostanie najważniejszym sojuszem polityczno‑wojskowym oraz gwarantem bezpieczeństwa Polski. Kluczową sprawą jest utrzymanie przez Sojusz Północnoatlantycki pełnego spektrum zdolności wojskowych i politycznych oraz solidarności sojuszniczej, gwarantujących realizację jego podstawowej misji – kolektywnej obrony, a także podejmowanie innych zadań wynikających z ewolucji jego otoczenia.
Źródło: Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, 2014, dostępny w internecie: bbn.gov.pl [dostęp 17.11.2020].
Fragment ten doskonale ilustruje główną rolę, jaką Sojusz Północnoatlantycki odgrywał w polskiej polityce bezpieczeństwa od początku naszego udziału w tej organizacji.
Zatwierdzona przez Prezydenta RP 12 maja 2020 r. nowa Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, która zastąpiła tę z 2014 r., wydaje się w mniejszym stopniu opierać polskie bezpieczeństwo wyłącznie na naszym członkostwie w NATO, choć oczywiście jest w niej mowa o uwzględnianiu kontekstu obecności Polski w Sojuszu Północnoatlantyckim. W najnowszej strategii dostrzeżono jednak potencjalne problemy, które mogą zaważyć na znaczeniu gwarancji bezpieczeństwa Polski, płynące z naszego członkostwa w Pakcie Północnoatlantyckim:
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej PolskiejZauważalne jest również ryzyko osłabienia spójności stanowiska i działań państw członkowskich Sojuszu Północnoatlantyckiego (…), wskutek rosnących napięć wewnętrznych oraz w wyniku działań podmiotów zewnętrznych.
Źródło: Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, 2020, dostępny w internecie: bbn.gov.pl [dostęp 19.11.2020].
W dalszym ciągu Polska zabiega (…) o wzmacnianie zewnętrznych filarów bezpieczeństwa m.in. poprzez członkostwo w Sojuszu Północnoatlantyckim
, większą jednak niż poprzednio rolę przypisano członkostwu w Unii Europejskiej i polskiemu uczestnictwu we Wspólnej Polityce Bezpieczeństwa i Obrony, a także strategicznemu partnerstwu ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki oraz regionalnej współpracy na rzecz bezpieczeństwa. W związku z dostrzeżonym ryzykiem osłabienia spójności, a tym samym skuteczności Sojuszu Północnoatlantyckiego jako gwaranta polskiego bezpieczeństwa, twórcy tego dokumentu podkreślają, że jednym z najważniejszych zadań Polski w tym obszarze jest wzmocnienie zdolności Sojuszu Północnoatlantyckiego (…) do zapewniania bezpieczeństwa Polski oraz całego obszaru euroatlantyckiego
, między innymi przez działanie na rzecz wzmacniania więzi transatlantyckiej, spójności politycznej, solidarności, wiarygodności i skuteczności Sojuszu Północnoatlantyckiego
.
Znaczenie NATO dla polskiego bezpieczeństwa w opinii publicystów i politologów
Dla pełniejszego spojrzenia na znaczenie członkostwa Polski w Sojuszu Północnoatlantyckim w polskiej polityce bezpieczeństwa analizę oficjalnych rządowych dokumentów strategicznych warto również uzupełnić o stanowisko polskich publicystów i politologów.
Profesor Robert Kupiecki, polski politolog i zawodowy dyplomata, w latach 1999–2004 zastępca ambasadora RP przy NATO, a następnie dyrektor Departamentu Polityki Bezpieczeństwa MSZ, ambasador RP w Stanach Zjednoczonych oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, przekonany jest o braku realnych alternatyw dla Sojuszu Północnoatlantyckiego jako gwaranta polskiego bezpieczeństwa:
NATO w polskiej perspektywie 1989–2019Polska – wstępując do NATO 20 lat temu i dziś także – widzi w Sojuszu Północnoatlantyckim bezprecedensowy potencjał bezpieczeństwa, oparty na fundamencie transatlantyckiej współpracy. Powinien być on chroniony jako wspólny zasób strategiczny, tak przed jego zewnętrznymi wrogami, jak też wewnętrzną krótkowzrocznością. Ma ona obecnie różne odcienie: amerykańskiej krytyki rzekomej ograniczonej użyteczności NATO dla USA, europejskiej dezynwoltury w sprawie właściwej wysokości i jakości świadczeń na wspólną obronę oraz narodowych partykularyzmów pozwalających korzystać z dobrodziejstw stabilności wytwarzanej przez organizację – bez dostatecznego wysiłku sojuszniczego z własnej strony. Rzecz przy tym nie leży w krytyce praktyk państw członkowskich, (…) lecz w realnej ocenie korzyści płynących z istnienia wspólnej struktury. W przypadku każdego z obecnych członków NATO bilans rachunków i kosztów jest dodatni, co w sposób szczególny premiuje państwa małe i średnie w świecie złożonych zagrożeń, turbulencji systemów politycznych i nawrotu ostrej fazy rywalizacji mocarstw. Żadna z alternatyw dla NATO, jaką mogłaby stanowić renacjonalizacja polityk bezpieczeństwa, skrajnie egoistyczna polityka USA, nowy regionalizm europejski, europejska obrona różnych prędkości (…) nie niesie nawet w zbliżonym stopniu długotrwałych korzyści bezpieczeństwa, jakie tworzy istnienie Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Źródło: Robert Kupiecki, NATO w polskiej perspektywie 1989–2019, Warszawa 2019, s. 214–215.
Justyna Zając, polska politolożka i profesorka nauk humanistycznych, specjalizująca się między innymi w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa Polski, zwraca uwagę na konieczność uwzględnienia obecnej sytuacji międzynarodowej i partykularnych interesów państw członkowskich NATO w ocenie gwarancji bezpieczeństwa płynących dla Polski z członkostwa w Pakcie Północnoatlantyckim:
NATO w polityce bezpieczeństwa PolskiSytuację Sojuszu i jego państw członkowskich należy postrzegać w perspektywie globalnej. Kilkuletnia operacja w Afganistanie znacznie NATO osłabiła, kraj wciąż pozostaje zdestabilizowany, co z dużym prawdopodobieństwem zwiększy problem fundamentalizmu islamskiego, rozprzestrzeniającego się obecnie na Bliskim i Środkowym Wschodzie oraz w Afryce, a zjawisko to staje się coraz poważniejszym zagrożeniem dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Śródziemnomorskie państwa członkowskie NATO, takie jak Francja, Włochy czy Hiszpania, zdecydowanie mniej obawiają się ataku militarnego ze strony jakiegokolwiek państwa, aniżeli zagrożeń i wyzwań pozamilitarnych, takich jak fundamentalizmy religijne czy nielegalne migracje. W drugiej połowie września 2014 r. Francja i USA wspomagane przez państwa arabskie – Bahrajn, Arabię Saudyjską, Jordanię, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Katar, rozpoczęły naloty na bojowników Państwa Islamskiego w Iraku i Syrii. Wskazuje to, że intensywność zagrożeń płynących z obszaru Bliskiego Wschodu i Afryki jest coraz większa. Obszarem potencjalnych napięć i konfliktów pozostaje również Azja. Antagonizujące się stosunki chińsko‑japońskie, pozostająca w izolacji nieprzewidywalna Korea Północna, narastająca rywalizacja między państwami regionu o wyspy Paracelskie i wyspy Spratly oraz wciąż nierozwiązany konflikt indyjsko‑pakistański mnoży współczesne zagrożenia i wyzwania dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Poważnym wyzwaniem dla pozycji międzynarodowej USA jest także rosnąca potęga Chin.
W tej sytuacji część państw Europy Zachodniej, w tym Francja i Niemcy, z całą pewnością nie są zainteresowane długotrwałą antagonizacją stosunków z Rosją i będą czyniły zabiegi, aby temu zapobiec. O ile zatem działania Polski na rzecz utrzymania spójności i efektywności Sojuszu Północnoatlantyckiego jako organizacji obronnej, z kluczową rolą art. 5, są zabiegami zasadnymi, to jednak pytanie pozostaje, jak zbudować efektywny system bezpieczeństwa transatlantyckiego, w dłuższej perspektywie uwzględniając stosunki z Rosją.
Źródło: Justyna Zając, NATO w polityce bezpieczeństwa Polski, [w:] Dylematy polityki bezpieczeństwa Polski na początku drugiej dekady XXI w., Katowice 2014, s. 199.
Fragment autorstwa Rafała Zaniewskiego stanowi przykład krytycznej refleksji nad spójnością polityki państw członkowskich NATO wobec Federacji Rosyjskiej przed wybuchem pełnoskalowej wojny w 2022 roku. Tekst ten ukazuje napięcie między deklarowaną wspólnotą wartości a rzeczywistymi decyzjami polityczno‑gospodarczymi podejmowanymi w ramach Sojuszu.
Czy NATO nas obroni? 20 lat Polski w Sojuszu PółnocnoatlantyckimWojna na Ukrainie przyczyniła się do zmian nie tylko w samej organizacji, jaką jest NATO. Niektóre państwa zrozumiały w końcu, że stary niedźwiedź nie zasnął na wieki, a agresja – najpierw wobec Gruzji, a następnie wobec Ukrainy – to efekt odradzającej się neoimperialnej polityki rosyjskiej. (…)
Rozwój współpracy gospodarczej pomiędzy [Francją i Niemcami a Rosją] (…) swoim zasięgiem zaczął również obejmować kontrakty zbrojeniowe. Stanowiło to sytuację bez precedensu, ponieważ umożliwiało transfer nowoczesnych technologii z krajów będących członkami NATO do kraju, który w doktrynie wojennej określa Sojusz Północnoatlantycki swoim wrogiem. Najbardziej znanymi przykładami kooperacji tego typu był kontrakt na zakup przez Rosję dwóch nowoczesnych francuskich okrętów desantowych typu Mistral oraz umowa z niemieckim koncernem Rheinmetall na budowę centrum szkoleniowego wojsk lądowych sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej na poligonie w Mulino w pobliżu Niżnego Nowogrodu. Ostatecznie nie doszło do finalizacji żadnego z tych przedsięwzięć jedynie ze względu na zmianę sytuacji międzynarodowej spowodowaną konfliktem na Ukrainie. Niestety projekt gazociągu Nord Stream 2 w dalszym ciągu jest realizowany.
Francja i Niemcy wraz z Polską są członkami UE i NATO, wspólnie tworzą także Trójkąt Weimarski. Wartości i cele określane przez te organizacje niestety nie powstrzymały naszych sojuszników od podjęcia współpracy, która z punktu widzenia Polski była szkodliwa i mogła podnieść potencjał oraz zdolności rosyjskiej armii.
Prowadzi to do prostego wniosku, że wspólnota wartości wcale nie musi stanowić wystarczającego przeciwwskazania do współdziałania z państwem, które z naszej perspektywy może mieć wrogie zamiary.
Źródło: Rafał Zaniewski, Czy NATO nas obroni? 20 lat Polski w Sojuszu Północnoatlantyckim, dostępny w internecie: instytutwolnosci.pl [dostęp 18.11.2020].
Autor uważa, że bez jedności i konsensusu trudno będzie oczekiwać szybkiej i zdecydowanej reakcji naszych transatlantyckich sojuszników w sytuacji zagrożenia polskiego bezpieczeństwa, dlatego doradza rozwijanie własnych zdolności obronnych Polski:
Z rozważań polskich politologów i publicystów wyłania się zatem konkluzja – członkostwo Polski w Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego pozostaje ważnym filarem bezpieczeństwa naszego państwa, a umacnianie Sojuszu od wewnątrz, dbałość o jego spójność są ważnym zadaniem dla polskich dyplomatów i polityków. Jednocześnie warto mieć świadomość, że pokładanie nadmiernego zaufania w skuteczność NATO może dla Polski okazać się zgubne, zważywszy zwłaszcza na nasze położenie geopolityczne, a przede wszystkim geograficzne, i przemiany zachodzące na międzynarodowej arenie politycznej.
Mapa przedstawia przestrzenny zasięg Sojuszu, który - mimo zasadniczej zmiany warunków geopolitycznych po zakończeniu zimnej wojny - nie uległ rozpadowi ani marginalizacji. Trwałość i kolejne rozszerzenia NATO stanowią przykład unikatowej adaptacji paktu obronnego do nowych realiów strategicznych XXI wieku.
1949: Belgia, Dania, Francja, Islandia, Kanada, Luksemburg, Niderlandy, Norwegia, Portugalia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy;
1952: Grecja, Turcja;
1955: Niemcy;
1982: Hiszpania;
1999: Polska, Czechy, Węgry;
2004: Bułgaria, Estonia, Litwa, Łotwa, Rumunia, Słowacja, Słowenia;
2009: Albania, Chorwacja;
2017: Czarnogóra;
2020: Macedonia Północna;
2023: Finlandia;
2024: Szwecja.
Operacyjny wymiar członkostwa Polski w NATO
Od momentu przystąpienia do NATO Polska konsekwentnie angażowała się w operacje sojusznicze. Jednym z pierwszych istotnych sprawdzianów członkostwa była misja KFOR (Kosowo Force) w Kosowie, rozpoczęta w 1999 r. po zakończeniu konfliktu zbrojnego na Bałkanach. Udział w tej operacji oznaczał włączenie polskich sił zbrojnych w praktyczne działania stabilizacyjne prowadzone przez NATO.
Największym i najbardziej wymagającym zaangażowaniem była misja w Afganistanie. Polska uczestniczyła w operacji ISAF (2003‑2014), której celem było stabilizowanie sytuacji bezpieczeństwa, a następnie w misji Resolute Support (2015‑2021), skoncentrowanej na szkoleniu i doradztwie dla afgańskich sił bezpieczeństwa. Równolegle Polska brała udział w działaniach stabilizacyjnych w Iraku w ramach koalicji międzynarodowej oraz w wybranych misjach szkoleniowych i doradczych NATO.
Po zakończeniu operacji w Afganistanie aktywność Polski uległa reorientacji. Priorytetem stało się wzmacnianie wschodniej flanki NATO, w tym udział w wysuniętej obecności (enhanced Forward Presence - eFP), czyli rotacyjnym rozmieszczeniu wielonarodowych sił sojuszniczych w państwach Europy Środkowo‑Wschodniej. Polska stała się zarówno państwem przyjmującym sojusznicze kontyngenty, jak i aktywnym uczestnikiem systemu odstraszania oraz obrony zbiorowej w regionie.
Zapoznaj się z wykresem i wykonaj ćwiczenie.
- 1. zestaw danych:
- rok: II 2014
- zdecydowanie popieram: 28
- raczej popieram: 34
- jest mi to obojętne: 26
- jestem raczej przeciwny(a): 3
- jestem zdecydowanie przeciwny(a): 1
- trudno powiedzieć/odmowa odpowiedzi: 8
- 2. zestaw danych:
- rok: IV 2014
- zdecydowanie popieram: 50
- raczej popieram: 31
- jest mi to obojętne: 10
- jestem raczej przeciwny(a): 3
- jestem zdecydowanie przeciwny(a): 2
- trudno powiedzieć/odmowa odpowiedzi: 4
- 3. zestaw danych:
- rok: IX 2014
- zdecydowanie popieram: 45
- raczej popieram: 35
- jest mi to obojętne: 12
- jestem raczej przeciwny(a): 2
- jestem zdecydowanie przeciwny(a): 1
- trudno powiedzieć/odmowa odpowiedzi: 5
- 4. zestaw danych:
- rok: VI 2016
- zdecydowanie popieram: 44
- raczej popieram: 35
- jest mi to obojętne: 11
- jestem raczej przeciwny(a): 3
- jestem zdecydowanie przeciwny(a): 1
- trudno powiedzieć/odmowa odpowiedzi: 6
- 5. zestaw danych:
- rok: II 2017
- zdecydowanie popieram: 45
- raczej popieram: 37
- jest mi to obojętne: 10
- jestem raczej przeciwny(a): 2
- jestem zdecydowanie przeciwny(a): 1
- trudno powiedzieć/odmowa odpowiedzi: 6
- 6. zestaw danych:
- rok: V 2018
- zdecydowanie popieram: 43
- raczej popieram: 36
- jest mi to obojętne: 14
- jestem raczej przeciwny(a): 2
- jestem zdecydowanie przeciwny(a): 1
- trudno powiedzieć/odmowa odpowiedzi: 4
- 7. zestaw danych:
- rok: II 2019
- zdecydowanie popieram: 44
- raczej popieram: 36
- jest mi to obojętne: 16
- jestem raczej przeciwny(a): 1
- jestem zdecydowanie przeciwny(a): 0,5
- trudno powiedzieć/odmowa odpowiedzi: 3
- 8. zestaw danych:
- rok: II 2020
- zdecydowanie popieram: 53
- raczej popieram: 30
- jest mi to obojętne: 9
- jestem raczej przeciwny(a): 1,8
- jestem zdecydowanie przeciwny(a): 0,6
- trudno powiedzieć/odmowa odpowiedzi: 5
Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj ćwiczenie.
Zdolni do samodzielnej obronyNadzieja, że jeśli my będziemy postępować szlachetnie, inni będą postępować tak samo, jest złudna. Polsce potrzebny jest realizm strategiczny w dziedzinie bezpieczeństwa, a to oznacza przede wszystkim kierowanie się własnymi interesami – zauważa były zastępca szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego [generał Leon Komornicki – dop. red.].
Strategiczne środowisko bezpieczeństwa międzynarodowego podlega dynamicznym zmianom. Słabną fundamenty gospodarcze bezpieczeństwa. Znaczenia nabierają zaś nowe wyzwania i zagrożenia – imperializm Rosji, globalny terroryzm, masowa migracja ludzi z Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu do Europy, zagrożenia cybernetyczne, wojny hybrydowe i asymetryzacja bezpieczeństwa nuklearnego.
Ponieważ ryzyka się nasilają, pojawia się naturalny odruch zamykania się przez poszczególne państwa NATO w skorupie własnych obaw. Widoczna jest tendencja do chowania „głowy w piasek”. Jednym z głównych problemów staje się zmniejszający się poziom zaufania między państwami i pojawiać się może zjawisko renacjonalizacji polityki bezpieczeństwa poszczególnych krajów. W tej sytuacji, aby skutecznie zapewnić sobie bezpieczeństwo, Polska musi oprzeć je na swojej wiarygodnej sile obronnej oraz na wspólnych interesach w ramach bezpieczeństwa sojuszniczego, wspólnotowego i partnerskiego. (…)
Naszą strategię opracowano na podstawie koncepcji strategicznej NATO. Taka kolejność okazała się z gruntu błędna. Sojusze postrzegano wedle wzorców Układu Warszawskiego, czyli uznano, że strategia sojusznicza jest nadrzędna w stosunku do strategii narodowej. Tak było w Układzie Warszawskim, ale w NATO nadrzędne są strategie narodowe: jasno zdefiniowane interesy i cele oraz środki, jakie państwo przeznacza na ich osiągnięcie. Dopiero później ze zderzenia narodowych strategii wyłonić się powinna – w drodze negocjacji i przyjmowania w drodze consensusu – wspólna strategia sojusznicza.
Wnioski, z analizy charakteru współczesnego środowiska bezpieczeństwa i determinowanego przez niego charakteru nowego NATO, wskazują, że w polskiej strategii priorytetem muszą być narodowe zdolności do skutecznego, i w razie potrzeby, samodzielnego reagowania na mogące wystąpić nagle zagrożenia selektywne, stwarzające problemy decyzyjne dla Sojuszu, oraz podjęcia skutecznej obrony własnego terytorium w początkowej fazie wojny na dużą skalę w wypadku jej rozpoczęcia z zaskoczenia, do czasu przystąpienia do działań wojsk sojuszu. Zdolności sił zbrojnych RP – przeciwzaskoczeniowe, winne być naszą specjalnością w ramach NATO, jako państwa granicznego. Osiągnięcie tych zdolności powinno było być priorytetem transformacyjnym sił zbrojnych RP. (…)
Takie podejście nie oznacza marginalizowania znaczenia NATO, w tym jego siły i spójności. Oznacza tylko, że najważniejszym gwarantem bezpieczeństwa jest własny potencjał, mądrze dostosowany do potrzeb i możliwości.
Źródło: Zdolni do samodzielnej obrony, 6.03.2016, dostępny w internecie: rp.pl [dostęp 18.11.2020].
Podsumowanie
Polskie członkostwo w NATO znacząco zmieniło pozycję państwa w europejskim systemie bezpieczeństwa. Udział w operacjach sojuszniczych, rozwój współpracy wojskowej oraz obecność struktur i infrastruktury NATO na terytorium Polski pokazują, że zaangażowanie to ma charakter praktyczny, a nie jedynie deklaratywny. Jednocześnie doświadczenia ostatnich lat wskazują, że skuteczność systemów sojuszniczych zależy od zdolności państw członkowskich do wspólnego reagowania na zmieniające się zagrożenia. W tym kontekście rola Polski polega nie tylko na uczestnictwie w strukturach NATO, lecz także na aktywnym współtworzeniu polityki bezpieczeństwa w regionie.
Słownik
(ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO); organizacja międzynarodowa o charakterze polityczno‑wojskowym, utworzona na podstawie traktatu północnoatlantyckiego zawartego 4 IV 1949 r. w Waszyngtonie
dokument wydawany na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zawierający podstawowe interesy i cele państwa polskiego w zakresie bezpieczeństwa narodowego
inicjatywa wojskowa NATO polegająca na rozmieszczeniu wielonarodowych batalionowych grup bojowych państw sojuszniczych na wschodniej flance Sojuszu w celu wzmocnienia odstraszania, obrony zbiorowej oraz zapewnienia stałej, rotacyjnej obecności wojskowej w państwach członkowskich najbardziej narażonych na zagrożenia bezpieczeństwa
polityka państw o aspiracjach mocarstwowych, zmierzająca do rozszerzenia ich wpływów politycznych, militarnych, gospodarczych i kulturalnych na obszary do nich nienależące