Religia

ReligiareligiaReligia jako system praktyk i wierzeń z określonym wymiarem sfery sacrum i sfery profanum jest wyrażana w różny sposób, przez duchowość indywidualną, wspólnoty religijne, rytuały, a przede wszystkim przez doktrynę (naukę o danej wierze).

Religie na świecie

Największe religie świata

• chrześcijaństwochrześcijaństwochrześcijaństwo;

• islamislamislam;

• hinduizmhinduizmhinduizm;

• buddyzmbuddyzmbuddyzm;

• judaizmjudaizmjudaizm;

• sikhizmsikhizmsikhizm;

• bahaizmbahaizmbahaizm.

Podział religii

Religie objawione związane są z osobą twórcy lub proroka. Działalność założyciela jest zazwyczaj początkiem danej religii.

Zaliczamy do nich największe religie monoteistyczne:

• judaizm – Abraham;

• chrześcijaństwo – Jezus Chrystus;

• islam – Mahomet.

oraz:

• bahaizm – Bahá'u'lláh;

• sikhizm – Nanak;

• zaratusztrianizm – Zaratustra;

• buddyzm – Budda;

• konfucjonizm – Konfucjusz.

Religie naturalne to te, które związane są z jakimiś grupami lub narodami i istnieją od początku historii danej grupy albo narodu. Oparte są zwykle na tradycji i nie mają ksiąg świętych. Występuje w nich zazwyczaj kult płodności, przodków, sił przyrody, roślin, zwierząt, żywiołów oraz ciał niebieskich. Przykładem mogą tu być religie słowiańskie, starożytnego Rzymu czy Grecji, afroamerykańskie voodoo.

Inny podział religii to podział na religie Abrahamowe (judaizm, chrześcijaństwo, islam) i religie dharmiczne – wywodzące się z braminizmu: hinduizm, buddyzm, dżinizm i sikhizm.

„Dharma” to pojęcie wieloznaczne, odmiennie rozumiane w różnych religiach:

• w braminizmie oznacza zespół praw karmicznych;

• w hinduizmie nawiązuje do zasad etycznych;

• w buddyzmie oznacza w zależności od kontekstu: prawo, prawdę, nauki Buddy, byt (to, co istnieje).

Według kryterium historycznego rozróżnia się religie wymarłe (np. religie starożytnej Grecji i Rzymu) oraz religie żywe (niektóre z nich są wyznawane od bardzo dawna, np. pięć największych religii świata).

Ze względu na zasięg religie mogą być wyznawane lokalnie (np. religie plemienne), przez całe narody albo uniwersalistycznie, czyli w wielu krajach, a nawet na wielu kontynentach (np. islam, chrześcijaństwo).

Najważniejszy podział religii związany jest z pojmowaniem istoty boskiej:

• monoteistyczne – wiara w istnienie tylko jednego, osobowego Boga;

• politeistyczne – wiara w istnienie wielu bogów;

• henoteistyczne – wiara w istnienie wielu bogów, ale przy wywyższeniu jednego bóstwa;

• deistyczne – wiara, że można uzasadnić istnienie bezosobowej istoty boskiej, która jest twórcą świata, ale nie ingeruje w stworzony przez siebie porządek;

• panteistyczne – wiara utożsamiająca wszechświat z Bogiem, negująca istnienie Boga osobowego;

• panenteistyczne – wiara, że Bóg zawiera w sobie cały świat, ale świat go nie wyczerpuje, połączenie teizmu z panteizmem;

• nonteistyczne – wiara, która ani nie potwierdza, ani nie neguje istnienia istoty boskiej.

Słownik