W dzisiejszych czasach możliwość wymiany danych polegająca na współdzieleniu i udostępnianiu plików stała się konieczna zarówno w pracy, jak i w życiu prywatnym.

Istnieje wiele metod i sposobów, dzięki którym możemy dzielić się z innymi użytkownikami plikami w postaci dokumentów, zdjęć, filmów czy muzyki. Niektóre z nich funkcjonują od wielu lat, inne są bardziej nowoczesne. Metody i sposoby współdzielenia plików zależne są od tego, w jakim środowisku odbywa się taka wymiana. Inne metody mogą być wykorzystane w dużej korporacji, gdzie nacisk kładzie się na bezpieczeństwo danych oraz ich poufność, inne w naszej domowej sieci LAN, w której chcemy stworzyć np. bibliotekę filmów dostępną dla wszystkich domowników. Rozwiązań jest mnóstwo. Omówmy kilka z nich.

E‑mail oraz komunikatory

Jedną z podstawowych metod wymiany plików są różnego rodzaju komunikatory oraz poczta elektroniczna. Do każdej wysyłanej wiadomości możemy dodać jeden lub więcej plików jako załącznik i wysłać do odbiorcy.

To metoda łatwa, szybka i skuteczna, kiedy chcemy wysłać dokument do szefa w celu jego weryfikacji czy przesłać znajomym kilka zdjęć z wakacji.

W bardziej zaawansowanych zastosowaniach metoda ta raczej się nie sprawdzi, ale jako narzędzie do szybkiego przesłania pliku od nadawcy do odbiorcy już tak.

Współdzielenie plików przez e‑mail oraz z wykorzystaniem komunikatorów, szczególnie tych prywatnych nie powinno być stosowane jako główne narzędzie współdzielenia plików, zwłaszcza w zamkniętych środowiskach sieciowych, czyli w firmach, urzędach czy szkołach. W takich miejscach powinny być wdrożone bardziej wyrafinowane sposoby, takie jak serwery plikowe. Wysyłanie plików jako załączniki w wiadomości e‑mail sprawdzi się natomiast doskonale, gdy chcemy wysłać umowę do naszego kontrahenta czy odebrać fakturę za wykonaną usługę.

Zasadniczą wadą tej metody są ograniczenia, jeśli chodzi o liczbę oraz wielkość przesyłanych plików. Większość serwerów e‑mail ogranicza wielkość załącznika, jeśli więc zbiór naszych plików jest pokaźny lub chcemy przesłać jeden duży plik, to może to okazać się niemożliwe. Kolejna kwestia to bezpieczeństwo. Nigdy do końca nie możemy być pewni, czy plik, który jest w załączniku, nie zawiera jakiegoś szkodliwego kodu, który może poczynić wiele szkód w naszym komputerze. Co prawda nowoczesne serwery poczty elektronicznej implementują w swoim oprogramowaniu metody wyszukiwania takich szkodliwych kodów, ale trudno jednoznacznie stwierdzić czy zawsze są one skuteczne.

Ważne!

Nigdy nie pobieraj plików, które przesłane zostały w wiadomości, jeśli nie znasz jej nadawcy lub nadawca ten wydaje ci się podejrzany. Istnieje duże ryzyko, że plik taki został zainfekowany przez szkodliwe oprogramowanie, które może doprowadzić do utraty danych, kradzieży loginów i haseł, a czasem nawet awarii urządzenia.

Strony internetowe

Internet kojarzy nam się głównie ze stronami WWW, na których prezentowane są określone treści. Za pomocą strony WWW możemy przedstawić ofertę firmy, udostępnić za jej pośrednictwem lokalizację, adres oraz, co oczywiste, inne potrzebne informacje.

Mniej oczywistym, przynajmniej dla części użytkowników jest fakt, iż za pośrednictwem stron WWW możemy również udostępniać pliki, które użytkownik strony pobrać może na dysk swojego urządzenia. Taki mechanizm doskonale może sprawdzić się w firmowej sieci, gdzie dostęp do określonej strony WWW mają tylko pracownicy danego przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji mamy pewność, że pliki udostępniane w ten sposób są bezpieczne i nie stwarzają zagrożenia dla naszych urządzeń, a i postronne osoby nie będą miały wglądu w ich treść.

Ten sposób udostępniana danych jest bardzo popularny w sytuacji, kiedy pliki mają być dostępne publiczne i dla każdego. Doskonałym przykładem wykorzystania tej metody jest dystrybucja oprogramowania przez firmy, które je tworzą. Producent zazwyczaj na swojej stronie udostępnia kolejne wydania swoich programów, a każdy użytkownik może je pobrać. Taką metodę udostępniania oprogramowania dla swoich klientów stosuje producent urządzeń sieciowych i oprogramowania, firma Mikrotik.

RStG5bGvW0wLA

Takiego sposobu udostępniana danych i plików raczej nie powinno stosować się w publicznej sieci Internet bez dodatkowych zapieczeń, takich jak stosowanie loginów czy haseł, jeśli dane, które udostępniamy nie powinny być dostępne dla postronnych osób. Jeśli udostępnimy w sieci pliki za pomocą stron WWW bez logowania, nigdy nie mamy pewności, kto może na taką stronę zajrzeć i jak wykorzystać te dane.

Zasadniczą wadą udostępniania plików i danych przez WWW jest zwiększony poziom skomplikowania w stosunku do e‑maila czy komunikatora. Każdy, kto chce taką stronę stworzyć i uruchomić w internecie, powinien mieć przynajmniej podstawową wiedzę techniczną dotyczącą tworzenia bezpiecznych stron WWW. Dodatkowo należy wykupić domenędomena internetowadomenę (adres internetowy), a także opłacać hostinghostinghosting (wynajem serwera WWW).

Ważne!

Jeśli chcesz, aby udostępnione przez stronę WWW pliki, nie trafiły w niepowołane ręce, zawsze zabezpiecz do nich dostęp poprzez login i silne hasło.

Chmura

Bardzo popularne w wielu dziedzinach informatyki stały się ostatnio rozwiązania chmurowechmurachmurowe.

Z pojęciem chmury spotykamy się bardzo często, a i w przypadku możliwości udostępniania danych i plików chmura ma sporo do zaoferowania. Chmura obliczeniowa to potoczne określenie zbioru serwerów, czyli komputerów z dużą mocą obliczeniową, które znajdują się dużych centrach danych rozsianych na całym świecie. Serwery te oferują swoim użytkownikom określone usługi, a także możliwość przechowywania i udostępniania danych oraz plików.

Chmura
Definicja: Chmura

Chmurą możemy określić zbiór usług i aplikacji oferowanych przez dostawców usług informatycznych, które dostępne są za pośrednictwem sieci Internet.

Rozwiązania chmurowe dla przeciętnego użytkownika sieci Internet oferuje obecnie praktycznie każdy dostawca usług informatycznych, a dodatkowo bardzo często są to rozwiązania darmowe. Jednymi z największych dostawców usług chmurowych są obecnie firmy Google oraz Microsoft. Google w swojej usłudze Google Drive oferuje nam bezpłatnie 15GB przestrzeni na dane, a Microsoft w usłudze OneDrive 5GB. Oczywiście po wniesieniu określonej opłaty abonamentowej przestrzenie te można zwiększać.

Ciekawostka

Aktualnie największym dostawcą usług chmurowych na świecie jest Amazon. Oferowana przez niego usługa Amazon Web Service zadebiutowała (wtedy jeszcze pod inną nazwą) w 2006 roku.

Jeśli masz smartfon z systemem Android, konto w serwisie YouTube lub na Gmailu, dostajesz również dostęp do usługi Google Drive z poziomu tego samego konta użytkownika. W przypadku usługi OneDrive masz do niej dostęp, jeśli opłacasz abonament na Office 365, czyli subskrypcję na pakiet biurowy od firmy Microsoft. Jeśli nie masz telefonu z Androidem lub nie korzystasz z Office 365 również możesz założyć bezpłatne konto w jednej z tych usług i korzystać z przestrzeni dyskowej „w chmurze” bez kosztów.

Ważne!

Jeśli masz smartfon z systemem Android lub opłacasz abonament na usługę Office 365, otrzymujesz również dostęp usługi oferującej przestrzeń na pliki w ramach tego samego konta.

Rozwiązania chmurowe są obecnie bardzo popularne, a dzięki dużej dostępności z tych rozwiązań korzysta coraz więcej użytkowników. Zalet chmury jest wiele, a do najważniejszych z nich należą przede wszystkim:

  1. Dostęp do danych z dowolnego miejsca i urządzenia, które podłączone jest do Internetu.

  2. Dzięki chmurze mamy możliwość wspólnej pracy nad dokumentami przez wielu użytkowników, a także możliwość współdzielenia plików pomiędzy członkami zespołu, w którym pracujemy.

  3. Do pracy z chmurą wystarczy przeglądarka internetowa.

  4. Dane przechowywane są na zewnętrznych serwerach, tak więc nawet awaria dysku twardego własnego komputera czy innego urządzenia nie spowoduje utraty danych.

Chmura ma również swoje wady. Najistotniejszą z nich jest brak dostępu do naszych danych, kiedy urządzenie utraci połączenie z internetem. Wówczas niestety tracimy dostęp do chmury i aplikacji, które w niej działają. Aby uchronić się przed zagrożeniem utraty dostępu do plików przechowywanych w chmurze, warto zsynchronizować je z komputerem lub smartfonem. Obie usługi (Google Drive oraz One Drive) oferują aplikację, którą można zainstalować na urządzeniu, a dzięki niej łatwo możemy pobrać przechowywane na serwerze dane i zapisać je na lokalnym dysku twardym.

Druga bardzo istotna wada to fakt, iż nasze dane zapisane są na serwerach firm trzecich, które zasadniczo powinny o te dane i o ich bezpieczeństwo dbać, tworzyć backupy, czyli kopie zapasowe, a także nie ingerować w nie, ale czy możemy być tego pewni? Oczywiście, że nie. Dlatego, wybierając usługi chmurowe, powinniśmy korzystać z usług tylko sprawdzonych dostawców.

Ważne!

Wszystkie wymienione mechaniki dzielenia się i udostępniania plików stosowane są zazwyczaj, kiedy użytkownicy dzielący się plikami znajdują się w oddalonych od siebie lokalizacjach i nie pracują w jednej, tej samej sieci komputerowej (pomijać przykład udostępniania danych poprzez WWW w sieci firmowej), a ich wzajemna komunikacja realizowana jest poprzez sieć internet. W sieciach LAN do wymiany plików pomiędzy użytkownika stosuje się z reguły inne metody, takie jak serwery plikowe czy serwery NAS.

Słownik

chmura
chmura

potoczne określenie zbioru usług sieciowych, takich jak przechowywanie plików oferowanych poprzez sieć internet

domena internetowa
domena internetowa

słowny adres strony WWW, konkretnego urządzenia lub usługi, a także całej sieci

hosting
hosting

przechowywanie plików strony WWW na serwerze

serwer NAS
serwer NAS

urządzenie sieci komputerowej dedykowane do przechowywania plików i danych

SMB
SMB

protokół udostępniania plików w lokalnych sieciach komputerowych