Przeczytaj
Zmiany liczby ludności
Prawdopodobnie około 100‑200 tys. lat temu pojawił się na Ziemi człowiek współczesny (homo sapiens). Od tej pory rozpoczął się systematyczny wzrost zaludnienia naszej planety, choć na początku był on bardzo powolny. W czasach Chrystusa na świecie żyło ok. 250 mln ludzi. Na przełomie I i II w. ludność była skoncentrowana głównie w basenie Morza Śródziemnego, na Bliskim i Środkowym Wschodzie, a także w Azji Południowej i Wschodniej. W roku 500 n.e. liczba ludności wzrosła do 350 mln. Większe tempo wzrostu miało miejsce od połowy XVII w. Przełomowym rokiem był 1804, kiedy na świecie odnotowano pierwszy miliard ludności. Natomiast w roku 1927 na Ziemi żyły już 2 mld osób. Obecnie jest nas ponad 7 mld, a demografowiedemografowie szacują, że w 2024 roku liczba ludzi będzie wynosić 8 mld. Według ONZ szacowana liczba ludności na koniec wieku wzrośnie do 10 mld i przestanie rosnąć, inne szacunki mówią, że nastąpi to już w 2060 roku, kiedy liczba ludności świata będzie wynosić 8,7 mld.
![Ilustracja przedstawia dwa wykresy zmiany liczby ludności świata. Jeden dotyczy zależności całkowitej populacji w miliardach od roku 1950 do 2100. Na wykresie jest krzywa - rośnie od wartości 2,6 miliarda populacji w 1950 roku do 11 miliardów w 2100 roku. Interwał przewidywań 95%. W 2100 roku uśredniony wariant wynosi od 9,3 miliarda do 12,5. Na drugim wykresie przedstawiono zależność populacji w miliardach od roku 1950 do 2100. Na wykresie są cztery krzywe dotyczące różnych grup wiekowych. Interwał przewidywań wynosi 95%. Przedział wiekowy od 0 do 14 lat - krzywa w 1950 roku ma wartość 0,9 miliarda, rośnie do wartości nieco ponad 2 miliardów w 2060 roku, po czym spada do wartości nieco poniżej 2 miliardów w 2100 roku. Uśredniony wariat między 1,5 miliarda a 2,5 w 2100 roku. Przedział wiekowy od 15 do 24 lat: wartość w roku 1950 wynosi 0,5 miliarda, rośnie do wartości 1,3 miliarda w 2060 roku, po czym nieco spada w 2100 roku. Uśredniony wariant: pomiędzy jednym miliardem a 1,5. Przedział wiekowy od 25 do 64 lat: w roku 1950 1,1 miliarda, rośnie do wartości 5,2 miliarda w 2100 roku. Uśredniony wariant: w 2100 roku wartość pomiędzy 4,5 miliarda a 6 miliardów. Wiek 65+: 1950 rok 0,2 miliarda, rośnie do wartości 2,5 miliarda w 2100 roku. Uśredniony wariant: od około 2,3 do 2,7 miliarda.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RFVbYXZ8DHsLl/1637856029/r1JgpQ6WN8x6xCXLMyoF8kezUTMi8dJs.png)
Przyczyny zmian liczby ludności
Pierwszy duży wzrost liczby ludności świata związany był z rewolucją agrarnąrewolucją agrarną. Dzięki udoskonaleniu technik gospodarowania i zwiększeniu produktywności ziemi możliwe było wyżywienie większej liczby osób. W późniejszym etapie kolejny wzrost tempa przyrostu liczby ludności wynikał z nadwyżek żywności, rozwoju handlu i rzemiosła, a także z rozwoju starożytnych cywilizacji.
XIX‑wieczna rewolucja przemysłowarewolucja przemysłowa była kolejnym czynnikiem zwiększenia tempa wzrostu liczby ludności. Przyczyniły się do tego: postęp techniczny, zwiększenie ilości wytwarzanych produktów żywnościowych oraz rozwój medycyny (m.in. wynalezienie szczepionek). W pierwszym etapie industrializacji duże tempo wzrostu liczby ludności było wynikiem tradycji, wartości religijnych społeczeństw wpływających na dzietność. Bezpośrednio na spadek śmiertelności, a co za tym idzie na wzrost liczby ludności, wpływ miał rozwój medycyny. Duży przyrost naturalny odnotowano wtedy w krajach rewolucji przemysłowej, głównie w Europie i Stanach Zjednoczonych.
Bardzo gwałtowny wzrost liczby ludności odnotowano w XX w. Wpływ na to miał spadek śmiertelności dzięki rozwojowi medycyny przy jednoczesnym wolno spadającym lub zachowanym wskaźniku urodzeń. W wieku XIX i XX przyczyny wzrostu liczby ludności były więc podobne. Zmieniały się jedynie regiony, w których następował duży przyrost.
![Zdjęcie przedstawia zwinięte w rulony 100-dolarowe banknoty.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RPur3llMWXJyS/1637856030/DODSi1cHYEMKCjvTfA2Il56oUrC8ZHsd.jpg)
Słownik
(od gr. dḗmos ‘lud’, gráphō ‘piszę’) osoba zajmująca się demografią, czyli nauką o prawidłowościach rozwoju ludności w czasie i przestrzeni
proces przechodzenia ludności z koczowniczego do osiadłego trybu życia związany z rozwojem osadnictwa i rolnictwa (ok. 10 000–4 000 lat p.n.e.)
(od łac. pro- ‘za’, ‘dla’; natalis ‘urodziny’, ‘narodziny’) polityka ludnościowa mająca na celu zwiększenie dynamiki wzrostu liczby ludności
potoczne określenie całości zmian technicznych, ekonomicznych i społecznych będących konsekwencją transformacji gospodarki opartej na wykorzystaniu biologicznych, odnawialnych źródeł energii (mięśnie, woda, wiatr, drewno) do gospodarki opartej na mineralnych źródłach energii (XVIII–XIX w. – węgiel, XX w. – ropa naftowa)
Indeks dolny Źródło: Encyklopedia PWN Indeks dolny koniecŹródło: Encyklopedia PWN