Zastanów się, co się dzieje, gdy żelazny gwóźdź włożymy w miąższ jabłka. Jednym ze składników miąższu jest kwas jabłkowykwas jabłkowykwas jabłkowy (nazwa systematyczna kwas 2‑hydroksybutano‑1,4‑diowy). Żelazo reaguje z tym kwasem, w wyniku tej reakcji powstają związki żelaza przyswajalne dla organizmów, co może zapobiegać anemii. Potwierdziły to badania na szczurach z 1982 r. Stalowe gwoździe wbite w jabłko na 24 godziny spowodowały wytworzenie związków żelaza przyswajalnych dla szczura. Jednak gwoździe nie są zbudowane tylko z atomów żelaza – zawierają też inne dodatki, które mogą być szkodliwe. A ponieważ w dzisiejszych czasach mamy rozwiniętą naukę i medycynę, możemy skorzystać ze skuteczniejszych metod zapobiegania anemii i podawania przebadanych suplementów diety zawierających dobrze przyswajalne związki żelaza. Dlatego dr Ciemięga stwierdza na swojej stronie: Będąc w ciąży i jedząc jabłka potencjalnie nafaszerowane szkodliwymi substancjami z gwoździ, to nie jest ani EKO ani Natural. To po prostu głupie.
Wiesz już, że żelazo przereagowało z kwasem jabłkowym. Czy oznacza to, że każdy metal reaguje z każdym kwasem? I że reakcja przebiega według tego samego schematu?
1
Polecenie 1
1
Przeanalizuj ogólną mapę pojęć dotyczącą reakcji metali z kwasami oraz jej szczegółowe wersje poniżej.
Przeanalizuj opis ogólnej mapy pojęć dotyczącej reakcji metali z kwasami oraz ich szczegółowych wersji.
R1aXi8Cv43eGN1
Na ilustracji jest schemat. W środku jest napis metal + kwas. Nad zapisem po lewej stronie schematu jest napis: kwas utleniający, zachodzi zjawisko pasywacji. Od kwasu napis do: 1. brak objawów reakcji, metal utlenia się do swojego tlenku; 2. glin, chrom, żelazo, kobalt, nikiel nie roztwarzają się w stężonym kwasie azotowym(V). Na dole napisu metal + kwas po lewej stronie jest zapis: metal nie jest metalnem szlachetnym, kwas nie jest kwasem utleniającym, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja zachodzi. Powstaje sól i wodór. Nad napisem metal + kwas u góry po prawej stronie jest zapis: metal jest metalem szlachetnym, kwas nie jest kwasem utleniającym, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja nie zachodzi. Pod napisem metal + kwas jest zapis po prawej stronie schematu: kwas utleniający, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja przebiega w dwóch etapach: metal utlenia się do swojego tlenku; tlenek metalu reaguje z kwasem, tworząc sól.
Reakcje metali z kwasami
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
RyotxmqYGXFRk1
Ilustracja interaktywna. Na górze ilustracji jest napis: metal + kwas. Po lewej stronie jest napis: brak objawów reakcji, metal utlenia się do swojego tlenku. Po prawej stronie jest napis: glin, chrom, żelazo, kobalt, nikiel nie roztwarzają się w stężonym kwasie azotowym(V). Na ilustracji jest 6 reakcji. Opisano: 1. glin + kwas azotowy(V) daje tlenek glinu + tlenek azotu(V) + woda; dwa A l, plus, sześć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, A l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, sześć N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. żelazo + kwas azotowy(V) daje tlenek żelaza(III) + tlenek azotu(IV) + woda; dwa F e, plus, sześć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias zimny, przecinek, stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, sześć N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. żelazo + kwas azotowy (V) daje tlenek żelaza(III) + tlenek azotu(II) + woda; cztery F e, plus, cztery H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, cztery N O strzałka do góry, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. chrom + kwas azotowy(V) daje tlenek chromu + tlenek azotu(IV) + woda; dwa C r, plus, dwa H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, sześć N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. chrom + kwas azotowy(V) daje tlenek chromu(III) + tlenek azotu(II) + woda; dwa C r, plus, dwa H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O strzałka do góry, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 6. chrom + kwas siarkowy (VI) daje tlenek chromu(III) + tlenek siarki(IV) + woda; dwa C r, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O.
Ilustracja interaktywna. Na górze ilustracji jest napis: metal + kwas. Po lewej stronie jest napis: brak objawów reakcji, metal utlenia się do swojego tlenku. Po prawej stronie jest napis: glin, chrom, żelazo, kobalt, nikiel nie roztwarzają się w stężonym kwasie azotowym(V). Na ilustracji jest 6 reakcji. Opisano: 1. glin + kwas azotowy(V) daje tlenek glinu + tlenek azotu(V) + woda; dwa A l, plus, sześć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, A l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, sześć N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. żelazo + kwas azotowy(V) daje tlenek żelaza(III) + tlenek azotu(IV) + woda; dwa F e, plus, sześć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias zimny, przecinek, stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, sześć N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. żelazo + kwas azotowy (V) daje tlenek żelaza(III) + tlenek azotu(II) + woda; cztery F e, plus, cztery H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, cztery N O strzałka do góry, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. chrom + kwas azotowy(V) daje tlenek chromu + tlenek azotu(IV) + woda; dwa C r, plus, dwa H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, sześć N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. chrom + kwas azotowy(V) daje tlenek chromu(III) + tlenek azotu(II) + woda; dwa C r, plus, dwa H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O strzałka do góry, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 6. chrom + kwas siarkowy (VI) daje tlenek chromu(III) + tlenek siarki(IV) + woda; dwa C r, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1emjOKIR4X671
Ilustracja interaktywna przedstawia napis metal + kwas. Następnie napis: metal jest metalem szlachetnym, kwas nie jest kwasem utleniającym, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja nie zachodzi. Są trzy równania reakcji. Opisano: 1. miedź + kwas siarkowy(VI) - reakcja nie zachodzi; C u, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, reakcja nie zachodzi, 2. miedź + kwas solny - reakcja nie zachodzi; C u, plus, H C l, strzałka w prawo, reakcja nie zachodzi, 3. srebro + kwas solny - reakcja nie zachodzi; A g, plus, H C l, strzałka w prawo, reakcja nie zachodzi.
Ilustracja interaktywna przedstawia napis metal + kwas. Następnie napis: metal jest metalem szlachetnym, kwas nie jest kwasem utleniającym, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja nie zachodzi. Są trzy równania reakcji. Opisano: 1. miedź + kwas siarkowy(VI) - reakcja nie zachodzi; C u, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, reakcja nie zachodzi, 2. miedź + kwas solny - reakcja nie zachodzi; C u, plus, H C l, strzałka w prawo, reakcja nie zachodzi, 3. srebro + kwas solny - reakcja nie zachodzi; A g, plus, H C l, strzałka w prawo, reakcja nie zachodzi.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1G1ab4Ka6pqJ1
Ilustracja interaktywna z napisem metal + kwas. Opis: kwas utleniający, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja przebiega w dwóch etapach: metal utlenia się do swojego tlenku; tlenek metalu reaguje z kwasem, tworząc sól. Podano 10 równań reakcji. Opis: 1. żelazo + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) żelaza(III) + tlenek siarki(IV) + woda; dwa F e, plus, sześć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias gorący, przecinek, stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy N O strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. żelazo + kwas azotowy(V) daje azotan(V) żelaza(III) + tlenek azotu(II) + woda; dwa F e, plus, sześć H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias gorący, przecinek, stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, nawias S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, sześć H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. żelazo + kwas azotowy(V) daje azotan(V) żelaza(III) + tlenek azotu(II) + woda; F e, plus, cztery H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, N O strzałka do góry, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. miedź + kwas azotowy(V) daje azotan(V) miedzi(II) + tlenek azotu(IV) + woda; C u, plus, cztery H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C u nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. miedź + kwas azotowy(V) daje azotan(V) miedzi(II) + tlenek azotu(II) + woda; trzy C u, plus, osiem H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, trzy C u nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O strzałka do góry, plus, cztery H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 6. ołów + kwas azotowy(V) daje azotan(V) ołowiu(II) + tlenek azotu(II) + woda; trzy P b, plus, osiem H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, trzy P b nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O strzałka do góry, plus, cztery H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 7. mangan + kwas azotowy(V) daje azotan(V) manganu(II) + azot + woda; pięć M n, plus, dwanaście H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, pięć M n nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, sześć H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 8. mangan + kwas azotowy(V) daje azotan(V) manganu(II) + tlenek azotu(II) + woda; trzy M n, plus, osiem H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, trzy M n nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O strzałka do góry, plus, cztery H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 9. magnez + kwas azotowy(V) daje azotan(V) magnezu(II) + azotan(V)amonu(II) + woda; cztery M g, plus, dziesięć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, cztery M g nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 10. mangan + kwas azotowy(V) daje azotan(V) magnezu(II) + tlenek azotu(IV) + woda; cztery M g, plus, dziesięć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, cztery M g nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, plus, pięć H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O
Ilustracja interaktywna z napisem metal + kwas. Opis: kwas utleniający, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja przebiega w dwóch etapach: metal utlenia się do swojego tlenku; tlenek metalu reaguje z kwasem, tworząc sól. Podano 10 równań reakcji. Opis: 1. żelazo + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) żelaza(III) + tlenek siarki(IV) + woda; dwa F e, plus, sześć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias gorący, przecinek, stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy N O strzałka do góry, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. żelazo + kwas azotowy(V) daje azotan(V) żelaza(III) + tlenek azotu(II) + woda; dwa F e, plus, sześć H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias gorący, przecinek, stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, nawias S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, sześć H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. żelazo + kwas azotowy(V) daje azotan(V) żelaza(III) + tlenek azotu(II) + woda; F e, plus, cztery H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, N O strzałka do góry, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. miedź + kwas azotowy(V) daje azotan(V) miedzi(II) + tlenek azotu(IV) + woda; C u, plus, cztery H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C u nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, dwa H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. miedź + kwas azotowy(V) daje azotan(V) miedzi(II) + tlenek azotu(II) + woda; trzy C u, plus, osiem H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, trzy C u nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O strzałka do góry, plus, cztery H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 6. ołów + kwas azotowy(V) daje azotan(V) ołowiu(II) + tlenek azotu(II) + woda; trzy P b, plus, osiem H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, trzy P b nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O strzałka do góry, plus, cztery H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 7. mangan + kwas azotowy(V) daje azotan(V) manganu(II) + azot + woda; pięć M n, plus, dwanaście H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, pięć M n nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, plus, sześć H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 8. mangan + kwas azotowy(V) daje azotan(V) manganu(II) + tlenek azotu(II) + woda; trzy M n, plus, osiem H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, trzy M n nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N O strzałka do góry, plus, cztery H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 9. magnez + kwas azotowy(V) daje azotan(V) magnezu(II) + azotan(V)amonu(II) + woda; cztery M g, plus, dziesięć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, cztery M g nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 10. mangan + kwas azotowy(V) daje azotan(V) magnezu(II) + tlenek azotu(IV) + woda; cztery M g, plus, dziesięć H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias stęż . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, cztery M g nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, plus, pięć H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R18HlaFgsSL291
Ilustracja interaktywna przedstawia 10 reakcji. Na górze ilustracji jest napis: metal + kwas. Metal nie jest metalem szlachetnym, kwas nie jest kwasem utleniającym, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja zachodzi, powstaje sól i wodór. Opisano: 1. magnez + kwas solny daje chlorek magnezu + wodór; M g, plus, dwa H C l, strzałka w prawo, M g C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 2. cynk + kwas solny daje chlorek cynku + wodór; Z n, plus, dwa H C l, strzałka w prawo, Z n C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 3. glin + kwas solny daje chlorek glinu + wodór; dwa A l, plus, sześć H C l, strzałka w prawo, dwa A l C l indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 4. żelazo + kwas solny daje chlorek żelaza(II) + wodór; F e, plus, dwa H C l, strzałka w prawo, F e C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 5. magnez + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) magnezu + wodór; M g, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, M g S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 6. cynk + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) cynku + wodór; Z n, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, Z n S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 7. żelazo + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) żelaza + wodór; F e, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 8. magnez + kwas etanowy daje etanian magnezu + wodór; M g, plus, dwa C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, C O O H, strzałka w prawo, M g nawias C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, C O O zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 9. chrom + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) chromu + wodór; C r, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C r S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 10. żelazo + kwas azotowy(V) daje azotan(V) żelaza(II) + wodór; F e, plus, dwa H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry.
Ilustracja interaktywna przedstawia 10 reakcji. Na górze ilustracji jest napis: metal + kwas. Metal nie jest metalem szlachetnym, kwas nie jest kwasem utleniającym, nie zachodzi zjawisko pasywacji. Reakcja zachodzi, powstaje sól i wodór. Opisano: 1. magnez + kwas solny daje chlorek magnezu + wodór; M g, plus, dwa H C l, strzałka w prawo, M g C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 2. cynk + kwas solny daje chlorek cynku + wodór; Z n, plus, dwa H C l, strzałka w prawo, Z n C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 3. glin + kwas solny daje chlorek glinu + wodór; dwa A l, plus, sześć H C l, strzałka w prawo, dwa A l C l indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 4. żelazo + kwas solny daje chlorek żelaza(II) + wodór; F e, plus, dwa H C l, strzałka w prawo, F e C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 5. magnez + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) magnezu + wodór; M g, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, M g S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 6. cynk + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) cynku + wodór; Z n, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, Z n S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 7. żelazo + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) żelaza + wodór; F e, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 8. magnez + kwas etanowy daje etanian magnezu + wodór; M g, plus, dwa C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, C O O H, strzałka w prawo, M g nawias C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, C O O zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 9. chrom + kwas siarkowy(VI) daje siarczan(VI) chromu + wodór; C r, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C r S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 10. żelazo + kwas azotowy(V) daje azotan(V) żelaza(II) + wodór; F e, plus, dwa H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks dolny, nawias rozc . zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, F e nawias N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Reakcje z , w wyniku których powstaje sól i wodór, są reakcjami wymiany pojedynczej i redoks. W tych reakcjach metal oddaje swoje elektrony, a jon (pochodzący z dysocjacji kwasu) przyjmuje te elektrony. Symbolicznie można zapisać ten proces jako:
Dla reakcji ukazanych na mapie, w których powstaje sól i wodór, równania jonowe przyjmą postać:
Zwróć uwagę, że dla danego metalu skrócony jonowy zapis równania reakcji jest taki sam, niezależnie od kwasu biorącego udział w reakcji.
Wiesz już, że żelazne gwoździe reagują z kwasem jabłkowym, ale nie będziesz z tego korzystać, gdy zechcesz zapobiec anemii. Czy zatem wiedza o reakcjach kwasów z metalami przydaje się nam w codziennym życiu?
Wiesz już, że wybrane metale, które reagują wg schematu:
metal + kwas → sól + wodór
ulegają roztworzeniu w kwasie, czyli metale te poddane działaniu kwaśnych deszczy również ulegają roztworzeniu – dlatego musimy je zabezpieczać (np. poprzez pomalowanie ich powierzchni).
Dzięki temu, że glin ulega pasywacjipasywacjapasywacji, znalazł on zastosowanie do budowy cystern, w których jest przewożony stężony kwas azotowy(V), a także do budowy puszek do napoju typu cola (zawierającego kwas ortofosforowy(V)).
Słownik
reszta kwasowa
reszta kwasowa
nazwa fragmentu cząsteczki kwasu powstałego po oderwaniu się od kwasu w wyniku dysocjacji elektrolitycznej jednego lub więcej atomów wodoru
metal szlachetny
metal szlachetny
zwyczajowa nazwa metali odpornych chemicznie, do których zazwyczaj zalicza się platynowce (ruten, rod, pallad, osm, iryd i platynę) oraz dwa metale z grupy miedziowców: srebro i złoto, czasem także miedź, rtęć i ren
redukcja
redukcja
część reakcji redoks, podczas reakcji redukcji atom (lub grupa atomów) przechodzi z wyższego stopnia utlenienia na niższy
pasywacja
pasywacja
proces, pokrywania warstwą tlenku powierzchni ściśle przylegającą warstwą tlenku, co zabezpiecza warstwy niżej przed kontaktem z substancją reagującą
roztwarzanie
roztwarzanie
reakcja chemiczna polegające na przechodzeniu substancji stałej do roztworu
kwasy tlenowe
kwasy tlenowe
zawierają w swojej reszcie kwasowej tlen
kwasy beztlenowe
kwasy beztlenowe
nie zawierają w swojej reszcie kwasowej tlenu
kwas jabłkowy
kwas jabłkowy
(nazwa systematyczna kwas 2‑hydroksybutano‑1,4‑diowy) wzór sumaryczny , wzór grupowy występuje w jabłkach i rabarbarze
Bibliografia
Bielański A., Podstawy chemii nieorganicznej. Warszawa 2002, wyd. 5.
