Ćwiczenia

W powtórkowych lekcjach skupimy się na części poświęconej pytaniom. Odnoszą się one do wielu różnych materiałów źródłowych (nie tylko tekstów oraz ilustracji, ale również map, tabel czy wykresów itp.). Przede wszystkim musisz dokładnie zapoznać się z materiałami źródłowymi, ale także zwrócić uwagę na polecenia. Poniżej przybliżamy, jak rozumieć polecenia w zadaniach różnego typu:

RAmy0nWs0M2VC
wyjaśnij twoim zadaniem jest zrekonstruowanie związku przyczynowo‑skutkowego, opisanie od początku do końca, o co chodzi i dlaczego;, scharakteryzuj należy przeanalizować genezę, przebieg oraz konsekwencje danego procesu czy zjawiska, wymieniając uczestników wydarzeń (postacie, organizacje) lub inne istotne elementy;, porównaj twoim zadaniem jest zestawienie wydarzeń, zachodzących procesów, danych itp. pod kątem występujących między nimi podobieństw oraz różnic;, rozstrzygnij w tym wypadku oczekiwana odpowiedź jest jedna: „tak” lub „nie” - oczywiście wraz z uzasadnieniem, ale bez formułowania własnych ocen;, rozważ należy tu sformułować zarówno argumenty, jak i kontrargumenty, czyli „za” i „przeciw”, wartościując słuszność danego rozumowania;, oceń to polecenie pozwala ci przedstawić własną, subiektywną opinię na temat opisywanych zjawisk i procesów;
każda przedstawiona ocena – o ile będzie dobrze uzasadniona – zostanie uznana, dlatego też kluczową rolę odgrywa umiejętność budowania argumentacji;, udowodnij w poleceniu tym zawarta jest teza, a twoim zadaniem jest stworzenia krótkiej narracji z podaniem argumentów na rzecz jej prawdziwości;, uzasadnij zadanie podobne jak powyżej, ale w tym przypadku powinno się określić sposób rozumowania, który umożliwia postawienie danej tezy;, wykaż należy tu wykazać prawdziwość lub nieprawdziwość związków przyczynowo‑skutkowych, odnoszących się do tezy; podaj, wymień, wskaż – takie polecenia występują w zadaniach półotwartych, w których jest miejsce na twoją odpowiedź; podajesz wtedy pojęcie, nazwę własną (pełną, bez skrótów), imię i nazwisko osoby itp.

Pamiętajcie, że odpowiedź musi odnosić się do źródła – błędem jest bazowanie wyłącznie na swojej wiedzy i zignorowanie podanego źródła. Chodzi bowiem o to, aby osoba odpowiadająca na pytanie umiejętnie połączyła analizę materiału źródłowego z własną wiedzą. Nie bójcie się korzystać z posiadanych informacji i zawsze odwołujcie się do podanych źródeł. Pamiętajcie również o tym, by wczytywać się w polecenia – czasem wiedza własna nie jest potrzebna, czasem tekst to tylko inspiracja, a innym razem należy połączyć wiedzę z interpretacją tekstu.

Współpraca transgraniczna i międzyregionalna

Euroregiony

Zmiany polityczne w Polsce po 1990 r. umożliwiły rozwój współpracy transgranicznejwspółpraca transgranicznawspółpracy transgranicznej i międzyregionalnej. Jednym z priorytetów polskiej polityki zagranicznej stała się polityka regionalna i rozwój przyjaznych stosunków z sąsiadami. Świadectwem poparcia rządu są liczne umowy i traktaty zawarte z naszymi najbliższymi sąsiadami.

R1RZwrVd9pcE7
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polska ratyfikowała dokumenty międzynarodowe określające zasady współpracy transgranicznej, m.in. Europejską konwencję ramową o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi (tzw. konwencja madrycka, która przez Polskę została ratyfikowana w 1993 r.) i Europejską Kartę Samorządu Terytorialnego (ratyfikowana w 1994 r.), a także Europejską Kartę Regionów Granicznych i Transgranicznych (ratyfikacja w 1995 r.). Sejm RP przyjął również ustawy (m.in. Ustawę o terenowych organach rządowej administracji ogólnej z 1990 r.), w których określono uprawnienia i zadania wojewody w zakresie współpracy transgranicznej i międzynarodowej.

W latach 90. XX w. regularna współpraca między jednostkami samorządu terytorialnego Polski i krajów sąsiednich doprowadziła do powstania euroregionóweuroregioneuroregionów, podobnie jak na granicach innych państw zachodnioeuropejskich. Pierwsze z nich utworzono na granicy zachodniej.

Sformalizowane formy współpracy regionalnej znalazły potwierdzenie (zostały usankcjonowane) w Konstytucji RP z 1997 r.

Decentralizacja państwa i reforma administracji publicznej wprowadzone w 1999 r. stworzyły nowe, większe możliwości współpracy i rozwijania kontaktów przez władze samorządowe. Władze te samodzielnie określają priorytety współpracy zagranicznej i przyjmują je za zgodą ministra spraw zagranicznych.

Na podstawie umów międzynarodowych powołano dwustronne komisje i rady międzyrządowe ds. współpracy transgranicznej i do realizacji porozumień transgranicznych. Są to:

  • Polsko‑Litewska Komisja Międzyrządowa ds. Współpracy Transgranicznej;

  • Polsko‑Białoruska Międzyrządowa Komisja Kooordynacyjna ds. Współpracy Transgranicznej;

  • Polsko‑Ukraińska Międzyrządowa Rada Koordynacyjna ds. Współpracy Międzyregionalnej.

Cele współpracy transgranicznej i międzyregionalnej

  • Wspieranie pojednania między narodami, istotne zwłaszcza na granicach, gdzie w poprzednich latach dochodziło do konfliktów narodowościowych i międzypaństwowych.

  • Umocnienie demokracji lokalnej i rozwinięcie zasad pomocniczości.

  • Rozwój wzajemnych kontaktów i wymiany na płaszczyźnie ekonomicznej, kulturalnej, społecznej.

  • Rozwój regionów przygranicznych przez opracowanie strategii rozwoju dla obszarów transgranicznych, usuwanie dotychczasowych ograniczeń i barier, tworzenie nowych inwestycji.

  • Na płaszczyźnie gospodarczej i planowania przestrzennego rozwój wspólnej infrastruktury.

  • Promocja regionów przygranicznych.

  • Wyrównywanie dysproporcji w rozwoju pomiędzy obszarami przygranicznymi.

  • Ochrona środowiska regionu.

Formy współpracy międzyregionalnej

Forum Polskich Regionów Granicznych – powstało w 1995 r. jako organ konsultacyjno‑opiniodawczy. Reprezentuje polskie euroregiony wobec władz centralnych i struktur międzynarodowych, służy wzajemnej wymianie informacji i doświadczeń.

Stowarzyszenie Europejskich Regionów Granicznych – Polska jest członkiem tej organizacji pozarządowej od 1994 r.

Euroregiony mogą być tworzone jako:

  • stowarzyszenia samorządowe, np. euroregion Nysa, Pomerania, z udziałem samorządów;

  • związki administracyjno‑samorządowe z udziałem województw i gmin, np. euroregion Tatry, Bug.

Współpraca transgraniczna jest rozwijana również na podstawie dwustronnych porozumieńporozumienia dwustronne (bilateralne)dwustronnych porozumień rządów. Na tej zasadzie funkcjonuje m.in. Polsko‑Niemiecka Komisja Międzyrządowa ds. Współpracy Regionalnej i Przygranicznej, a podobne komisje powołano do współpracy z pozostałymi sąsiadami (rosyjska komisja istnieje tylko formalnie).

RIDK8QJqRnNlC1
Mapa myśli. Lista elementów: Nazwa kategorii: [bold]Pochodzenie środków, którymi dysponują euroregiony[/]Elementy należące do kategorii [bold]Pochodzenie środków, którymi dysponują euroregiony[/]Nazwa kategorii: środki własne euroregionówElementy należące do kategorii środki własne euroregionówNazwa kategorii: składki Nazwa kategorii: fundacjeKoniec elementów należących do kategorii środki własne euroregionówNazwa kategorii: dofinansowaniaElementy należące do kategorii dofinansowaniaNazwa kategorii: władze regionalneNazwa kategorii: władze centralneKoniec elementów należących do kategorii dofinansowaniaNazwa kategorii: środki pomocowe Unii EuropejskiejNazwa kategorii: wsparcie fundacji zewnętrznychElementy należące do kategorii wsparcie fundacji zewnętrznychNazwa kategorii: Instytut WschodniNazwa kategorii: Fundacja Konrada AdenaueraKoniec elementów należących do kategorii wsparcie fundacji zewnętrznychKoniec elementów należących do kategorii [bold]Pochodzenie środków, którymi dysponują euroregiony[/]
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Słownik

euroregion
euroregion

jednostka na obszarze dwóch lub więcej państw; forma współpracy pomiędzy regionami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw kandydujących oraz regionami ich sąsiadów

porozumienia dwustronne (bilateralne)
porozumienia dwustronne (bilateralne)

porozumienie zawarte między dwiema stronami

współpraca transgraniczna
współpraca transgraniczna

forma współpracy międzynarodowej, której zasadniczym celem jest zniesienie ograniczeń, wynikających z istnienia granic państwowych