Przeczytaj
HDI i jego składowe
Z uwagi na specyfikę poszczególnych krajów mierniki związane z PKB (PKB per capita, dochód narodowydochód narodowy per capita, PKB per capita liczony według parytetu siły nabywczejparytetu siły nabywczej) mogą być niewystarczające. W związku z tym agenda ONZ do spraw rozwoju (UNDP - ang. United Nations Development Programme, Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju) wprowadziła tzw. wskaźnik rozwoju społecznego (HDI), który uwzględnia następujące mierniki:
oczekiwana długość życia,
średnia liczba lat edukacji otrzymanej przez mieszkańców w wieku 25 lat i starszych,
oczekiwana liczba lat edukacji dla dzieci rozpoczynających proces kształcenia,
dochód narodowy per capita w USD, liczony według parytetu siły nabywczej danej waluty.
Pierwsza ze składowych charakteryzuje kondycję zdrowotną ludności. Jest ona wynikiem stylu życia, sposobu odżywiania czy poziomu medycyny. Dwie następne zmienne określają zdolność państwa do zapewnienia edukacji. Natomiast ostatnia z nich dotyczy poziomu zamożności społeczeństwa.
Składowe HDI
- Nazwa kategorii: Składowe HDI
- Nazwa kategorii: oczekiwana długość życia
- Nazwa kategorii: średnia liczba lat edukacji otrzymanej przez mieszkańców w wielu 25 lat i starszych
- Nazwa kategorii: oczekiwana liczba lat edukacji dla dzieci rozpoczynających proces kształcenia
- Nazwa kategorii: dochód narodowy per capita w USD, liczony według parytetu siły nabywczej danej waluty Koniec elementów należących do kategorii Składowe HDI
- Elementy należące do kategorii Składowe HDI
-
Składowe HDI
-
oczekiwana długość życia
-
średnia liczba lat edukacji otrzymanej przez mieszkańców w wielu 25 lat i starszych
-
oczekiwana liczba lat edukacji dla dzieci rozpoczynających proces kształcenia
-
dochód narodowy per capita w USD, liczony według parytetu siły nabywczej danej waluty
-
Opracowanie własne na podstawie danych UNDP, [online], dostępny w internecie: http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf, dostępny w internecie: hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf.
Wskaźnik rozwoju społecznego jest opracowywany corocznie. Przyjmuje on wartości od 0 (niski poziom rozwoju) do 1 (wysoki poziom rozwoju) i podawany jest najczęściej z dokładnością do trzech miejsc po przecinku.
Z uwagi na to, że HDI odzwierciedla nie tylko sferę zamożności (jak w przypadku mierników związanych z PKB), ale również edukacji i kondycji zdrowotnej obywateli. Przyjmuje się, że określa on poziom rozwoju społeczno‑gospodarczego. W związku z tym można powiedzieć, że wyższa wartość oznacza wyższy poziom rozwoju społeczno‑gospodarczego.
HDI | oczekiwana długość życia | oczekiwana liczba lat edukacji dla dzieci rozpoczynających proces kształcenia | średnia liczba lat edukacji otrzymanej przez mieszkańców w wieku 25 lat i starszych | dochód narodowy per capita w USD, liczony według parytetu siły nabywczej danej waluty | |
---|---|---|---|---|---|
świat | 0,728 | 72,2 lat | 12,7 | 8,4 | 15 295 |
maksimum | Norwegia: 0,953 | Japonia: 83,9 lat | Australia: | Niemcy: | Katar: |
minimum | Niger: 0,354 | Sierra Leone: 52,2 lat | Sudan Pd.: | Burkina Faso: 1,5 | Republika Środkowoafrykańska: |
Indeks górny Opracowanie na podstawie danych UNDP: hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf Indeks górny koniecOpracowanie na podstawie danych UNDP: hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf
- 1. zestaw danych:
- Rok: 1990
- Wskaźnik HDI: 0.598
- 2. zestaw danych:
- Rok: 2000
- Wskaźnik HDI: 0.642
- 3. zestaw danych:
- Rok: 2010
- Wskaźnik HDI: 0.698
- 4. zestaw danych:
- Rok: 2012
- Wskaźnik HDI: 0.709
- 5. zestaw danych:
- Rok: 2014
- Wskaźnik HDI: 0.718
- 6. zestaw danych:
- Rok: 2015
- Wskaźnik HDI: 0.722
- 7. zestaw danych:
- Rok: 2016
- Wskaźnik HDI: 0.726
- 8. zestaw danych:
- Rok: 2017
- Wskaźnik HDI: 0.728
-
rok : 1990
wskaźnik_hdi : 0.598
-
rok : 2000
wskaźnik_hdi : 0.642
-
rok : 2010
wskaźnik_hdi : 0.698
-
rok : 2012
wskaźnik_hdi : 0.709
-
rok : 2014
wskaźnik_hdi : 0.718
-
rok : 2015
wskaźnik_hdi : 0.722
-
rok : 2016
wskaźnik_hdi : 0.726
-
rok : 2017
wskaźnik_hdi : 0.728
Porównaj czołówkę państw o największym HDI w 2000 i 2017 roku. Następnie wyjaśnij, z czego wynika zmiana pozycji Polski w tym rankingu.
2010 rok | 2017 rok | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 | Norwegia | 0,917 | 1 | Norwegia | 0,953 |
2 | Australia | 0,898 | 2 | Szwajcaria | 0,9445 |
3 | Szwecja | 0,897 | 3 | Australia | 0,939 |
4 | Szwajcaria | 0,889 | 4 | Irlandia | 0,938 |
5 | USA | 0,885 | 5 | Niemcy | 0,936 |
6 | Holandia | 0,876 | 6 | Islandia | 0,9357 |
7 | Belgia | 0,873 | 7 | Hongkong | 0,933 |
8 | Nowa Zelandia | 0,869 | 8 | Szwecja | 0,933 |
9 | Niemcy | 0,868 | 9 | Singapur | 0,932 |
10 | Kanada | 0,867 | 10 | Holandia | 0,931 |
... | ... | ... | ... | ... | ... |
36 | Polska | 0,785 | 33 | Polska | 0,865 |
Indeks górny Ranking państw według HDI Indeks górny koniecRanking państw według HDI
Indeks górny Opracowanie na podstawie danych UNDP: hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf Indeks górny koniecOpracowanie na podstawie danych UNDP: hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf
Porównaj wykaz państw o najmniejszym HDI w 2000 i 2017 roku. Wyjaśnij, z czego może wynikać różna liczba państw wziętych pod uwagę w obu tych rankingach.
2010 rok | 2017 rok | ||||
---|---|---|---|---|---|
163 | Gwinea | 0,329 | 180 | Mozambik | 0,437 |
164 | Republika Środkowoafrykańska | 0,309 | 181 | Liberia | 0,435 |
165 | Mali | 0,308 | 182 | Mali | 0,427 |
166 | Burundi | 0,303 | 183 | Burkina Faso | 0,423 |
167 | Czad | 0,299 | 184 | Sierra Leone | 0,419 |
168 | Mozambik | 0,298 | 185 | Burundi | 0,417 |
169 | Burkina Faso | 0,286 | 186 | Czad | 0,404 |
170 | Sierra Leone | 0,284 | 187 | Sudan Południowy | 0,388 |
171 | Etiopia | 0,283 | 188 | Republika Środkowoafrykańska | 0,367 |
172 | Niger | 0,252 | 189 | Niger | 0,354 |
Opracowanie na podstawie danych UNDP: http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf
Słownik
łączna wartość dóbr i usług wytworzonych w ciągu roku przez obywateli danego państwa oraz przez osoby prawne z siedzibą na terenie tego kraju pomniejszona o koszty amortyzacji i o podatki dochodowe
wskaźniki poziomu różnic w cenach pomiędzy krajami; PPPs informuje o tym, jaki jest koszt (wyrażony w jednostkach walutowych) określonych towarów i usług w różnych krajach; używając PPPs do konwersji wydatków wyrażonych w walutach krajowych na wspólną, sztuczną walutę, standard siły nabywczej (PPS), eliminowany jest efekt wpływu na poziom różnic w cenach spowodowany wahaniami kursów walut (Eurostat)