Polityka spójności

Cele polityki spójności na lata 2021–2027

1. Inteligentniejsza Europa – cyfryzacja, innowacje, wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz zaawansowane technologie.

2. Bardziej zielona Europa – transformacja energetyczna, odnawialne źródła energii (OZE), ochrona klimatu i gospodarka obiegu zamkniętego.

3. Lepiej połączona Europa – rozwój sieci transportowych i cyfrowych.

4. Europa o silniejszym wymiarze społecznym – edukacja, rynek pracy, włączenie społeczne i ochrona zdrowia (realizowane m.in. przez program FERS).

5. Europa bliżej obywateli – zrównoważony rozwój obszarów miejskich i wiejskich.

Regiony w UE

RWu8BfxmhrMCd1

Ilustracja przedstawia mapę Polski. Jest ona podzielona na województwa, które są podpisane i oznaczone różnymi kolorami. Kolorem zielonym zaznaczono region północno‑zachodni, składający się z województwa zachodnio‑pomorskiego, lubuskiego i wielkopolskiego. Kolorem czerwonym zaznaczono region północny, składający się z województwa pomorskiego, warmińsko‑mazurskiego i kujawsko‑pomorskiego. Kolorem pomarańczowym zaznaczono region południowo‑zachodni, składający się z województwa dolnośląskiego i opolskiego. Kolorem jasnoniebieskim zaznaczono region centralny, składający się z województwa łódzkiego i świętokrzyskiego. Kolorem ciemnoniebieskim zaznaczono województwo mazowieckie. Kolorem fioletowym zaznaczono region południowy, składający się z województwa śląskiego i małopolskiego. Kolorem żółtym zaznaczono region wschodni, składający się z województwa podlaskiego, lubelskiego i podkarpackiego.

Aby łatwiej zarządzać programami i porównaniami statystycznymi, utworzono w ramach UE tzw. system NUTSsystem NUTSsystem NUTS – wspólną klasyfikację jednostek terytorialnych do celów statystycznych. Podzielono UE na 274 regiony na tzw. poziomie NUTS 2, według którego w każdym z regionów żyje od 800 tys. do 3 mln mieszkańców. Związane jest to z tym, że każde państwo ma swoje własne podziały administracyjne, a dla potrzeb unijnych należało je ujednolicić. W Polsce regionem jest województwo. Ponadto, w ramach współpracy transgranicznej tworzone były i są tzw. „Euroregiony”, które w ramach UE nie mają statusu prawnego, ale są często partnerami w różnego typu projektach promujących współpracę terytorialną i nie tylko. Euroregiony reprezentuje Stowarzyszenie Europejskich Regionów Przygranicznych.

Polityka gospodarcza UE

W ramach polityki gospodarczej ustanowiono tzw. europejski semestr. Pozwala on koordynować politykę gospodarczą w całej Unii Europejskiej i umożliwia krajom UE omawianie planów gospodarczych i budżetowych oraz monitorowanie postępów w określonych porach roku. Najważniejsza część procedury przypada na pierwszą połowę roku (styczeń‑czerwiec), stąd nazwa „semestr”.

Procedury związane z europejskim semestrem mają ściśle określony przebieg:

Mogą też otrzymać zalecenie, by skorygować zakłócenia równowagi makroekonomicznej. Druga połowa roku to tzw. semestr krajowy, podczas którego państwa członkowskie opracowują swój budżet na kolejny rok, uwzględniając otrzymane zalecenia.

Koordynowanie polityki gospodarczej jest ważne, ponieważ gospodarka UE, wraz z gospodarką Chin i USA, należy do największej trójki świata. Ponadto w ramach UE utworzono tzw. jednolity rynekjednolity rynekjednolity rynek, czyli wspólny rynek UE, w ramach którego obowiązują cztery swobody mocno wpływające na politykę gospodarczą.

Polityka konkurencji

Głównym zadaniem z zakresu polityki konkurencji jest zapewnienie przedsiębiorstwom sprawiedliwych i równych warunków prowadzenia działalności, przy jednoczesnym pozostawieniu przestrzeni dla innowacji czy rozwoju małych firm. Stąd szczególnie duże przedsiębiorstwa nie powinny wykorzystywać swojej pozycji do narzucania warunków dostawcom czy klientom. Instytucje unijne, a zwłaszcza Komisja Europejska, mogą nakładać na przedsiębiorstwa kary za tego rodzaju działalność, która prowadzi do wzrostu cen. Unia Europejska jest członkiem założycielem Międzynarodowej Sieci Konkurencji (ICN). Współpracuje także z organami międzynarodowymi i krajowymi w związku z ocenianiem przypadków naruszeń zasad konkurencji.

Ochrona praw konsumenta w UE

Najważniejszym organem prowadzącym w ramach UE politykę konsumencką jest Komisja Europejska. Prowadzi ona m.in. system Rapex, zapewniający wysoki poziom ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów. Ponadto dzięki niemu następuje szybka wymiana informacji o niebezpiecznych produktach wprowadzanych do obrotu w państwach członkowskich UE. W pracach dotyczących przepisów mających na celu ochronę konsumentów w instytucjach unijnych Polskę reprezentuje Prezes UOKiK, który współdziała ze swoimi odpowiednikami z innych państw członkowskich.

Słownik