Podstawa prawna

Konieczność uchwalania polskich strategii rozwoju wprowadzono ustawą z dnia 6 grudnia 2006 r. O zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Na jej podstawie odpowiedni minister odpowiedzialny za rozwój, we współpracy z innymi ministrami, ma obowiązek przedstawić Radzie Ministrów projekt średniookresowej strategii rozwoju kraju na kolejny okres co najmniej 12 miesięcy przed upływem okresu objętego poprzednią strategią rozwoju kraju. Ponadto raz na 4 lata należy strategię aktualizować, aby uwzględniać wytyczne zapisane w dokumentach strategicznych Unii Europejskiej. Strategia rozwoju przedstawiana jest Komisji Europejskiej. Następnie na jej podstawie są negocjowane z KE zasady współfinansowania programów operacyjnych z funduszy unijnych.

Pierwsze strategie rozwoju

Pierwsza ze strategii została przyjęta przez rząd 29 listopada 2006 r. Była to Strategia Rozwoju Kraju 2007–2015.

Wśród priorytetów znajdujących się w tej strategii można wyróżnić:

R1KXnmDevrlEI1
Mapa myśli. Lista elementów: Nazwa kategorii: [bold]priorytety strategii[/]Elementy należące do kategorii [bold]priorytety strategii[/]Nazwa kategorii: wzrost nakładów na badania i rozwój oraz innowacje w celu podniesienia poziomu technologicznego gospodarkiNazwa kategorii: rozwój społeczeństwa informatycznegoNazwa kategorii: poprawa stanu infrastruktury technicznej i społecznej (w tym edukacyjnej)Nazwa kategorii: dostosowanie systemu edukacji do potrzeb rynku pracyNazwa kategorii: wzrost jakości kapitału ludzkiego, w tym aktywizowanie mieszkańców wsiNazwa kategorii: wzrost konkurencyjności polskich regionówKoniec elementów należących do kategorii [bold]priorytety strategii[/]
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Kolejna ze strategii, Strategia Rozwoju kraju 2020, została przez rząd przyjęta 25 września 2012 r. Zakładała ona m.in.:

  1. usprawnienie funkcjonowania państwa poprzez przechodzenie od funkcji administratora do zarządzania rozwojem oraz umożliwienie aktywności obywatelom;

  2. wzmocnienie konkurencyjności gospodarki poprzez wzmocnienie stabilności, wzrost wydajności i innowacyjności, rozwój kapitału ludzkiego, wykorzystanie technologii cyfrowych, bezpieczeństwo energetyczne oraz ochronę środowiska;

  3. spójność społeczną i terytorialną poprzez m.in. integrację społeczną, zapewnienie usług publicznych na odpowiednim standardzie oraz zrównoważony rozwój poszczególnych regionów.

W 2017 r. przyjęto Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, która w dużym stopniu jest aktualizacją strategii z 2012 r. Potocznie zwana jest planem Morawieckiegoplan Morawieckiegoplanem Morawieckiego. Według tego planu, Polska, rozwijając się, „wpadła” w tzw. 5 pułapek:

RG64A7xR3Rrhj1
Mapa myśli. Lista elementów: Nazwa kategorii: [bold]pięć pułapek[/]Elementy należące do kategorii [bold]pięć pułapek[/]Nazwa kategorii: średniego dochodu (ok. połowa Polaków zarabia minimalną krajową, ich dochody są nawet trzykrotnie niższe niż w krajach starej UE)Nazwa kategorii: braku równowagi (odpływ kapitału za granicę)Nazwa kategorii: przeciętnego produktu (brak marek o światowym zasięgu)Nazwa kategorii: demograficzną (niska dzietność, starzenie się społeczeństwa)Nazwa kategorii: słabości instytucji państwowych (brak koordynacji działań)Koniec elementów należących do kategorii [bold]pięć pułapek[/]
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Według Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju wyjście z tych pułapek jest możliwe na podstawie 5 następujących filarów:

RswzfCm3c1DZJ
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Strategie z lat 2012 i 2017 mają cechy wspólne:

  • potrzeba istnienia sprawnego państwa, które gwarantowałoby rozwój gospodarczo‑społeczny;

  • gospodarka polska będzie się lepiej rozwijać niż gospodarka UE;

  • innowacje będą napędzać konkurencyjność polskiej gospodarki;

  • poprawa warunków działania przedsiębiorstw;

  • wzrost wydatków na sektor B+R (sektor badawczo‑rozwojowy).

Obie strategie różnią się natomiast podejściem do spraw społecznych. Plan Morawieckiego koncentruje się na łagodzeniu nierówności, czego nie ma we wcześniejszej strategii. Mają w tym pomóc m.in. wydatki rządowe na cele społeczne oraz zwiększenie wydatków na inwestycje. Ponadto przewiduje reindustrializację rozumianą jako „rozwój innowacyjności, pozwalający w efekcie m.in.: na istotną obniżkę kosztów produkcji, wzrost wydajności, podnoszenie jakości produktu” (Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju).

Wskaźniki Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju

Wskaźniki kluczowe przedstawiające stopień realizacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju

Wskaźnik

Wartość bazowa

Rok bazowy

Wartość w roku 2020

Wartość w roku 2030

Skorygowany realny dochód do dyspozycji brutto gospodarstw domowych na 1 mieszkańca wg PPP (UE‑28=100)

68,5% rok 2014

76,0%–80,0%

100%

Wskaźnik zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem społecznym

23,4% rok 2015

20,0%

17,0%

PKB na 1 mieszkańca wg PPP (UE‑28=100)

69,0% rok 2015

75,0%–78,0%

95,0%

Współczynnik Giniego – wskaźnik rozkładu dochodów gospodarstw domowych

30,6 rok 2015

30

27

Udział przychodów netto ze sprzedaży produktów przedsiębiorstw przetwórstwa przemysłowego zaliczanych do wysokiej i średnio wysokiej techniki w wartości przychodów netto ze sprzedaży produktów przedsiębiorstw przetwórstwa przemysłowego ogółem

32,7% rok 2014

34,0%

40,0%–45,0%

Udział przetwórstwa przemysłowego w wartości dodanej brutto

19,7% rok 2015

20,0%

21,0%

Nakłady na działalność B+R w relacji do PKB

1,0% rok 2015

1,7

2,5

Indeks górny Źródło: Witold Gadomski, Polskie strategie rozwoju gospodarczego, 28.02.2017 r., dostępny w internecie: obserwatorfinansowy.pl [dostęp 5.03.2020 r.]. Indeks górny koniec

Słownik

Plan Morawieckiego
Plan Morawieckiego

inaczej: Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju; plan, którego założenia przyjął rząd w 2016 r., a został przyjęty w 2017 r., którego celami ustalono m.in. wzmocnienie polskiego kapitału oraz wzrost innowacyjności polskich firm tak, aby były konkurencyjne na arenie międzynarodowej

strategia gospodarcza
strategia gospodarcza

to zbiór priorytetów programu działań długookresowych niezbędnych do rozwoju gospodarczego kraju

rozwój gospodarczy
rozwój gospodarczy

proces zmian gospodarczych, w szczególności w działalności wytwórczej i redystrybucyjnej dóbr i usług, ich wymianie i wykorzystaniu przez konsumentów oraz zwiększanie potencjału ekonomicznego