Przymiotniki molto i tanto/ Aggettivi indefiniti molto e tanto

W tekście rozpoczynającym ten materiał przeczytałeś/przeczytałaś zdanie:

Gli studenti del liceo classico hanno molte ore di lingue classiche (latina e greca), di lingua e cultura straniera, di italiano, di storia e geografia.

Zwróć uwagę na pojawiające się w nim słowo molte. To jedna z form przymiotnika molto, który możemy przetłumaczyć jako „dużo, wiele”.

Przymiotnik molto dostosowuje się do liczby i rodzaju rzeczownika. W powyższym przykładzie to liczba mnoga w rodzaju żeńskim, zgodnie z rodzajem i liczbą rzeczownika ore.

Przyjrzyj się formom umieszczonym w tabeli. Oprócz przymiotnika molto umieszczone zostały w niej formy przymiotnika tanto (który także tłumaczymy jako „dużo, wiele”).

RbZhLWD7dNGJQ

Ilustracja

$-$	maschile	femminile
singolare	molto/tanto	molta/ tanta
singolare	Ho molto tempo libero.	Ho molta fame.
singolare	Ho tanto tempo libero.	Ho tanta fame.
plurale	molti/ tanti	molte/ tante
plurale	Ho molti esami.	Ho molte lezioni.
plurale	Ho tanti esami.	Ho tante lezioni.

Liczebniki porządkowe/ Aggettivi numerali ordinali

W tekście rozpoczynającym ten materiał pojawiły się cztery liczebniki porządkowe:

i primi due anni, il terzo anno, il quarto e il quinto anno.

Spójrz na formy liczebników porządkowych od 1. do 10. i kilka przykładów:

il primo/la prima

il secondo/la seconda

il terzo/la terza

il quarto/la quarta

il quinto/la quinta

il sesto/la sesta

il settimo/la settima

l’ottavo/l’ottava

il nono/la nona

il decimo/la decima

Alla prima ora c’è matematica. – Na pierwszej lekcji jest matematyka.

Storia è la quinta ora di oggi. – Historia jest dziś na piątej lekcji.

Dni tygodnia/ I giorni della settimana

lunedì - poniedziałek

martedì - wtorek

mercoledì - środa

giovedì - czwartek

venerdì - piątek

sabato - sobota

domenica - niedziela

Jeżeli chcesz powiedzieć, że coś ma miejsce w jakimś dniu najbliższego tygodnia, wystarczy, że użyjesz nazwy danego dnia tygodnia, nie poprzedzając go żadnym przyimkiem.

Np.:

Lunedì vado al cinema con Maria. – W najbliższy poniedziałek idę z Marią do kina.

Domenica vado a trovare Marco. – W najbliższą niedzielę idę spotkać się z Markiem.

Jeśli natomiast chciałbyś/chciałabyś powiedzieć, że robisz coś w każdy poniedziałek, wtorek itd., musisz poprzedzić nazwę dnia tygodnia rodzajnikiem określonym. (Wszystkie dni tygodnia, poza niedzielą, są w języku włoskim rodzaju męskiego.)

Np.:

Il martedì vado in piscina e il giovedì frequento il corso di francese. – We wtorki chodzę na basen, a w czwartki na kurs francuskiego.

Która jest godzina?/ Che ore sono?

Aby powiedzieć, która jest godzina, używamy czasownika essere w trzeciej osobie liczby mnogiej, następnie rodzajnika le i później godziny, np.:

Sono le due. - Jest druga.

Sono le venti. - Jest dwudziesta.

W przypadku godziny pierwszej, północy i południa używamy czasownika essere w trzeciej osobie liczby pojedynczej. Mówiąc, że jest godzina pierwsza, używamy rodzajnika l’.

È l’una. - Jest pierwsza.

È mezzogiorno. - Jest południe.

È mezzanotte. - Jest północ.

Jeśli chcemy powiedzieć, że minęły jakieś minuty od pełnej godziny, możemy wyrazić to następująco:

Sono le due e venti. - Jest druga dwadzieścia.

Sono le venti e quaranta. - Jest dwudziesta czterdzieści.

Sono le otto e un quarto. - Dosłownie: jest ósma i kwadrans, jest kwadrans po ósmej.

Sono le otto e mezzo/mezza. - Dosłownie: jest ósma i pół, jest wpół do dziewiątej.

Jeśli chcemy powiedzieć, że brakuje minut do pełnej godziny, możemy wyrazić to następująco:

Sono le due meno venti. - Dosłownie: brakuje dwudziestu do drugiej, jest za dwadzieścia druga.

Sono le venti meno cinque. - Dosłownie: brakuje pięciu do dwudziestej, jest za pięć ósma.

O której godzinie...?/A che ora...?

Aby zapytać, o której godzinie coś się dzieje, używamy przyimka a:

A che ora comincia la prima lezione? – O której godzinie zaczyna się pierwsza lekcja?

W odpowiedzi użyjemy złożonej formy przyimka a:

La prima lezione comincia alle dieci. - Pierwsza lekcja zaczyna się o 10.

La prima lezione comincia alle otto e mezzo/mezza. – Pierwsza lekcja zaczyna się o ósmej trzydzieści.

La prima lezione comincia all’una. – Pierwsza lekcja zaczyna się o pierwszej.

Wyjątkami są północ i południe, które wymagają użycia prostej formy przyimka a:

Vado a dormire a mezzanotte. - Idę spać o północy.

Plan lekcji/ L’orario delle lezioni

Zapoznaj się z przykładowym planem lekcji I klasy liceum o profilu humanistycznym.

RX3J4nKdX1tEZ

Ilustracja

$-$	Lunedì	Martedì	Mercoledì	Giovedì	Venerdì
8.05‑9.00	matematica	scienze	ed. fisica	matematica	ed. fisica
9.00‑10.00	geostoria	italiano	inglese	greco	greco
10.00‑10.55	italiano	inglese	latino	latino	greco
11.10‑12.00	greco	inglese	latino	latino	geostoria
12.00‑12.50	religione	geostoria	matematica	scienze	latino
13.00‑14.00	$-$	$-$	italiano	$-$	italiano

Espressioni utili/ Przydatne wyrażenia

W kontekście życia szkolnego i studenckiego często używane jest wyrażenie: In bocca al lupo! Dosłownie można je przetłumaczyć jako „W paszczę wilka!”. Stosujemy je, gdy chcemy życzyć komuś powodzenia, np. na sprawdzianie lub egzaminie. Odpowiedzią na takie życzenia jest: Crepi il lupo! lub tylko Crepi!, czyli „Niech zdechnie wilk!”.

Dizionario

f = femminile - rodzaj żeński, m = maschile - rodzaj męski, pl = plurale - liczba mnoga