RQSR65KBPM37P
Obraz przedstawia dwa kołki drewniane, które utrzymują ogromną ilość kolorowych nici, odchodzących w różnych kierunkach.

I_P_W02_M02 Urządzenia w sieciach komputerowych

Źródło: Omar Flores, domena publiczna.

Rutery

Aby uzyskać dostęp do internetu, w zdecydowanej większości przypadków będziemy potrzebować rutera. Możemy go kupić sami w dowolnym sklepie z elektroniką, albo możemy go otrzymać od operatora w ramach umowy abonamentowej. W przypadku niektórych usług i dostawców jest to opcja nieobligatoryjna. Niekiedy jednak dostawca wymaga, aby używać w sieci jego sprzętu (tak jest w przypadku większości dużych operatorów, działających na polskim rynku).

Ma to swoje zalety: ruter zazwyczaj jest już skonfigurowany, przynajmniej częściowo i dzięki temu osoby, które nie mają wiedzy i umiejętności technicznych, nie muszą martwić się o konfigurację.

Z drugiej jednak strony nie mamy wówczas dostępu do konfiguracji takiego urządzenia lub też dostęp ten jest mocno ograniczony, a są użytkownicy, którzy chcą skonfigurować urządzenie pod swoje wymagania. W takim przypadku należy rozejrzeć się za ruterem we własnym zakresie, a jeśli operator i tak wymaga swojego urządzenia, możemy je wykorzystać do podłączenia sygnału internetowego, a swojego rutera użyć przy tworzeniu własnej sieci. Implementacja takiego scenariusza wymaga od nas jednak wiedzy na temat działania urządzeń sieciowych i praktycznych umiejętności ich konfiguracji.

RS2MQS7DTJ9ML
Topologia sieci domowej z wykorzystaniem dwóch ruterów
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ruter (ang. router) jest urządzeniem sieciowym realizującym wiele zadań. 

Wśród najważniejszych funkcji wyróżnia się dwie:

  • łączenie ze sobą różnych sieci komputerowych,

  • wybór trasy przesyłania pakietów danych.

W zależności od przeznaczanie routery możemy podzielić na urządzenia stosowane w sieci domowej. Tu spotkamy urządzenia, które oprócz routera pełnią rolę przełącznika sieciowego, jak również punktu dostępowego do sieci bezprzewodowej. Natomiast w sieciach korporacyjnych tzn. sieciach o dużej liczbie urządzeń, routery są pozbawione dodatkowych opcji. Na rysunku przedstawiono rutery do zastosowania w domu oraz routery, które zastosujemy w dużych sieciach. Pamiętajmy jednak, że routery przeznaczone do dużych sieci również można zastosować w domu.

1
Routery w dużych sieciach

Do zastosowania w dużych sieciach

R16AJOJU1E77H
Źródło: domena publiczna.
Routery w sieciach domowych

Do zastosowania w siechiach domowych

R7XTTTO452SXX
Źródło: domena publiczna.
R1ACVLL6FK4GN1
Rutery łączą ze sobą sieci lokalne
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Rutery przekazują pakiety pomiędzy sieciami na podstawie adresów IP (logicznych adresów urządzeń pracujących w sieci komputerowej). Jeśli chcemy połączyć ze sobą dwie lokalne sieci komputerowe (lub większą ich liczbę), używamy właśnie rutera. Umożliwia on przesyłanie danych pomiędzy urządzeniami końcowymi, które wchodzą w skład różnych struktur LAN.

Z ruterów korzystamy również w domu: za pośrednictwem tego urządzenia łączymy własną sieć LAN z internetem.

R1U4QLCQ7FHMV
Lokalna sieć komputerowa podłączona do internetu za pośrednictwem rutera domowego.
Źródło: dostępny w internecie: https://pasja-informatyki.pl/sieci-komputerowe/router-cisco-co-to-jest/ [dostęp 9.05.2025], domena publiczna.

Rutery tworzą również szkielet sieci rozległych, w szczególności sieci internet. Każdy ruter przechowuje w pamięci tablicę rutingu, w której zapisane są adresy innych sieci (drogi łączące własną sieć z pozostałymi sieciami). Na podstawie tych danych ruter podejmuje decyzję o wyborze trasy przekazywania pakietów z sieci źródłowej do docelowej.

RFLFLSSBXGEO1
Wybór trasy przesyłania danych przez internet.
Źródło: dostępny w internecie: https://pasja-informatyki.pl/sieci-komputerowe/funkcje-zadania-rutera/ [dostęp 9.05.2025], domena publiczna.

Routery dla sieci domowych

Routery używane w domach pełnią zazwyczaj kilka ról jednocześnie - działają jako router, przełącznik sieciowy i punkt dostępowy, a w niektórych przypadkach także jako modem. Dzięki temu jedno urządzenie może obsługiwać całą podstawową komunikację w sieci domowej. Zazwyczaj urządzenia tego typu nazywane są ruterami Wi‑Fi, ponieważ realizują kilka zadań, jednak przede wszystkim pozwalają na połączenie sieci lokalnej z internetem.

R1MR571N29Z93
Router z wbudowanym przełącznikiem oraz punktem dostępowym do zastosowań domowych.
Źródło: dostępny w internecie: https://cdn.mikrotik.com/web-assets/rb_images/1606_hi_res.png [dostęp 9.05.2025], domena publiczna.

Ceny ruterów wahają się od kilkudziesięciu do kilkuset złotych, chociaż na rynku są i takie, które kosztują powyżej tysiąca złotych. Zasadnicze funkcje, czyli udostępnianie bezprzewodowego sygnału WiFi czy przydzielanie adresów IP dla urządzeń pracujących w sieci, są dostępne na każdym z tych urządzeń bez względu na cenę. Urządzenia droższe mogą być wyposażone w modem (niezbędny, aby uzyskać dostęp do sieci internetowej w technologii ADSL lub światłowodowej), a także potrafią działać w najnowszych standardach sieci bezprzewodowych (starsze standardy to 802.11b, 802.11n, 802.11g, nowsze to 802.11ac oraz 802.11ax). Dodatkowo gwarantują lepszą przepustowość, a także posiadają wyższej jakości anteny poprawiające zasięg sieci. Co istotne, im tańszy ruter, tym słabiej zabezpieczony, a mniejsza ochrona to ryzyko narażenia naszych danych na ataki hakerskie. Warto więc zadbać o jak najlepsze zabezpieczenia sieci, aby chronić ją przed nieautoryzowanym dostępem i innymi zagrożeniami.

Ważne!

Jeśli samodzielnie dokonujesz zakupu rutera, pamiętaj, aby sprawdzić, czy twoje łącze internetowe wymaga modemu. Jeśli tak jest, to należy szukać rutera z wbudowanym modemem lub osobno kupić modem i osobno ruter.

Zakupiony ruter należy połączyć z siecią usługodawcy poprzez przewód sieciowy, który dostawca doprowadził do naszego lokalu lub przez gniazdko dostępowe, jeśli takie zostało u nas zamontowane. W zależności od rodzaju usługi będzie to przewód światłowodowy albo przewód miedziany, jeśli korzystamy z technologii DSL. Konfiguracja połączenia może różnić się w zależności od dostawcy i urządzenia, ale w większości przypadków polega na wprowadzeniu loginu i hasła, które otrzymaliśmy przy podpisaniu umowy na usługę.

RON7L91GGCNKS
Schemat połączenia domowej sieci z Internetem.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ważne!

Informacje dotyczące konfiguracji połączenia z siecią dostawcy dla konkretnego rutera można znaleźć w jego instrukcji obsługi.

Taka konfiguracja najczęściej jest wystarczająca, aby nasza domowa sieć działała i była podłączona do internetu. Bez względu na to, czy korzystamy z rutera od dostawcy, czy kupimy własny, część podstawowych funkcji, takich jak WiFi czy przydzielanie adresów IP z usługi DHCP będzie już skonfigurowana.

Możemy te ustawienia pozostawić lub możemy dokonać własnej konfiguracji, natomiast zaleca się, aby skonfigurować samemu zabezpieczenie sieci WiFi, a także zmienić hasło dostępowe do rutera. Nie chcemy przecież, by ktoś niepowołany dostał się do naszej sieci, korzystał z naszego połączenia internetowego lub, co gorsza, wykradał dane z urządzeń pracujących w sieci.