Scenariusz dla nauczyciela

Autorzy: Artur Gałkowski, Tamara Roszak

Przedmiot: Język włoski

Temat zajęć: Rispetto dei diritti dell’uomo - Poszanowanie praw człowieka

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa II, poziom A1+

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka, a także proste wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i w typowych sytuacjach reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub pisemnie w formie prostego tekstu, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
14) życie społeczne (np. wydarzenia i zjawiska społeczne).
II. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi;
3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;
4) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, instrukcje, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
2) określa intencje nadawcy/autora tekstu;
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu, czas, miejsce, sytuację);
4) znajduje w tekście określone informacje;
IV. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;
V. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, wpis na blogu):
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;
VIII. Uczeń przetwarza prosty tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • pozna słownictwo dotyczące praw człowieka;

  • będzie potrafił wypowiedzieć się na temat podstawowych praw człowieka;

  • nauczy się używać form pozwalających powiedzieć „każdy/każda”.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • rozwija wrażliwość międzykulturową oraz kształtuje postawę ciekawości, szacunku i otwartości wobec innych kultur;

  • aktywnie uczestniczy w procesie uczenia się;

  • rozwija kompetencje językowe i komunikacyjne oraz kulturowe;

  • wykorzystuje w naturalnych sytuacjach językowych poznane struktury i słownictwo;

  • zdobywa wiedzę i umiejętności do realizacji własnych celów komunikacyjnych;

  • pozyskuje świadomość znaczenia języków obcych nowożytnych w różnych dziedzinach kultury cywilizacyjnej.

Strategie uczenia się:

  • strategie kognitywne;

  • strategie zapamiętywania;

  • strategie przetwarzanie materiału językowego;

  • strategie pozyskiwania wiedzy kulturowo‑językowej;

  • strategie zadaniowe.

Metody i techniki nauczania:

  • konstruktywizm;

  • strategia domysłu językowego;

  • podejście komunikacyjne (luka informacyjna, podejście zadaniowe);

  • strategia pamięciowa (zapamiętywanie przez działanie – np. tworzenie zależności, powiązań);

  • kognitywizm (ćwiczenie stałych struktur);

  • zintegrowane nauczanie językowo‑przedmiotowe.

Formy pracy:

  • praca pod kierunkiem nauczyciela;

  • praca indywidualna;

  • praca w grupach (w zależności od liczebności klasy i strategii lekcyjnej);

  • praca w parach (również partnersko z nauczycielem).

Środki dydaktyczne:

  • komputer/laptop z dostępem do internetu, głośniki, tablica interaktywna, słownik włosko‑polski, materiały piśmienne.

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

  1. Nauczyciel pyta uczniów: Che cosa è importante per voi? Odpowiedzi notowane są na tablicy, również kontrowersyjne.

  2. Można rozwinąć krótką dyskusję w języku polskim, zastanawiając się nad tym, czy to, co dla uczniów jest ważne, może być ważne również dla ich włoskich rówieśników.

  3. Na zakończenie wstępnych rozważań nauczyciel prosi o ustawienie wynotowanych elementów na liście praw mężczyzn (gli uomini / i maschi) i kobiet (le donne / le femmine). Uczniowie mogą zwrócić uwagę na występujące różnice w przygotowanych zestawieniach. Warto podsumować stwierdzeniem, że wszyscy ludzie mają te same i równe prawa, niezależnie od płci: Tutti gli individui umani hanno i diritti uguali / Tutta la gente ha i diritti umani.

  4. Wskazane jest przypomnieć specyfikę użycia terminu la gente.

Faza realizacyjna:

  1. Uczniowie zapoznają się z tekstem wprowadzającym. Odnotowują wymienione nazwy praw człowieka. Zwracają uwagę na nazwę Powszechna Deklaracja Praw Człowieka (PDPCz). Odnajdują jej odpowiednik włoski otwierając dostęp do tekstu źródłowego (ilustracja).

  2. Czytają wstęp objaśniający do PDPCz. Nauczyciel może podać dodatkowe informacje formalne, historyczne, kontekstowe nt. PDPCz.

  3. Zwracają uwagę na polecenie wprowadzające i czytają uważnie wyciąg z PDPCz. Tekst jest względnie trudny. Przed lekturą można objaśnić niektóre z terminów/wyrażeń, które mogą utrudnić zrozumienie meritum przywołanych artykułów.

  4. Odszukują w słownikach pozostałe niezrozumiałe słowa / struktury.

  5. Uczniowie mogą odczytać na głos kolejne artykuły. Należy zwrócić uwagę na poprawną wymowę odczytywanego tekstu.

  6. Wykonywane jest polecenie towarzyszące. Można postawić także pytania szczegółowe dotyczące opisanych praw.

  7. Nauczyciel objaśnia użycie ogni, ognuno/ognuna; zwraca uwagę na różnicę strukturalną między avere diritto a oraz avere il diritto di.

  8. Przed przystąpieniem do zapoznania się z katalogiem warto też zwrócić uwagę na pary antonimów wymienione w tekście właściwym.

  9. Uczniowie zapoznają się z treściami katalogu multimedialnego.

  10. Odpowiadają na pytania stawiane w kolejnych kartach katalogu.

  11. Wykonują polecenia towarzyszące katalogowi.

Faza podsumowująca:

  1. Uczniowie wykonują kolejne lub wybrane ćwiczenia z sekcji Sprawdź się.

  2. Przypominają sobie nazwy wszystkich praw / sfer praw człowieka, które zostały omówione podczas lekcji.

Praca domowa:

  • Ćw. otwarte nr 7 i 8 / Sprawdź się.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

  • Katalog może być podstawą poszerzonej debaty nad prawami osób o różnym statusie społecznym. Można wykorzystać pytania stawiane w opisach w kolejnych kartach katalogu.

Słownik i bibliografia