Autorki: Adriana Grzelak‑Krzymianowska, Tamara Roszak

Przedmiot: Język włoski

Temat zajęć: Vorresti diventare uno/una scienziato/scienziata? - Czy chciałbyś/chciałabyś zostać naukowcem?

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, szkoła ponadpodstawowa, klasa III, poziom A2

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka, a także proste wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i w typowych sytuacjach reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub pisemnie w formie prostego tekstu, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
12) nauka i technika (np. wynalazki, korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjno‑komunikacyjnych);
II. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi;
III. Uczeń rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, instrukcje, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
2) określa intencje nadawcy/autora tekstu;
4) znajduje w tekście określone informacje;
IV. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
V. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, krótki list prywatny, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

  • Uczeń zapamiętuje nazwy nauk ścisłych i przyrodniczych oraz nazwy ich przedstawicieli w języku włoskim.

  • Uczeń rozumie doniosłość nauk ścisłych.

  • Uczeń stosuje wyrażenia oznaczające niepewność.

  • Uczeń tworzy zdania, wykorzystując poznane elementy.

Cele motywacyjne:

  • Zaproponowane zadania ilustrują przydatność języka włoskiego do realizacji własnych celów komunikacyjnych ucznia.

  • Zaproponowane zadania służą rozwijaniu u uczniów świadomości znaczenia języków obcych nowożytnych w różnych dziedzinach życia społecznego.

Strategie uczenia się:

  • Strategie kognitywne:

    • strategie zapamiętywania

    • strategie przetwarzanie materiału językowego.

  • Strategie socjalne:

    • wszystkie formy współpracy z innymi osobami na lekcji

    • kształtowanie empatii i otwarcia na obcy język i towarzyszącą mu kulturę.

Metody i techniki nauczania:

  • Konstruktywizm

  • Kognitywizm

  • Konektywizm

  • Podejście holistyczne

  • Podejście komunikacyjne (luka informacyjna, podejście zadaniowe)

  • Metoda kognitywna

  • Nauczanie polisensoryczne/wielozmysłowe

  • Teoria Inteligencji Wielorakich

Formy pracy:

  • Praca indywidualna.

  • Praca w grupach (w zależności od liczebności klasy i strategii lekcyjnej).

  • Praca w parach.

Środki dydaktyczne:

  • komputer/laptop z dostępem do Internetu,

  • głośniki,

  • słownik włosko‑polski,

  • materiały piśmiennicze

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

  1. Nauczyciel zaczyna lekcję, pytając uczniów, jakie znają dyscypliny naukowe (ścisłe, humanistyczne, artystyczne, przyrodnicze). Wymieniane dziedziny nauki zapisywane są na tablicy i przyporządkowywane do różnych kategorii. Nauczyciel pyta, czy uczniowie mają już jakieś plany dotyczące studiów albo kariery naukowej? Nauczyciel podkreśla rolę i znaczenie zarówno nauk ścisłych, jak i humanistycznych we współczesnym świecie. Pyta uczniów, czy widzą między nimi jakieś powiązania, do czego służą i w jaki sposób mogą przyczynić się do zmiany społeczeństwa i świata.

  2. Uczniowie zapoznają się z tekstem Un concorso di scienza. Jeżeli uczniowie spotkali się z opcją konkursów o charakterze naukowym dla uczniów szkół średnich, mogą się na ten temat wypowiedzieć.

  3. Uczniowie wykonują polecenie do tekstu Un concorso di scienza, które sprawdza jego zrozumienie.

  4. Nauczyciel prosi uczniów o zapoznanie się z nazwami nauk ścisłych i przyrodniczych oraz nazwami ich przedstawicieli w języku włoskim w tabeli. Na głos odczytują dziedziny wiedzy oraz związane z nimi zawody. Nie powinno stanowić trudności podanie ich odpowiedników w języku polskim. Nauczyciel zwraca uczniom uwagę na zasady tworzenia nazw żeńskich zawodów i na podobieństwo tych słów do leksyki w języku polskim. Może wyjaśnić w tym momencie, że te słowa pochodzą w większości z łaciny i greki, tak jak mnóstwo innych terminów związanych z nauką. Uczniowie zestawiają materiał z tabeli z tym, który powstał wcześniej na tablicy. Mogą też uzupełnić tabelkę o inne im znane dziedziny wiedzy i zawody.

  5. Uczniowie jeszcze raz czytają dialog i z pomocą nauczyciela próbuj odnaleźć w nim wyrażenia określające różne stany niepewności. Po ich wypisaniu, nauczyciel może poprosić uczniów o przećwiczenie tych zwrotów w krótkich dialogach między sobą, typu Sei sicuro/sicura che cosa vuoi studiare? No, non ne sono sicuro/sicura. Sai di che cosa si occupa l’ambientalista? Mi piacerebbe saperlo.

Faza realizacyjna:

  1. Nauczyciel pyta uczniów, czy przedmioty ścisłe sprawiają im trudność, jeśli tak to dlaczego. Następnie prosi uczniów o odsłuchanie rozmowy radiowej, w której Luca i prof. Bianchi rozmawiają o nauce przedmiotów ścisłych. Uczniowie próbują podczas słuchania wypisać jak najwięcej argumentów przemawiających za tym, że mimo trudności, warto się uczyć matematyki czy fizyki.

  2. Po dwukrotnych odsłuchaniu pliku audio i wypisaniu z pomocą nauczyciela nieznanego wcześnie słownictwa, nauczyciel rozpoczyna dyskusję na temat tego, dlaczego warto podejmować studia w obszarze nauk ścisłych. Uczniowie formułują swoje opinie, stosując wyrażenia typu secondo me…, per me…, mi convince l’opinione di…, non mi convince quello che dice…, non ne so nulla.

  3. Uczniowie wykonują trzy polecenia do medium bazowego i sprawdzają w ten sposób zrozumienie materiału z multimedium.

Faza podsumowująca:

  1. Pod koniec lekcji uczniowie mają możliwość sprawdzenia nabytej wiedzy i umiejętności, wykonując zestaw ośmiu ćwiczeń z sekcji Sprawdź się. W ćwiczeniu 1 uczniowie dodatkowo mogą zaproponować treści również do innych zawodów naukowych. W ćwiczeniu 4 można zaproponować, aby uczniowie również podali inne elementy wchodzące w skład wskazanej kategorii. Ćwiczenia 7 i 8 mogą być wykonane w formie pisemnej lub ustnej.

  2. Jeśli pojawiają się trudności z wykonaniem ćwiczeń, należy powtórzyć z uczniami materiał. Uczniowie mogą to też zrobić samodzielnie w domu.

  3. Jeżeli wszystkie ćwiczenia zostaną wykonane poprawnie, będzie to oznaczało, że cele zaproponowane w e‑materiale zostały osiągnięte.

Praca domowa:

  • Jako pracę domową zaleca się ćwiczenia 2 i 6.

  • Dodatkową pracą domową może być poproszenie uczniów o przygotowanie analogicznego dialogu na temat wartości studiowania nauk humanistycznych.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

  • Medium bazowe powinno zostać wykorzystane w trakcie lekcji. Dodatkowo medium może być rozszerzane w sposób opisany w fazie realizacyjnej.

  • Warto polecić ponowne wysłuchanie wywiadu samodzielnie w domu w celu utrwalenia poznanych zwrotów i leksyki.

  • Medium można też wykorzystać jako wzór do stworzenia przez uczniów wywiadu na temat innej dyscypliny naukowej.