Scenariusz lekcji

Przedmiot: Język obcy nowożytny (język francuski)

Autor: Monika Spławska‑Murmyło

Temat zajęć: Qu’est‑ce que l’intelligence artificielle et comment nous aide‑t-elle au quotidien ?

Grupa docelowa: III etap edukacyjny: klasa IV, liceum/technikum, poziom A2+

Podstawa programowa – wariant III.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej)
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
12) nauka i technika (np. wynalazki, korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjno‑komunikacyjnych);
II. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi;
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, instrukcje, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
4) znajduje w tekście określone informacje;
5) układa informacje w określonym porządku;
IV. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;
6) wyraża i uzasadnia swoje opinie, przedstawia opinie innych osób;
V. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, wpis na blogu):
3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;
6) wyraża i uzasadnia swoje opinie, przedstawia opinie innych osób;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
4) wyraża swoje opinie, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, krótki list prywatny, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
4) wyraża swoje opinie, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób;
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • poznaje historię sztucznej inteligencji;

  • powtarza wiadomości na temat następstwa czasów;

  • opowiada, w jaki sposób na co dzień korzysta z pomocy sztucznej inteligencji;

  • zastanawia się nad zaletami i wadami obecności sztucznej inteligencji w codziennym życiu.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • ma okazję poznać słownictwo związane z nowymi technologiami i informatyką;

  • dyskutuje na interesujące go, aktualne tematy.

Strategie uczenia się:

  • strategie pamięciowe: słowa‑klucze, wykorzystanie dźwięku i obrazu, znane słowa w nowym kontekście, tabele leksykalne, mapa myśli;

  • strategie kognitywne: test wyboru, ocena prawdziwości zdań, parowanie, uzupełnianie tekstu, wpisywanie słów do tekstu;

  • strategie aktywizujące: dyskusja;

  • strategie kompensacyjne: domyślanie się znaczenia wyrazów na podstawie ich podobieństwa do innych języków.

Metody/techniki nauczania:

  • metoda podająca: praca z tekstem źródłowym, praca z mapą myśli;

  • metoda aktywizująca: ćwiczenia przedmiotowe, burza mózgów, dyskusja;

  • metoda programowa: przy użyciu nowych technologii. Formy zajęć:

  • praca całego zespołu klasowego, praca w parach, praca indywidualna Środki dydaktyczne:

  • tablica interaktywna, komputer, laptop z dostępem do internetu

PRZEBIEG LEKCJI

Przed lekcją:

Na poprzednich zajęciach nauczyciel może poprosić uczniów o zastanowienie się i zapisanie w zeszycie przedmiotowym przykładów użycia sztucznej inteligencji w życiu codziennym oraz w takich dziedzinach, jak medycyna, przemysł, marketing, budownictwo, motoryzacja, edukacja etc.

Faza wprowadzająca:

Nauczyciel rozpoczyna lekcję od burzy mózgów. Zadaje uczniom pytanie: w jakich sytuacjach w życiu codziennym dostrzegamy obecność sztucznej inteligencji. Chętny uczeń zapisuje wszystkie propozycje na tablicy. Następnie nauczyciel podaje temat i cele lekcji.

Faza realizacyjna:

  1. Nauczyciel zachęca uczniów do przeczytania tekstu czytanki. Uczniowie zapoznają się z nim indywidualnie i wykonują pierwsze załączone do tekstu ćwiczenie. Po tym zadaniu prowadzący zajęcia wspólnie z uczniami omawia tekst czytanki i ewentualnie wyjaśnia niezrozumiałe słownictwo.

  2. Następnie uczniowie rozwiązują kolejne ćwiczenia dołączone do tekstu, po czym przechodzą do pracy z Kącikiem gramatycznym (Rappel grammatical). Jeśli uczniowie uczą się języka angielskiego jako pierwszego języka obcego nowożytnego, nauczyciel może odwołać się do ich wiedzy z tego przedmiotu, pytając o zasady następstwa czasów. Pyta, czy pamiętają zasady odnoszące się do języka francuskiego w zdaniach złożonych dotyczących przeszłości. Uczniowie próbują odtworzyć zapamiętane zasady jeszcze przed przeczytaniem treści kącika. Nauczyciel udziela uczniom informacji zwrotnej. Po tej czynności uczniowie w parach zapoznają się z grafiką zamieszczoną w kąciku gramatycznym oraz wykonują załączone do niej ćwiczenia. Swoje rozwiązania przedstawiają na forum klasy.

  3. Uczniowie przechodzą do pracy z mapą myśli. Pracują z multimedium w parach: wspólnie analizują części mapy, uzupełniają ją o propozycje zebrane podczas burzy mózgów na początku lekcji oraz zapisują w zeszytach nowe słownictwo, po czym rozwiązują ćwiczenia dołączone do multimedium.

  4. Nauczyciel zaprasza uczniów do dyskusji na temat korzyści i zagrożeń obecności SI w życiu codziennym. Klasa dzieli się na entuzjastów rozwoju technologii SI oraz sceptyków, którzy opowiadają się za ścisłym kontrolowaniem udziału sztucznej inteligencji w wielu dziedzinach życia. Grupy mają 5 minut na przygotowanie argumentów, po czym następuje dyskusja. Jeden z uczniów może pełnić rolę moderatora: udzielać głosu dyskutantom i podsumować dyskusję.

Faza podsumowująca:

Uczniowie weryfikują swoją wiedzę i umiejętności, rozwiązując ćwiczenia 1‑6 z sekcji Sprawdź się.

Praca domowa:

Ćw. 7 i 8 z sekcji Sprawdź się.

Materiały pomocnicze:

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:
Nauczyciel może zaproponować uzupełnienie mapy myśli o kolejne części. Mapa myśli może również posłużyć jako multimedium podczas lekcji o nowych technologiach.

Słownik