Scenariusz lekcji

Imię i nazwisko autora: Małgorzata Tomaszewska

Przedmiot: Język obcy nowożytny – j. francuski

Temat zajęć: Elle n'est jamais triste

Grupa docelowa: II etap edukacyjny, klasa VII, poziom A1

Podstawa programowa – wersja II.1. Język obcy nowożytny nauczany jako pierwszy (II etap edukacyjny, klasy IV–VIII)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka, a także proste wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie formułuje krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i w typowych sytuacjach reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub pisemnie w formie prostego tekstu, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Podstawa programowa – wersja II.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (II etap edukacyjny, klasy VII i VIII)
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się bardzo podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
2) miejsce zamieszkania (np. dom i jego okolica, pomieszczenia i wyposażenie domu, prace domowe);
II. Uczeń rozumie bardzo proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
1) reaguje na polecenia;
2) określa główną myśl wypowiedzi;
3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;
4) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, uczestników);
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
6) rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.
III. Uczeń rozumie bardzo proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑maile, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, teksty narracyjne, wpisy na forach i blogach):
1) określa główną myśl tekstu;
2) określa intencje nadawcy/autora tekstu;
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę);
4) znajduje w tekście określone informacje;
5) rozróżnia formalny i nieformalny styl tekstu.
IV. Uczeń tworzy bardzo krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i zjawiska;
4) przedstawia upodobania;
5) wyraża swoje opinie;
7) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
V. Uczeń tworzy bardzo krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, pocztówkę, e‑mail, historyjkę, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
4) przedstawia upodobania;
5) wyraża swoje opinie;
7) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII. Uczeń reaguje w formie bardzo prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
2) nawiązuje kontakty towarzyskie; rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę (np. podczas rozmowy na czacie);
6) składa życzenia, odpowiada na życzenia;
7) zaprasza i odpowiada na zaproszenie;
13) stosuje zwroty i formy grzecznościowe.
VIII. Uczeń przetwarza bardzo prosty tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym podstawowe informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji,

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności,

  • kompetencje cyfrowe,

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się,

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • potrafi zastosować przeczenie ne … jamais (nigdy),

  • poznaje i utrwala nazwy cech charakteru w formie męskiej i żeńskiej,

  • poznaje nazwy znaków zodiaku w języku francuskim,

  • charakteryzuje siebie i innych.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • poszerza swoje słownictwo,

  • przekonuje się, iż jego poziom opanowania języka pozwala na coraz swobodniejsze wypowiedzi oraz poruszanie nowych tematów.

Strategie uczenia się:

  • metoda skojarzeń,

  • kognitywna,

  • kompensacyjna,

  • współpraca z innymi uczniami na tym samym poziomie językowym.

Metody/techniki nauczania:

  • podające: praca z tekstem źródłowym,

  • aktywizujące: burza mózgów, skojarzenia,

  • praktyczne: nazywanie elementów prezentowanych w materiale ilustracyjnym, tabele leksykalne i gramatyczne,

  • programowane: przy użyciu nowych technologii.

Formy zajęć:

  • praca całego zespołu klasowego,

  • praca indywidualna,

  • praca w parach,

Środki dydaktyczne:

  • tablica interaktywna, tablety lub smartfony z możliwością odtworzenia mapy myśli albo dostęp do sali komputerowej.

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

Nauczyciel wykonuje czynności organizacyjne, podaje temat i cele lekcji. Jako wstęp do tematyki zajęć zachęca uczniów do przypomnienia przymiotników związanych z opisywaniem charakteru, jakie dotąd poznali po francusku. W tym celu zaprasza uczniów do zabawy z miękką piłeczką: osoba, która ją łapie, wypowiada na głos dowolny przymiotnik oznaczający cechę charakteru, po czym odrzuca ją do następnego ucznia, który ma za zadanie wymienić kolejny przymiotnik. Nauczyciel zapisuje słowa na tablicy w dwóch kolumnach w taki sposób, aby antonimy znalazły się naprzeciw siebie.

Faza realizacyjna:

Uczniowie przechodzą do bloku tekstowego. Czytają dialog z części Coin lecture i wykonują samodzielnie przypisane do niego ćwiczenia 1–3. Nauczyciel sprawdza rozumienie tekstu oraz poprawność wykonania ćwiczeń, prosząc wybranych lub chętnych uczniów o odczytanie rozwiązań na głos. Za chęć aktywności na lekcji nauczyciel może przyznawać kartonowe żetony ze znakami zodiaku (ilustracje z materiału lekcyjnego).

Przed przejściem do części leksykalnej nauczyciel prosi uczniów o przypomnienie zasad tworzenia rodzaju żeńskiego przymiotników. Zwraca uwagę na końcówki, podaje przykłady, prosi o powtórzenie indywidualnie lub grupowo, zwraca uwagę na poprawną wymowę. Wraz z uczniami porównuje podane przez nich zasady i przykłady z treścią planszy w Rappel lexical. Wykreślanka może posłużyć jako zadanie do wykonania w parach na czas. Ta z par, która jako pierwsza wykona ją bezbłędnie, otrzymuje dwa żetony z dowolnym znakiem zodiaku.

W celu wprowadzenia uczniów w zagadnienie gramatyczne nauczyciel wraca do przymiotników wypisanych na tablicy. Tworzy przykładowe zdania z ich użyciem, np. Il est tranquille, il n'est jamais nerveux. Elle est souriante, elle n'est jamais triste. Następnie przechodzi do planszy w Coin grammaire, podaje przykłady. Uczniowie wykonują samodzielnie ćwiczenie do części gramatycznej. Po wykonaniu tego ćwiczenia nauczyciel może poprosić uczniów o rozwinięcie powstałych opisów za pomocą zdań: Il/elle est ... oraz odpowiednich przymiotników, np. Elle ne parle jamais beaucoup. Elle est silencieuse. / Il n'est jamais pessimiste. Il est optimiste.

Tytułem wstępu do części Multimedium nauczyciel pyta uczniów, czy znają swoje znaki zodiaku. Jeśli tak, to dopytuje, jakie cechy charakteru im się przypisuje według horoskopu i czy znajdują one potwierdzenie w rzeczywistości. Następnie uczniowie zapoznają się z mapą myśli. Po jej obejrzeniu uczniowie wykonują ćwiczenia 1–2 do tej części lekcji w parach, a ćwiczenie 3 samodzielnie. Powstałe w ten sposób wypowiedzi posłużą następnie do prezentacji na forum klasowym. Na ich podstawie uczniowie mają możliwość edytowania mapy myśli: dodają, przemieszczają i łączą poszczególne kafelki z przymiotnikami i opisami. Mogą również zanotować imiona uczniów przy danym znaku zodiaku, co następnie może zostać wykorzystane do opracowania ankiety na temat Quels signes du zodiaque sont -ils les plus nombreux dans notre classe ?

Faza podsumowująca:

Nauczyciel wprowadza uczniów do fazy ćwiczeń. Uczniowie pracują całym zespołem klasowym. Wykonują ćwiczenia 1–6. Wskazani uczestnicy lekcji podchodzą do tablicy interaktywnej i rozwiązują ćwiczenia. Przed przejściem do wykonania zad. 7 nauczyciel prezentuje uczniom krótką scenkę z wykorzystaniem wizerunków Panem Fantastycznego i Panny Poważnej, np. Monsieur Fantastique et Mademoiselle Sérieuse vont ensemble à un concert de musique. Na jej podstawie uczniowie przygotowują w parach listę przynajmniej trzech przymiotników charakteryzujących każdą z postaci. Następnie odczytują swoje listy, a nauczyciel notuje przymiotniki na tablicy. Na zakończenie grupa wspólnie decyduje, które z przymiotników charakteryzują te dwie postaci najlepiej. Uczniowie wykonują w parach zad. 7, posiłkując się wybranymi wcześniej słowami. Na zakończenie zajęć nauczyciel proponuje uczniom zgadywanki Qui est‑ce ? Odwołując się do treści multimedium oraz do ćwiczeń mu przypisanych, zachęca uczniów do ułożenia krótkiego opisu wybranej osoby z klasy, np. Il est inventif et il ne manque jamais d'imagination. Dans notre classe, c'est lui qui trouve la solution de beaucoup de problèmes. Il est du signe du Verseau. Qui est‑ce ? Zadanie to ma przygotować uczniów do pracy domowej. Nauczyciel może kontynuować przyznawanie żetonów ze znakami zodiaków, aby na koniec lekcji powtórzyć ich nazwy, sprawdzając ilość i rodzaje u każdego z uczniów.

Praca domowa:

Zad. 8 z sekcji Sprawdź się.

Materiały pomocnicze:

Miękka piłeczka, kartonowe żetony z wizerunkami znaków zodiaku.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

Multimedium może posłużyć na każdym etapie nauki do utrwalenia słownictwa związanego z charakterystyką, opisywaniem osób lub jako przypomnienie zasad tworzenia rodzaju żeńskiego przymiotników.

Słownik