I. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian w dziejach sztuki w kontekście ich uwarunkowań kulturowych, środowiskowych, epok, kierunków, stylów i tendencji w sztuce. Uczeń:
I.10. formułuje samodzielne, logiczne wypowiedzi argumentacyjne na temat epok, kierunków, stylów i tendencji w sztuce oraz środowisk artystycznych.
I.1.f) sztuki przełomu XIX i XX wieku (secesja, symbolizm, protoekspresjonizm),
I.4. prawidłowo sytuuje w czasie i w przestrzeni geograficznej poszczególne epoki, style, kierunki i tendencje w sztuce;
I.7. łączy najistotniejsze dzieła ze środowiskiem artystycznym, w którym powstały;
II. Zapoznawanie z najwybitniejszymi dziełami w zakresie architektury i sztuk plastycznych. Uczeń:
II.10. określa funkcję dzieła i wskazuje jej wpływ na kształt dzieła;
II.14. wskazuje środki stylistyczne i środki ekspresji, które identyfikują analizowane dzieło z odpowiednim stylem, środowiskiem artystycznym lub autorem;
II.18. formułuje samodzielne, logiczne wypowiedzi argumentacyjne na temat dzieł sztuki.
II.2. wskazuje twórców najbardziej reprezentatywnych dzieł;
II.3. umiejscawia dzieła w czasie (wskazuje stulecie powstania dzieł sztuki dawnej, a w przypadku dzieł sztuki nowoczesnej i współczesnej datuje je z dokładnością do połowy wieku), w nielicznych przypadkach, dotyczących sztuki nowoczesnej i współczesnej, zna daty powstania dzieł lub datuje je z dokładnością jednej dekady;
II.8. wymienia różne funkcje dzieł sztuki, takie jak: sakralna, sepulkralna, estetyczna i dekoracyjna, dydaktyczna, ekspresywna, użytkowa, reprezentacyjna, kommemoratywna, propagandowa, kompensacyjna, mieszkalna i rezydencjonalna, obronna, magiczna;
III. Zapoznawanie z dorobkiem najwybitniejszych twórców dzieł architektury i sztuk plastycznych. Uczeń:
III.4. łączy wybrane dzieła z ich autorami na podstawie charakterystycznych środków formalnych;
III.8. formułuje samodzielne, logiczne wypowiedzi argumentacyjne na temat twórczości wybitnych artystów.
IV. Kształcenie w zakresie rozumienia i stosowania terminów i pojęć związanych z dziełami sztuki, ich strukturą i formą, tematyką oraz techniką wykonania. Uczeń:
IV.4.d) techniki zdobnicze: emalia, intarsja i inkrustacja;
V. Zapoznanie ze zbiorami najważniejszych muzeów i kolekcji dzieł sztuki na świecie i w Polsce, a także z funkcją mecenatu artystycznego oraz jego wpływem na kształt dzieła sztuki. Uczeń:
V.3. łączy dzieło z muzeum lub miejscem (kościoły, pałace, galerie), w którym się ono znajduje.
Nauczysz się
określać secesyjne formy w sztuce użytkowej na podstawie charakterystycznych cech warsztatowych i stylistycznych;
charakteryzować styl eklektycznyEklektyzmeklektyczny;
opowiadać o ruchu artystycznym – Arts and CraftsArts and CraftsArts and Crafts;
wymieniać wybitne osobowości wpisujące się w nurt secesji.
Secesyjne formy
W końcu XIX wieku Europa i Ameryka Północna w pełni weszły w wiek nowoczesności. Nastąpiła stabilizacja ekonomiczna dużych mas społeczeństwa. Rozwinięto na szeroką skalę produkcję przemysłową obejmującą już nie tylko przemysł ciężki, ale także szereg obszarów ułatwiających codzienne funkcjonowanie.
R1e7QDJQZI78w
Ilustracja przedstawia wystawę światową, czyli ekspozycję prezentującą dorobek kulturalny, naukowy i techniczny Francji. Przedstawiona została hala maszyn przemysłowych na wystawie światowej w Paryżu. Budowla ma konstrukcję stalową. Dach hali jest oszklony. W jej wnętrzach znajduje się wiele różnych maszyn. Wystawa miała miejsce w 1900 roku. Na ilustracji znajduje się aktywny punkt zawierający dodatkowe informacje:
Punkt 1: Tradycyjnych rzemieślników na dobre zastąpiły maszyny. Maszynowo produkowano między innymi elementy wystroju i wyposażenia wnętrz, meble, tkaniny, odzież i obuwie, ozdoby stroju, naczynia i sprzęty domowe, aż po drobne przedmioty codziennego użytku.
Ilustracja przedstawia wystawę światową, czyli ekspozycję prezentującą dorobek kulturalny, naukowy i techniczny Francji. Przedstawiona została hala maszyn przemysłowych na wystawie światowej w Paryżu. Budowla ma konstrukcję stalową. Dach hali jest oszklony. W jej wnętrzach znajduje się wiele różnych maszyn. Wystawa miała miejsce w 1900 roku. Na ilustracji znajduje się aktywny punkt zawierający dodatkowe informacje:
Punkt 1: Tradycyjnych rzemieślników na dobre zastąpiły maszyny. Maszynowo produkowano między innymi elementy wystroju i wyposażenia wnętrz, meble, tkaniny, odzież i obuwie, ozdoby stroju, naczynia i sprzęty domowe, aż po drobne przedmioty codziennego użytku.
Hala maszyn przemysłowych na wystawie światowej w Paryżu, 1889 r, wikipedia.org, domena publiczna
Tym samym dawne rzemiosło artystyczne (czyli, jak wynika z nazwy, przedmioty wykonywane w warsztatach rzemieślniczych) zastąpione zostało coraz szerzej przez wytwory maszyn. Stary termin zastąpił nowy: sztuka użytkowa, który dotyczy wytwarzania przedmiotów codziennego użytku, zaprojektowanych przez artystę‑projektanta i wykonywanych przemysłowo na dużą skalę. Sztuka użytkowa stała się kolejną, równoprawną dziedziną twórczości (obok malarstwa, grafiki, rzeźby, architektury…). Do dzisiaj oba wyżej wspomniane terminy funkcjonują wymiennie obok siebie, a poza nimi spotyka się także takie określenia jak: sztuki dekoracyjne, sztuki zdobnicze, sztuka stosowana czy bardziej nowocześnie brzmiący design.
RX8Gzo8CRZ5rz1
Ilustracja przedstawia katalog wysyłkowy firmy Sears pochodzący z 1900 roku. Możemy dostrzec otwartą książkę. Na obu jej stronach znajdują się grafiki różnych typów zegarów. Przy każdym z nich widoczny jest krótki opis. Firma Sears jest to amerykańskie przedsiębiorstwo w Stanach Zjednoczonych.
Katalog wysyłkowy firmy Sears, 1900 r.,imgur.com, CC BY 3.0
W zdobnictwie drugiej połowy XIX wieku królowały tak zwane neostyleNeostyle / style historyzująceneostyle i eklektyzmEklektyzmeklektyzm. Pod wpływem historyzmuHistoryzmhistoryzmu odkrywano na nowo sztukę minionych epok przekładając ją na ówczesną architekturę i sztuki zdobnicze. Już na początku stulecia, w dobie romantyzmu, zachwycano się średniowieczem i gotykiem. W drugiej połowie XIX wieku prym wiodły neorenesans i neobarok.
Styl eklektyczny rozpowszechnił się w Europie z artystycznej potrzeby zestawienia elementów piękna z poszczególnych epok.
R1YadVyjom7iX
Ilustracja przedstawia pracę Johna H. Beltera. Był to amerykański producent stolarki aktywnej. Mężczyzna specjalizował się w rzeźbie rokokowej. Na fotografii widzimy sofę elektryczną pochodzącą z lat 1850–1860. Mebel jest w kolorze czerwonym z brązowym obiciem. Sofa kształtem przypomina koronę. Na jej ramie znajdują się liczne zdobienia oraz dekoracje. W tle są jasne, jednolite tło. Na ilustracji znajduje się aktywny punkt zawierający dodatkowe informacje:
Punkt 1: Eklektyzm to kompilacja stylów. Jest to twórczość łącząca rozmaite motywy pochodzące z różnych epok oraz kierunków artystycznych.
Ilustracja przedstawia pracę Johna H. Beltera. Był to amerykański producent stolarki aktywnej. Mężczyzna specjalizował się w rzeźbie rokokowej. Na fotografii widzimy sofę elektryczną pochodzącą z lat 1850–1860. Mebel jest w kolorze czerwonym z brązowym obiciem. Sofa kształtem przypomina koronę. Na jej ramie znajdują się liczne zdobienia oraz dekoracje. W tle są jasne, jednolite tło. Na ilustracji znajduje się aktywny punkt zawierający dodatkowe informacje:
Punkt 1: Eklektyzm to kompilacja stylów. Jest to twórczość łącząca rozmaite motywy pochodzące z różnych epok oraz kierunków artystycznych.
1
1. Eklektyzm to kompilacja stylów. Jest to twórczość łącząca rozmaite motywy pochodzące z różnych epok oraz kierunków artystycznych.
John H. Belter, Sofa eklektyczna, Nowy Jork, 1850-1860, metmuseum.org, CC BY 3.0
Eklektyzm oznaczał eksplozję form, motywów i rodzajów zdobień, splatanie się różnych estetyk, bogactwo ornamentów i detali zdobniczych. Prowadziło do powstawania zupełnie nowych i nieznanych wcześniej dzieł, ale także do przedkładania zdobienia nad funkcjonalność przedmiotów, przeładowania nadmierną ornamentacją, aż po epatowanie bogactwem na granicy kiczu. Wpłynęło to szczególnie na estetykę sztuki użytkowej.
Jednocześnie część ówczesnych artystów czy architektów zwracała uwagę na eklektyczny nadmiar i przepych w złym guście, a także zalew taniej produkcji maszynowej, nie zawsze wysokich lotów, a czasem wręcz tandetnej.
R14kHkRBzxEzy
Ilustracja przedstawia świecznik. Przedmiot jest koloru grafitowego. Od podstawy, aż na sam szczyt świecznik jest zdobiony. Na ilustracji znajduje się aktywny punkt zawierający dodatkowe informacje:
Punkt 1: W wytwórczości dużą rolę odgrywać zaczął nowy zawód – projektant i nowa dziedzina sztuki – projektowanie artystyczne.
Ilustracja przedstawia świecznik. Przedmiot jest koloru grafitowego. Od podstawy, aż na sam szczyt świecznik jest zdobiony. Na ilustracji znajduje się aktywny punkt zawierający dodatkowe informacje:
Punkt 1: W wytwórczości dużą rolę odgrywać zaczął nowy zawód – projektant i nowa dziedzina sztuki – projektowanie artystyczne.
1
1. W wytwórczości dużą rolę odgrywać zaczął nowy zawód – projektant i nowa dziedzina sztuki – projektowanie artystyczne.
Świecznik neobarokowy, Włochy, 2 połowa XIX wieku, metmuseum.org, CC BY 3.0
Jednym z ważnych ruchów artystycznych utworzonych na fali takiej krytyki był angielski Arts and Crafts MovementArts and CraftsArts and Crafts Movement - ruch artystyczny, zrzeszający malarzy, rzeźbiarzy, architektów i rzemieślników w myśl tworzenia sztuki użytkowej, służącej całemu społeczeństwu. Został on założony w 1888 roku pod przewodnictwem Williama Morrisa.
Inspiracją ruchu były idee angielskiego pisarza Johna Ruskina, że należy tworzyć sztukę użyteczną i funkcjonalną, jednak nie tracącą swoich estetycznych wartości. Dlatego artyści przeciwstawiali się produkcji mechanicznej, przemysłowej, na rzecz odrodzenia sztuki wykonywanej ręcznie. Projektowali meble, tkaniny, witraże, tapety oraz przedmioty codziennego użytku.
RtW4KsTwotPfV
Zdjęcie przedstawia bilet na The Arts & Crafts Exhibition Society. Pochodzi on z 1890 roku. Bilet podzielony został na dwie części. Lewa część przedstawia grafikę dwóch mężczyzn podających sobie dłonie. Dookoła postaci widzimy zdobienia roślinne. Prawa strona biletu zawiera informacje nt. wydarzenia. Całość jest w kolorze brązowym. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Członkowie ruchu Arts &Crafts założyli własną szkołę Guild and School of Handicraft, kształcącą przyszłych artystów‑rzemieślników, a także własne czasopismo The Hobby Horse. Naśladując angielskie ugrupowanie tworzono liczne warsztaty rzemieślnicze, a działalność Arts &Crafts miała duży wpływ na sztukę europejską i amerykańską przełomu XIX i XX wieku.
Zdjęcie przedstawia bilet na The Arts & Crafts Exhibition Society. Pochodzi on z 1890 roku. Bilet podzielony został na dwie części. Lewa część przedstawia grafikę dwóch mężczyzn podających sobie dłonie. Dookoła postaci widzimy zdobienia roślinne. Prawa strona biletu zawiera informacje nt. wydarzenia. Całość jest w kolorze brązowym. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Członkowie ruchu Arts &Crafts założyli własną szkołę Guild and School of Handicraft, kształcącą przyszłych artystów‑rzemieślników, a także własne czasopismo The Hobby Horse. Naśladując angielskie ugrupowanie tworzono liczne warsztaty rzemieślnicze, a działalność Arts &Crafts miała duży wpływ na sztukę europejską i amerykańską przełomu XIX i XX wieku.
1
1. Członkowie ruchu Arts & Crafts założyli własną szkołę Guild and School of Handicraft, kształcącą przyszłych artystów‑rzemieślników, a także własne czasopismo The Hobby Horse. Naśladując angielskie ugrupowanie tworzono liczne warsztaty rzemieślnicze, a działalność Arts & Crafts miała duży wpływ na sztukę europejską i amerykańską przełomu XIX i XX wieku.
Bilet na The Arts & Crafts Exhibition Society, 1890, amazonaws.com, CC BY 3.0
Krytyczne spojrzenie na nurt historyzmu, niezgoda twórców na niską jakość produkcji masowej i próby przywrócenia rangi tradycyjnym rzemiosłom przyniosły owoce w postaci nowego prądu artystycznego – secesji, wiodącego stylu przełomu stuleci.
Za bezpośredni okres kształtowania się secesji uważa się lata 80. XIX wieku, a za jej początek – lata 90. XIX stulecia, kiedy powołano towarzystwa artystyczne o tej nazwie. Dojrzałą formę nurt ten osiągnął w połowie lat dziewięćdziesiątych. W końcowych latach XIX wieku secesja rozpowszechniła się w całej Europie, czego efektem było wykształcenie się narodowych odmian stylu. Apogeum popularności i możliwości secesji przypada, nieco symbolicznie, na rok 1900. W pierwszej dekadzie XX wieku zaczyna się z kolei odwrót od form secesyjnych.
R1HpwlfZMqGQc1
Ilustracja przedstawia pracę Johna Henry'ego Dearle'a - Morris & Co. (manufacturer). Mężczyzna zasłynął z projektowania tkanin oraz witraży. Na fotografii widzimy przedmiot wyglądem przypominający parawan. Powstał on w latach 1885-1910. Na jego ściankach znajdują się zdobienia kwiatowe. Obicie parawanu jest w kolorze brązowym.
John Henry Dearle (designer), Morris & Co. (manufacturer), 1885-1910, Victoria and Albert Museum, Londyn, pinimg.com, CC BY 3.0
Pierwsze zapowiedzi nowego stylu pojawiły się w Anglii i Francji. Jego inspiracje były bardzo rozlegle. Wpływ na rozwój stylu miało dekoracyjne malarstwo angielskiej grupy prerafaelitów powołanej w połowie XIX w. jak i dekoracja rokokowa XVIII w. Secesja dość szybko rozprzestrzeniła się i znalazł podatny grunt niemal w całej Europie oraz w Ameryce. Nie była jednak jednolitym stylem, przeciwnie cechowała ją duża różnorodność form. Miała też swoje różne odmiany i sposoby recepcji w różnych krajach, o czym świadczy choćby wielość nazw tego nurtu. Secesja to nazwa ruchu artystycznego, który we Francji nazywał się Art Nouveau, w Niemczech- Jugendstil, w Anglii - Modern Style, we Włoszech - Stile floreale.
Sama nazwa secesja wywodzi się od słowa oznaczającego odejście, oderwanie. Bezpośrednio pochodzi od nazw nowo powoływanych w latach 90. XIX wieku stowarzyszeń artystów różnych dziedzin, krytykujących dotychczasową sztukę (akademizm, historyzm) i szukających dla siebie nowych form i środków wyrazu. Stowarzyszenia takie powstały miedzy innymi w Monachium, Wiedniu i Berlinie.
RYFWu1zAr71qm1
Ilustracja przedstawia pracę Lyongrüna. Jest to witraż w stylu secesyjnym. Dzieło pochodzi z 1900 roku. Na oknie widzimy liczne zdobienia oraz ornamenty. Są one w różnej kolorystyce. Witraż ma brązowe ramy. Autor dzieła opublikował serię wzorów sztuki dekoracyjnej oraz rzemiosła.
Lyongrün, Witraż w stylu secesyjnym, 1900, miejsce nieznane, wikipedia.org, domena publiczna
Secesja to styl, który jako pierwszy w tak szerokim zakresie zafascynował nie tylko architektów, malarzy, grafików czy rzeźbiarzy, ale także twórców rzemiosła artystycznego, architektów wnętrz czy projektantów mody. Negowała ona rozróżnienie pomiędzy sztuką czystą i sztuką użytkową. Zjawisko to określane terminem Gesamtkunstwerk (jedność sztuk) wyrażało się w dążeniu do zatarcia granic między poszczególnymi dyscyplinami sztuki.
Secesja objęła swym zasięgiem wszystkie dziedziny sztuki i wytwórczości: od malarstwa, rzeźby i architektury po różne dziedziny rzemiosła artystycznego, nobilitując tym samym sztuki stosowane i zdobnictwo oraz tworząc dzieła o charakterze dekoracyjnym. Zainteresowania artystów‑projektantów dotyczyły wielu różnych dziedzin sztuki. Przykładem jeden z czołowych twórców secesyjnych, malarz Gustaw Klimt, który był jednocześnie architektem, projektantem wnętrz, ubiorów i biżuterii. Twórcy secesyjny wypowiadali się w wyrobach meblarstwa, ceramiki i szkła, tkanin i ubiorów, złotnictwa i biżuterii, metaloplastyki, witrażu i wielu innych.
Rola stylu secesyjnego
Secesja godziła się z produkcją masową ale jednocześnie nie rezygnowała z rękodzieła. Postulowała wyrafinowanie także w przedmiotach użytkowych. Kierunek ten miał ambicje objąć wszystkie aspekty ludzkiej codziennej egzystencji. Nie miał być to kierunek awangardowy, ale taki, który zadowoliłby gusta estetyczne społeczeństwa. U podstaw secesji leżało również pragnienie nowości oraz innowacji – stąd stosowanie nowych sposobów ujęcia, nowych tworzyw, metod konstrukcji i technik.
RnnqodjckWSJY1
Ilustracja przedstawia pracę Alfonsa Muchy. Jest to opakowanie bibułek papierosowych „JOB” z 1896 roku. Na ilustracji jest kobieta z długimi, ciemnymi, kręconymi włosami. W dłoni trzyma papierosa. W tle widnieje napis „JOB”. Całość grafiki jest w odcieniach brązu. Autor słynny z grafik z udziałem kobiet w stylu belle époque, czyli wyidealizowane postacie kobiet. Otoczone są naręczem kwiatów oraz symbolami.
Alfons Mucha, opakowanie bibułek papierosowych „JOB”, 1896, nevsepic.com.ua, CC BY 3.0
Secesja zdecydowanie zrywała z XIX‑wiecznymi neostylami, akcentowała dekoracyjność formy jako wartość nadrzędną przedmiotu, także użytkowego. Bezpośrednim źródłem fascynacji i natchnienia były: literatura (szczególnie romantyczna), sztuka ludowa (w tym świat baśni i legend), sztuka Dalekiego Wschodu, wreszcie świat organiczny z bogactwem fauny i flory, a jednym z najczęściej stosowanych motywów stała się także postać kobieca.
Jednym z wyróżników secesji była linia. Linia w stylu secesyjnym była falista i płynna, giętka, zakrzywiana, elastyczna, wijąca się, tworząca spirale, bardzo dynamiczna i nieokiełznana. Nie tylko zakreślała kontury, ale także dekorowała i symbolizowała. W żadnym innym kierunku artystycznym nie była równie ważna, jak w secesji.
RLEjT0NBNCCna
Ilustracja przedstawia pracę Hermanna Obrista pt. Haft „Cyklamen”. Pochodzi ona z 1895 roku. Autorem jest szwajcarski projektant tworzący w stylu secesyjnym. W swoim hafcie rzedstawił powyginaną, wężowatą żółtą roślinę na niebieskawym tle. Biorąc pod uwagę jej bardzo dynamiczny charakter haft ten nazywany jest również „Uderzenie biczem”. Na ilustracji znajduje się aktywny punkt zawierający dodatkowe informacje: Tę charakterystyczną cechę stylu dobrze ilustruje haft Cyklamen niemieckiego projektanta i rzeźbią Hermanna Obrista, praca uważana za jedno z prekursorskich dzieł secesyjnych.
Punkt 1: Tę charakterystyczna cechę stylu dobrze ilustruje haft Cyklamen niemieckiego projektanta i rzeźbiarza Hermanna Obrista, praca uważana za jedno z prekursorskich dzieł secesyjnych.
Ilustracja przedstawia pracę Hermanna Obrista pt. Haft „Cyklamen”. Pochodzi ona z 1895 roku. Autorem jest szwajcarski projektant tworzący w stylu secesyjnym. W swoim hafcie rzedstawił powyginaną, wężowatą żółtą roślinę na niebieskawym tle. Biorąc pod uwagę jej bardzo dynamiczny charakter haft ten nazywany jest również „Uderzenie biczem”. Na ilustracji znajduje się aktywny punkt zawierający dodatkowe informacje: Tę charakterystyczną cechę stylu dobrze ilustruje haft Cyklamen niemieckiego projektanta i rzeźbią Hermanna Obrista, praca uważana za jedno z prekursorskich dzieł secesyjnych.
Punkt 1: Tę charakterystyczna cechę stylu dobrze ilustruje haft Cyklamen niemieckiego projektanta i rzeźbiarza Hermanna Obrista, praca uważana za jedno z prekursorskich dzieł secesyjnych.
Hermann Obrist, Haft „Cyklamen”, 1895, archi-story.ru, CC BY 3.0
Kompozycje secesyjne były najczęściej spionizowane – akcentowano pion, motywy wertykalne i strzeliste, posługiwano się chętnie pionowym kadrem, preferowano wysokie i wąskie formaty, przedmioty komponowano w sposób wydłużony, nadawano im wysmukłe proporcje. Chętnie korzystano z motywu wysmukłych postaci, strzelistych drzew, długich łodyg roślin, fal morskich itp.
W sztuce secesji królowała asymetria. Zmieniła ona dotychczasowy obraz świata kreowany przez artystów. Zarówno elewacje budynków, jak i wystroje wnętrz czy drobne przedmioty użytkowe pozbawione były symetrycznych płaszczyzn, uzyskały bardziej swobodną kompozycję, były niespokojne, rozedrgane, dynamiczne i zmienne. W secesji zanika również konstrukcyjny podział przedmiotów - elementy o miękkich kształtach są ze sobą niejako zlane, płynnie przechodzą jeden w drugi. Na asymetrie secesji oddziałało rokoko, ale także sztuka japońska (zwłaszcza drzeworyty japońskie), modna w okresie modernizmu.
Inną charakterystyczną cechą była płaszczyznowość - płaska plama obwiedziona konturem, brak światłocienia, rezygnacja z klasycznej perspektywy, efektów iluzjonistycznych i sugestii przestrzeni. Secesja łączyła duże nie zapełnione powierzchnie z powierzchniami wypełnionymi bogatą ornamentyką. Taka stylistykę maja między innymi projekty graficzne czeskiego artysty Alfonsa Muchy.
Kolorystyka secesji zrezygnowała z akademickich brązów i barw agresywnych, stała się bardziej subtelna, preferowała biel, i jasną kolorystykę, skłaniała się ku pastelom, barwom opalizującym, tęczowym, chętnie stosowano efekty połysku. Dobrze widoczne jest to w projektach szkieł Francuza Émile'a Gallé, który wynalazł nowe sposoby kształtowania i nakładania na siebie warstw różnie zabarwionego szkła, osiągając w ten sposób niesamowite efekty pod względem faktury i koloru.
R1MaEczbH5C5o1
Ilustracja przedstawia wazon secesyjny. Pochodzi z 1895 roku. Zdobienie stanowi naga postać kobiety na wazonie. Przedmiot jest koloru brązowego.Dół wazonu jest pękaty i zwęża się ku górze.
Wazon secesyjny, Niemcy, ok. 1895, cefiro.main.jp, CC BY 3.0
Secesja cechuje też ogromna dekoracyjność, bogactwo ornamentyki nie nawiązującej do klasycznego ornamentu. Fauna i flora stanowiły w secesji ulubione motywy zdobnicze. Fascynacja przyrodą brała się z założenia, że sztuka powinna naśladować procesy natury. Przedmioty zdobiono motywami takimi jak: rośliny wodne, lilie, kalie, irysy, bluszcze i winorośle, łabędzie, ważki, motyle, pawie i jaszczurki. Motywy roślinne i zwierzęce często są w dekoracji secesyjnej przetworzone lub stanowią jedynie inspirację do tworzenia swobodnej ornamentyki wywodzonej z form organicznych.
Niesłuszny jest jednak zarzut wobec secesji, jakoby nadużywała ornamentu. Secesja stosowała go w sposób wyrafinowany, niekiedy oszczędny, umiejętnie przeciwstawiając pustej przestrzeni. Ornament miał nie tylko ozdabiać przedmioty, jak dawniej, lecz stapiać się z przedmiotem, podkreślać jego strukturę.
Styl secesji wykreował także nowy ideał urody kobiecej, bardzo często umieszczając postaci kobiece na wielu wyrobach. Kobieta secesji była krucha, smukła i wiotka w talii, o wydłużonych proporcjach ciała. Włosy jej powinny być długie, puszyste, falujące, często rude lub czarne, rozpływające się w długich, bujnych splotach. Lubiano eksponować kobiece ciało, przedstawiać kobiety fatalne, te, które miały destrukcyjny wpływ na mężczyzn. Jedną z ulubionych postaci była biblijna Salome.
R18jPJ6DtCDSe1
Ilustracja przedstawia tralkę balustrady pochodzącą z 1898 roku. Jest to pionowy element balustrady. Podtrzymuje on poręcz. Przedmiot jest w formie profilowanego słupka ze zdobieniami. W tle widzimy jasne, jednolite tło.
Falkirk Iron Co. (prod.), Tralka balaustrady, Anglia, 1898, media.vam.ac.uk, CC BY 3.0
Przedstawiciele nutru secesyjnego
Wybitnymi osobowościami wpisującymi się w nurt secesji, działającymi w równych dziedzinach sztuki użytkowej w Europie byli m. in.: Arthur H. Mackmurdo - architekt, projektant mebli i grafik; Henry van de Velde – teoretyk sztuki, architekt, projektant wnętrz, mebli i innych przedmiotów codziennego użytku; słynny amerykański złotnik i projektant szkła Louis Comfort Tiffany; Émile Gallé – projektant mebli i szkła; René Lalique – złotnik i jubiler; Otto Eckmann - projektant mebli i tkanin; August Endell – architekt i projektant mebli, tkanin, biżuterii.
W Polsce wybitnymi przedstawicielem secesji w sztuce użytkowej był Stanisław Wyspiański jako autor witraży i projektant wnętrza Domu Towarzystwa Lekarskiego w Krakowie.
Ruch, który zwiastował odnowę w XIX‑wiecznej estetyce i podniósł przedmioty codziennego użytku do rangi dzieł sztuki na początku XX wieku sam uległ pewnej banalizacji i załamaniu. Powody takiej sytuacji były rozmaite: przerost ornamentyki, nadmierne dążenie do oryginalności, masowa produkcja słabych wyrobów, pojawienie się dużej ilości dzieł miernych i tandetnych, niefunkcjonalność przedmiotów.
R1VR4Wq19TppV1
Ilustracja przedstawia pracę René Jule Lalique. Na zdjęciu widzimy secesyjną klamrę do paska pochodzący z około 1897 roku. Jest ona w kolorze srebrno-złotym. Posiada liczne zdobienia. Tło przedmiotu jest czarne. Autorka zasłynęła z wyrobu butelek na perfumy, waz, wazonów, świeczników, zegarków, biżuterii i podobnych form sztuki użytkowej.
René Jule Lalique, Secesyjna klamra do paska, ok. 1897, collections.vam.ac.uk, CC BY 3.0
W latach trzydziestych XX wieku secesja zaczęła być atakowana za swoje przesadne zdaniem niektórych zdobnictwo, a sama nazwa stała się nawet synonimem złego smaku i kiczu. Paul Morand pisał w 1931 roku: Nigdy smak nie upadł tak nisko. Płynąca z Wiednia fala błędu zalewa Europę, oznaczając być może jej zmierzch. Jest to letarg, omdlenie. [...] Artystom wydaje się, że czerpią z natury – z baldaszków, z muszli, z kłosów lub ziaren, nigdy zaś nie byli od niej tak daleko.
Niejako w opozycji do ozdobności stylu, jako pewnego rodzaju zaprzeczenie secesji pojawił się styl Art déco. Nowe projektowanie uwzględniało wpływ przedmiotów na otoczenie fizyczne i społeczne człowieka. Poszukiwano stylu w sztuce, który będzie wybiegał w przyszłość i wyrazu dla nowoczesności świata. Art déco charakteryzował się oszczędną dekoracją, klasycyzującym zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form oraz poszukiwaniem piękna w samej funkcji przedmiotu użytkowego.
R1bpEFsoic5bF1
Ilustracja przedstawia pracę Otto Eckmanna pt. „Makata z łabędziami”. Obraz pochodzi z 1897 roku. Na ilustracji widzimy rzeczkę oraz płynące po niej łabędzie. Na brzegach rosną drzewa. Obraz znajduje się w brązowej ramce. Autorem działa był niemiecki grafik i ilustrator książek. Jego prace były tworzone w stylu secesyjnym. Eckmann zajmował się także projektowanie sztuki użytkowej.
Otto Eckmann, „Makata z łabędziami”, 1897, Kunstindustrimuseet, Kopenhaga, pinimg.com, CC BY 3.0
Dopiero po upływie dwudziestu lat, w latach 50. i 60. XX wieku styl secesji wrócił do łask i został doceniony, jako bardzo wartościowy okres w rozwoju sztuk plastycznych, w tym zwłaszcza rzemiosła i projektowania artystycznego.
RyLI8s134YrDE1
Ilustracja przedstawia pracę René Jule Lalique pochodzącą z ok. 1900 roku. Na fotografii widzimy broszę w kształcie motyla. Na środku znajduje się złota figurka postaci ze skrzydłami. Przyozdobione są one kryształkami.
René Jule Lalique, Broszka, ok. 1900, japantimes.co.jp, CC BY 3.0
RpdKvmQtlGaGS1
Ilustracja przedstawia wazon z łabędziami z wystawy w Paryżu. Przedmiot pochodzi z 1900 roku. W tle łabędzi znajdują się liczne drzewa. Naczynie jest w kolorze błękitnym.
Wazon z łabędziami z wystawy światowej w Paryżu, wytwórnia Sèvres, 1900, artfixdaily.com, CC BY 3.0
R1J7pNmQtwKN51
Ilustracja przedstawia pracę Artura Heygate Mackmurdo pochodzącą z około 1883 roku. Na fotografii możemy dostrzec brązowe krzesło. Ma ono siedzisko z miękkiego, skórzanego materiału. Oparcie składa się z czarnych, zdobionych elementów.
Artur Heygate Mackmurdo, Krzesło, Anglia, ok. 1883, wikipedi.org, domena publiczna
RTEgWBKzZfDdc1
Ilustracja przedstawia pracę Louisa Comforta Tiffany. Na fotografii widzimy lampkę secesyjną. Powstała ona w latach 1904-1915. Przedmiot posiada metalową nóżkę oraz szklany, kolorowy klosz. Przez szklaną część przebija zapalone światło.
Louis Comfort Tiffany, Lampa secesyjna, brąz i szkło, Nowy Jork, ok. 1904-1915, metmuseum.org, CC BY 3.0
RF2pR95Yq2fOX1
Ilustracja przedstawia lampkę nocną. Klosz lampki podtrzymywany jest przez figurę nagiej kobiety. Posąg kobiet jest w kolorze brązowym.
Lampa secesyjna – przykład kiczu I degeneracji stylu, blogspot.com, CC BY 3.0
R1AWa15e8lTl31
Ilustracja przedstawia pracę Marianne Brandt pt. „Imbryk”. Na ilustracji widzimy imbryk wykonane ze srebra. Przedmiot pochodzi z około 1924 roku.
Marianne Brandt, Imbryk, srebro, ok. 1924, metmuseum.org, CC BY 3.0
R18Ys5SU8jNSm1
Ilustracja przedstawia pracę Paula T. Frankla pt. „Regał na książki - drapacz chmur”. Mebel z 1928 roku. Od góry widoczne są półki. Poniżej znajdują się dwie zamykane szafki. Mebel jest koloru brązowego.
Paul T. Frankl, Regał na książki - drapacz chmur, 1928,blogspot.com, CC BY 3.0
Prezentacja 3D Secesyjne formy w sztuce użytkowej
RpEJdj7TWmYZi1
rezentacja 3D obiektu przedstawionego „Secesyjne formy w sztuce użytkowej”. Przedstawiony jest srebrny koszyk wykonany około 1900 roku jest typowym wyrobem rzemiosła artystycznego w stylu secesji. Zwraca uwagę na nieco asymetryczną formę, zaokrąglone, miękkie kształty i nieregularne, dekoracyjne brzegi.Uchwyt jest zdobiony liśćmi i kwiatami, są to irysy o długich łodygach i liściach. Dekoracje kwiatowe dla narciarzy są na górze i układają się w wysokiej pionowej oś wzdłuż uchwytów koszyka. Strzelistość i wysmukłość dekoracji, pionowe jej komponowanie do kolejnych cech stylu secesji. Fabryka pod nazwą Bracia Hempel działała w latach 1894 - 1914. Jej założycielami byli bracia Stefan i Władysław Hemplowie z wykształcenia złotnicy. Swoją fabrykę wyrobów srebrnych, platerowanych i niklowanych mieli przy ulicy Leszno 100 w Warszawie. Władysław Hempel zarządzał produkcją a Stanisław sprawami handlowymi. W fabryce znalazła się pracownia projektowa i modelarska, ale także korzystała z projektów przygotowanych przez popularnych artystów, między innymi Franciszka Mączyńskiego. Firma Hempel produkowała główki nie srebra stołowe oraz serwisy do kawy i herbaty, a także galanterię srebrną i kryształy okuwane srebrem.
rezentacja 3D obiektu przedstawionego „Secesyjne formy w sztuce użytkowej”. Przedstawiony jest srebrny koszyk wykonany około 1900 roku jest typowym wyrobem rzemiosła artystycznego w stylu secesji. Zwraca uwagę na nieco asymetryczną formę, zaokrąglone, miękkie kształty i nieregularne, dekoracyjne brzegi.Uchwyt jest zdobiony liśćmi i kwiatami, są to irysy o długich łodygach i liściach. Dekoracje kwiatowe dla narciarzy są na górze i układają się w wysokiej pionowej oś wzdłuż uchwytów koszyka. Strzelistość i wysmukłość dekoracji, pionowe jej komponowanie do kolejnych cech stylu secesji. Fabryka pod nazwą Bracia Hempel działała w latach 1894 - 1914. Jej założycielami byli bracia Stefan i Władysław Hemplowie z wykształcenia złotnicy. Swoją fabrykę wyrobów srebrnych, platerowanych i niklowanych mieli przy ulicy Leszno 100 w Warszawie. Władysław Hempel zarządzał produkcją a Stanisław sprawami handlowymi. W fabryce znalazła się pracownia projektowa i modelarska, ale także korzystała z projektów przygotowanych przez popularnych artystów, między innymi Franciszka Mączyńskiego. Firma Hempel produkowała główki nie srebra stołowe oraz serwisy do kawy i herbaty, a także galanterię srebrną i kryształy okuwane srebrem.
Źródło: online skills.
Zadania
R1ZTXHM2sfctv
Ćwiczenie 1
RF6C7gMVY5Xd3
Ćwiczenie 2
Wymień cechy stylu secesji.
Wymień cechy stylu secesji.
RY6m7MuzdLJqL
Ćwiczenie 3
R1X1qVqQpNj3z
Ćwiczenie 4
Podaj przykłady inspiracji dla secesyjnej sztuki użytkowej.
Podaj przykłady inspiracji dla secesyjnej sztuki użytkowej.
Przyjrzyj się trzem dziełom sztuki. Wskaż, które z nich mogłyby być źródłem inspiracji dla secesyjnej sztuki użytkowej?
1
2
3
RTDupq2TYEWKZ
Ćwiczenie 5
Polecenie 1
Przyjrzyj się dwóm wazonom, które powstały w odstępie ok. 20 lat, w stylu secesji i Art Déco. Porównaj je ze sobą, zwróć uwagę na użyte materiały, techniki wykonania, formę naczyń, motywy dekoracyjne, kolorystykę.
RgFgvacAJecMF1
Ilustracja przedstawia wazon secesyjny. Pochodzi on z 1895 roku. Zdobienie stanowi naga postać kobiety na wazonie. Przedmiot jest koloru brązowego. Jego dół jest szeroki i zwęża się ku górze.
Wazon, styl secesyjny, online-skills, CC BY 3.0
R1PC8sq5mW9cg1
Ilustracja przedstawia zdjęcie wazonu wykonanego w stylu art deco. Naczynie jest w kształcie prostokątnym. Jego zewnętrzna część to metalowa siatka.
Wazon, stylk art deco, online-skills, CC BY 3.0
R1HXLsMBHkQvU
Polecenie 2
Jedną z zapowiedzi stylu secesji był brytyjski ruch artystyczny Art and Craft. Przyjrzyj się projektom tkanin założyciela tej grupy Williama Morrisa oraz czołowego przedstawiciela secesji Alfonsa Muchy. Jakie dostrzegasz miedzy nimi podobieństwa i różnice?
R1UJ2oymtIYKl1
Ilustracja przedstawia projekt wzoru tkaniny w wykonaniu Williama Morrisa. Tkanina jest w kolorze czarnym. Zamieszczone są na niej kolorowe kwiaty.
Tkanina, wzór, William Morris, online-skills, CC BY 3.0
R1Gw2DR2TTfji1
Ilustracja przedstawia projekt wzoru tkaniny w wykonaniu Alfonsa Muchy. Tkanina jest w kolorze zielonym. Zamieszczone są na niej kolorowe kwiaty.
Tkanina, wzór, Alfons Mucha, online-skills, CC BY 3.0
RusoyIMjdIWN2
Ćwiczenie 6
Uzupełnij metryczkę poniższego dzieła.
RQd3GAfKXuaZ9
Odpowiedz na pytanie. Kto był Autorem makaty z łabędziami?
Odpowiedz na pytanie. Kto był Autorem makaty z łabędziami?
R6r08TUaMCFU7
Makata z łabędziami
R1QNDHkhItf0X
Ćwiczenie 7
Połącz w pary pojęcia z ich definicjami. Eklektyzm Możliwe odpowiedzi: 1. w sztuce twórczość kompilacyjna, łącząca różne elementy i treści z różnych stylów, epok i kierunków artystycznych, nieprowadząca do nowej syntezy, nieoryginalna., 2. jedna z odmian historyzmu, nurt w architekturze i rzemiośle artystycznym XIX‑w. naśladujący styl wybranej minionej epoki artystycznej., 3. nurt w XIX‑wiecznej architekturze i rzemiośle artystycznym, polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok. Neostyle Możliwe odpowiedzi: 1. w sztuce twórczość kompilacyjna, łącząca różne elementy i treści z różnych stylów, epok i kierunków artystycznych, nieprowadząca do nowej syntezy, nieoryginalna., 2. jedna z odmian historyzmu, nurt w architekturze i rzemiośle artystycznym XIX‑w. naśladujący styl wybranej minionej epoki artystycznej., 3. nurt w XIX‑wiecznej architekturze i rzemiośle artystycznym, polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok. Historyzm Możliwe odpowiedzi: 1. w sztuce twórczość kompilacyjna, łącząca różne elementy i treści z różnych stylów, epok i kierunków artystycznych, nieprowadząca do nowej syntezy, nieoryginalna., 2. jedna z odmian historyzmu, nurt w architekturze i rzemiośle artystycznym XIX‑w. naśladujący styl wybranej minionej epoki artystycznej., 3. nurt w XIX‑wiecznej architekturze i rzemiośle artystycznym, polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok.
Połącz w pary pojęcia z ich definicjami. Eklektyzm Możliwe odpowiedzi: 1. w sztuce twórczość kompilacyjna, łącząca różne elementy i treści z różnych stylów, epok i kierunków artystycznych, nieprowadząca do nowej syntezy, nieoryginalna., 2. jedna z odmian historyzmu, nurt w architekturze i rzemiośle artystycznym XIX‑w. naśladujący styl wybranej minionej epoki artystycznej., 3. nurt w XIX‑wiecznej architekturze i rzemiośle artystycznym, polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok. Neostyle Możliwe odpowiedzi: 1. w sztuce twórczość kompilacyjna, łącząca różne elementy i treści z różnych stylów, epok i kierunków artystycznych, nieprowadząca do nowej syntezy, nieoryginalna., 2. jedna z odmian historyzmu, nurt w architekturze i rzemiośle artystycznym XIX‑w. naśladujący styl wybranej minionej epoki artystycznej., 3. nurt w XIX‑wiecznej architekturze i rzemiośle artystycznym, polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok. Historyzm Możliwe odpowiedzi: 1. w sztuce twórczość kompilacyjna, łącząca różne elementy i treści z różnych stylów, epok i kierunków artystycznych, nieprowadząca do nowej syntezy, nieoryginalna., 2. jedna z odmian historyzmu, nurt w architekturze i rzemiośle artystycznym XIX‑w. naśladujący styl wybranej minionej epoki artystycznej., 3. nurt w XIX‑wiecznej architekturze i rzemiośle artystycznym, polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok.
Połącz w pary pojęcia z ich definicjami.
w sztuce twórczość kompilacyjna, łącząca różne elementy i treści z różnych stylów, epok i kierunków artystycznych, nieprowadząca do nowej syntezy, nieoryginalna., jedna z odmian historyzmu, nurt w architekturze i rzemiośle artystycznym XIX‑w. naśladujący styl wybranej minionej epoki artystycznej., nurt w XIX‑wiecznej architekturze i rzemiośle artystycznym, polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok.
Eklektyzm
Neostyle
Historyzm
Słownik pojęć
Arts and Crafts
Arts and Crafts
Ruch artystyczny, zrzeszający malarzy, rzeźbiarzy, architektów i rzemieślników w myśl tworzenia sztuki użytkowej, służącej całemu społeczeństwu. Założony w 1888 roku w Anglii pod przewodnictwem architekta i projektanta Williama Morrisa. Inspiracją były idee angielskiego pisarza Johna Ruskina, że należy tworzyć sztukę użyteczną i funkcjonalną, jednak nie tracącą swoich estetycznych wartości. Dlatego artyści przeciwstawiali się produkcji mechanicznej, przemysłowej, na rzecz odrodzenia sztuki wykonywanej ręcznie.
Eklektyzm
Eklektyzm
w sztuce twórczość kompilacyjna, łącząca różne elementy i treści z różnych stylów, epok i kierunków artystycznych, nieprowadząca do nowej syntezy, nieoryginalna
Historyzm
Historyzm
nurt w XIX‑wiecznej architekturze i rzemiośle artystycznym, polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok
Neostyle / style historyzujące
Neostyle / style historyzujące
jedna z odmian historyzmu, nurt w architekturze i rzemiośle artystycznym XIX‑w. naśladujący styl wybranej minionej epoki artystycznej, np. neorenesans, neobarok, neogotyk
Towarzystwo Polska Sztuka Stosowana
Towarzystwo Polska Sztuka Stosowana
Towarzystwo artystyczne założone w Krakowie w 1901 roku, którego celem było tworzenie i upowszechnianie wzornictwa artystycznego oraz promowanie sztuki stosowanej i nadanie jej rangi analogicznej do tzw. „sztuki czystej”.
Źródło:
encyklopedia.pwn.pl
Galeria dzieł sztuki
RYFWu1zAr71qm1
Ilustracja przedstawia pracę Lyongrüna. Jest to witraż w stylu secesyjnym. Dzieło pochodzi z 1900 roku. Na oknie widzimy liczne zdobienia oraz ornamenty. Są one w różnej kolorystyce. Witraż ma brązowe ramy. Autor dzieła opublikował serię wzorów sztuki dekoracyjnej oraz rzemiosła.
Lyongrün, Witraż w stylu secesyjnym, 1900, miejsce nieznane, wikipedia.org, domena publiczna
RnnqodjckWSJY1
Ilustracja przedstawia pracę Alfonsa Muchy. Jest to opakowanie bibułek papierosowych „JOB” z 1896 roku. Na ilustracji jest kobieta z długimi, ciemnymi, kręconymi włosami. W dłoni trzyma papierosa. W tle widnieje napis „JOB”. Całość grafiki jest w odcieniach brązu. Autor słynny z grafik z udziałem kobiet w stylu belle époque, czyli wyidealizowane postacie kobiet. Otoczone są naręczem kwiatów oraz symbolami.
Alfons Mucha, opakowanie bibułek papierosowych „JOB”, 1896, nevsepic.com.ua, CC BY 3.0
RunUMFde51DYd1
Ilustracja przedstawia pracę Hermanna Obrista pt. Haft „Cyklamen”. Pochodzi ona z 1895 roku. Autorem jest szwajcarski projektant tworzący w stylu secesyjnym. W swoim hafcie rzedstawił powyginaną, wężowatą żółtą roślinę na niebieskawym tle. Biorąc pod uwagę jej bardzo dynamiczny charakter haft ten nazywany jest również „Uderzenie biczem”.
Hermann Obrist, Haft „Cyklamen”, 1895, archi-story.ru, CC BY 3.0
R1bpEFsoic5bF1
Ilustracja przedstawia pracę Otto Eckmanna pt. „Makata z łabędziami”. Obraz pochodzi z 1897 roku. Na ilustracji widzimy rzeczkę oraz płynące po niej łabędzie. Na brzegach rosną drzewa. Obraz znajduje się w brązowej ramce. Autorem działa był niemiecki grafik i ilustrator książek. Jego prace były tworzone w stylu secesyjnym. Eckmann zajmował się także projektowanie sztuki użytkowej.
Otto Eckmann, „Makata z łabędziami”, 1897, Kunstindustrimuseet, Kopenhaga, pinimg.com, CC BY 3.0
RyLI8s134YrDE1
Ilustracja przedstawia pracę René Jule Lalique pochodzącą z ok. 1900 roku. Na fotografii widzimy broszę w kształcie motyla. Na środku znajduje się złota figurka postaci ze skrzydłami. Przyozdobione są one kryształkami.
René Jule Lalique, Broszka, ok. 1900, japantimes.co.jp, CC BY 3.0
RpdKvmQtlGaGS1
Ilustracja przedstawia wazon z łabędziami z wystawy w Paryżu. Przedmiot pochodzi z 1900 roku. W tle łabędzi znajdują się liczne drzewa. Naczynie jest w kolorze błękitnym.
Wazon z łabędziami z wystawy światowej w Paryżu, wytwórnia Sèvres, 1900, artfixdaily.com, CC BY 3.0
R1J7pNmQtwKN51
Ilustracja przedstawia pracę Artura Heygate Mackmurdo pochodzącą z około 1883 roku. Na fotografii możemy dostrzec brązowe krzesło. Ma ono siedzisko z miękkiego, skórzanego materiału. Oparcie składa się z czarnych, zdobionych elementów.
Artur Heygate Mackmurdo, Krzesło, Anglia, ok. 1883, wikipedi.org, domena publiczna
RTEgWBKzZfDdc1
Ilustracja przedstawia pracę Louisa Comforta Tiffany. Na fotografii widzimy lampkę secesyjną. Powstała ona w latach 1904-1915. Przedmiot posiada metalową nóżkę oraz szklany, kolorowy klosz. Przez szklaną część przebija zapalone światło.
Louis Comfort Tiffany, Lampa secesyjna, brąz i szkło, Nowy Jork, ok. 1904-1915, metmuseum.org, CC BY 3.0
RF2pR95Yq2fOX1
Ilustracja przedstawia lampkę nocną. Klosz lampki podtrzymywany jest przez figurę nagiej kobiety. Posąg kobiet jest w kolorze brązowym.
Lampa secesyjna – przykład kiczu I degeneracji stylu, blogspot.com, CC BY 3.0
R1AWa15e8lTl31
Ilustracja przedstawia pracę Marianne Brandt pt. „Imbryk”. Na ilustracji widzimy imbryk wykonane ze srebra. Przedmiot pochodzi z około 1924 roku.
Marianne Brandt, Imbryk, srebro, ok. 1924, metmuseum.org, CC BY 3.0
R18Ys5SU8jNSm1
Ilustracja przedstawia pracę Paula T. Frankla pt. „Regał na książki - drapacz chmur”. Mebel z 1928 roku. Od góry widoczne są półki. Poniżej znajdują się dwie zamykane szafki. Mebel jest koloru brązowego.
Paul T. Frankl, Regał na książki - drapacz chmur, 1928,blogspot.com, CC BY 3.0
Bibliografia
G. Fahr‑Becker, Sececja, Konemann, Koningswinter 2004.
J. Tomkowski, Secesja, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk : Fundacja Akademia Humanistyczna, Warszawa 2008.
K. Sagner, Secesja, Świat Książki, Warszawa 2007.
P. Wittlich, Secesja. Sztuka i życie., Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1987.
