Słowniczek – elementy zestawu komputerowego

AGP (technologia starsza)

AGP (ang. Accelerated Graphics Port) – starszy interfejs służący do podłączania karty graficznej do płyty głównej. Został zastąpiony przez nowsze rozwiązania, m.in. PCI Express.

BIOS

BIOS (ang. Basic Input/Output System) – oprogramowanie układowe uruchamiane po włączeniu komputera. Sprawdza podstawowe działanie sprzętu i rozpoczyna uruchamianie systemu operacyjnego. Współczesne komputery najczęściej wykorzystują jego następcę – UEFI.

Bit

Bit – najmniejsza jednostka informacji w komputerze. Może przyjmować jedną z dwóch wartości: 0 lub 1.

Pamięć CMOS (technologia starsza)

Pamięć CMOS – tradycyjne określenie obszaru pamięci przechowującego ustawienia konfiguracyjne komputera, np. informacje dotyczące niektórych podzespołów i zegara czasu rzeczywistego. Współczesne komputery wykorzystują do tego celu przede wszystkim pamięć nieulotną.

Częstotliwość odświeżania monitora

Częstotliwość odświeżania monitora – liczba odświeżeń obrazu wyświetlanego przez monitor w ciągu jednej sekundy. Jest wyrażana w hercach (Hz).

Częstotliwość taktowania procesora

Częstotliwość taktowania procesora – częstotliwość sygnału zegarowego procesora. Jest wyrażana w hercach (Hz), najczęściej w gigahercach (GHz). Nie określa bezpośrednio liczby instrukcji wykonywanych przez procesor w ciągu sekundy.

Drukarka

Drukarka – urządzenie wyjściowe służące do tworzenia na papierze lub innym podłożu wydruków zawierających tekst, obrazy lub inne informacje.

Dysk HDD

Dysk HDD (ang. Hard Disk Drive) – urządzenie pamięci masowej, w którym dane są zapisywane na wirujących talerzach magnetycznych. Dane pozostają zapisane po wyłączeniu komputera.

Dysk SSD

Dysk SSD (ang. Solid State Drive) – urządzenie pamięci masowej wykorzystujące pamięć półprzewodnikową. Nie ma ruchomych części i zwykle zapewnia szybszy dostęp do danych niż dysk HDD.

Dżojstik

Dżojstik (ang. joystick) – urządzenie wejściowe wyposażone w drążek służący do sterowania ruchem obiektów lub urządzeń. Jest często wykorzystywany w grach komputerowych i symulatorach.

Głośnik

Głośnik – urządzenie wyjściowe służące do odtwarzania dźwięku.

Herc

Herc (Hz) – jednostka częstotliwości oznaczająca jedno powtórzenie danego zjawiska w ciągu jednej sekundy.

Kamera internetowa

Kamera internetowa – urządzenie wejściowe służące do rejestrowania obrazu i przekazywania go do komputera. Jest wykorzystywana m.in. podczas wideorozmów.

Karta dźwiękowa

Karta dźwiękowa – urządzenie lub układ odpowiedzialny za przetwarzanie dźwięku w komputerze, m.in. jego nagrywanie i odtwarzanie.

Karta graficzna

Karta graficzna – podzespół komputera odpowiedzialny za przetwarzanie danych związanych z wyświetlaniem obrazu. Może być zintegrowana z procesorem lub występować jako oddzielny podzespół.

Karta sieciowa

Karta sieciowa – urządzenie umożliwiające komputerowi komunikowanie się z innymi urządzeniami w sieci. Może zapewniać połączenie przewodowe, np. Ethernet, lub bezprzewodowe, np. Wi‑Fi.

Klawiatura

Klawiatura – urządzenie wejściowe wyposażone w klawisze służące m.in. do wprowadzania tekstu, liczb i poleceń oraz sterowania komputerem.

Magistrala

Magistrala – system połączeń umożliwiający przesyłanie danych i sygnałów między elementami komputera.

Mikrofon

Mikrofon – urządzenie wejściowe służące do rejestrowania dźwięku i przekazywania go do komputera.

Moduł TPM

TPM (ang. Trusted Platform Module) – układ bezpieczeństwa służący m.in. do przechowywania kluczy kryptograficznych i wspierania mechanizmów ochrony komputera.

Monitor

Monitor – urządzenie wyjściowe służące do wyświetlania informacji w postaci obrazu. Jego podstawowe parametry to m.in. rozdzielczość i częstotliwość odświeżania.

Mysz komputerowa

Mysz komputerowa – urządzenie wejściowe służące do sterowania wskaźnikiem na ekranie i obsługi graficznego interfejsu użytkownika.

Napęd optyczny

Napęd optyczny – urządzenie służące do odczytywania, a w niektórych modelach również zapisywania danych na płytach optycznych, takich jak CD, DVD i Blu‑ray.

Pamięć podręczna procesora

Pamięć podręczna procesora (cache) – niewielka i bardzo szybka pamięć przechowująca często używane dane i instrukcje. Dzięki niej procesor może szybciej uzyskiwać potrzebne informacje.

Pamięć RAM

Pamięć RAM (ang. Random Access Memory) – pamięć operacyjna komputera, w której przechowywane są dane i programy potrzebne podczas pracy. Jest pamięcią ulotną, dlatego po wyłączeniu zasilania jej zawartość zostaje utracona.

Pamięć ROM

Pamięć ROM (ang. Read‑Only Memory) – rodzaj pamięci nieulotnej przeznaczonej do przechowywania danych, które powinny zostać zachowane po wyłączeniu zasilania.

PCI (technologia starsza)

PCI (ang. Peripheral Component Interconnect) – starszy standard komunikacji służący do podłączania kart rozszerzeń do płyty głównej. Został w dużej mierze zastąpiony przez PCI Express.

PCI Express

PCI Express (PCIe) – standard szybkiej komunikacji między płytą główną a podzespołami komputera, np. kartą graficzną, kartą sieciową lub niektórymi dyskami SSD.

Ploter

Ploter – urządzenie wyjściowe służące do tworzenia dużych wydruków, np. map, projektów technicznych, plakatów i banerów. Istnieją również plotery tnące, które wycinają kształty z różnych materiałów.

Płyta główna

Płyta główna – główna płytka drukowana komputera, która umożliwia połączenie i współpracę jego najważniejszych podzespołów, m.in. procesora, pamięci RAM i urządzeń pamięci masowej.

Procesor

Procesor (CPU, ang. Central Processing Unit) – układ elektroniczny wykonujący instrukcje programów i operacje na danych. Współczesne procesory mogą mieć wiele rdzeni i obsługiwać wiele wątków.

Radiator

Radiator – element układu chłodzenia służący do odprowadzania ciepła z podzespołu, np. procesora, do otaczającego powietrza.

SATA

SATA (ang. Serial ATA) – standard komunikacji służący do podłączania do komputera urządzeń pamięci masowej, np. dysków HDD, dysków SSD SATA i napędów optycznych.

Skaner

Skaner – urządzenie wejściowe służące do przekształcania dokumentów, zdjęć i innych materiałów fizycznych do postaci cyfrowej.

Słuchawki

Słuchawki – urządzenie wyjściowe służące do indywidualnego odbioru dźwięku. Mogą być wyposażone w mikrofon.

Touchpad

Touchpad (gładzik) – urządzenie wejściowe stosowane głównie w laptopach. Umożliwia sterowanie wskaźnikiem na ekranie za pomocą ruchów palca po jego powierzchni.

UEFI

UEFI (ang. Unified Extensible Firmware Interface) – nowoczesne oprogramowanie układowe komputera, które inicjuje działanie sprzętu po włączeniu urządzenia i rozpoczyna uruchamianie systemu operacyjnego. Zastąpiło tradycyjny BIOS w większości współczesnych komputerów.

Układ wejścia/wyjścia

Układ wejścia/wyjścia (I/O) – element systemu komputerowego umożliwiający komunikację między komputerem a urządzeniami wejściowymi i wyjściowymi.

Urządzenie wejścia‑wyjścia

Urządzenie wejścia‑wyjścia – urządzenie umożliwiające zarówno wprowadzanie danych do komputera, jak i odbieranie danych z komputera. Przykładem jest ekran dotykowy.

USB

USB (ang. Universal Serial Bus) – standard komunikacji umożliwiający podłączanie do komputera różnych urządzeń, np. klawiatury, myszy, drukarki, pamięci USB czy telefonu. USB może służyć również do przesyłania danych i dostarczania energii elektrycznej.

Zasilacz

Zasilacz – urządzenie dostarczające podzespołom komputera energię elektryczną o odpowiednich parametrach.