(gr. állos „obcy, inny”, trópos „sposób, postać”) występowanie tego samego pierwiastka chemicznego w dwóch lub więcej odmianach, znajdujących się w tym samym stanie skupienia

proces metalurgiczny, polega na redukcji tlenków metali sproszkowanym aluminium; podczas procesu, w wyniku utleniania aluminium, wydzielają się znaczne ilości ciepła, co powoduje wzrost temperatury (do $3000°\text{C}$); aluminotermia jest stosowana do otrzymywania m.in. chromu, wanadu, manganu

(arab. al‑malgām „zlepek, mieszanina”) ortęć, stop określonego metalu z rtęcią

tlenki pierwiastków niemetalicznych, dające w reakcji z wodą odpowiednie kwasy

pierwiastki chemiczne 17. grupy układu okresowego oprócz fluoru (chlor, brom, jod i astat)

ciało stałe bezpostaciowe (szkło); charakterystyczną cechą makroskopową szkieł jest zdolność do ciągłego i odwracalnego przejścia ze stanu stałego w stan ciekły, pod wpływem zmian ciśnienia i temperatury

wykres przedstawiający w jakich stanach skupienia występuje dana substancja w zależności od ciśnienia i temperatury

zmiana składu substancji chemicznej pod wpływem przyłożonego zewnętrznego napięcia elektrycznego

(gr. elektron „bursztyn”) ujemnie naładowana cząstka elementarna, występująca na ostatnich podpowłokach, tzw. walencyjnych wokół atomu

zdolnosć atomu do przyciągania elektronów

halogeny – pierwiastki 17. grupy układu okresowego: fluor ($\mathrm{F}$), chlor ($\text{Cl}$), brom ($\text{Br}$), jod ($\mathrm{I}$), astat ($\text{At}$)

Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej; organizacja zajmująca się standaryzacją symboliki, nazewnictwa i wzorców stosowanych w chemii

każdy z atomów tego samego pierwiastka chemicznego, który ma jednakową liczbę protonów, lecz różne liczby neutronów

90% roztwór jodu w etanolu z dodatkiem jodku potasu ($\mathrm{KI}$)

substancja, która może zainicjować reakcję, zmienić jej szybkość lub poprowadzić w określonym kierunku; uczestniczy w reakcji, ale się w niej nie zużywa

ciało stałe, któremu odpowiada ściśle określona struktura; cząsteczki, atomy lub jony ułożone w uporządkowany schemat, powtarzający się we wszystkich trzech wymiarach przestrzennych

(franc. minéral; celt. mina ,,kopalnia”) pierwiastek chemiczny lub związek chemiczny, powstały w przyrodzie w wyniku naturalnych procesów geologicznych lub kosmologicznych, o określonym składzie chemicznym i właściwościach chemicznych i fizycznych oraz strukturze krystalicznej

związki chemiczne, zawierające w cząsteczkach grupę nadtlenkową $—\text{OO}—$, w której tlen występuje na stopniu utlenienia $-\text{I}$

odmiany tego samego pierwiastka chemicznego, różniące się właściwościami fizycznymi i chemicznymi, np. strukturą krystaliczną lub liczbą atomów w cząsteczce

(łac. passivus „bierny”) pasywowanie; proces chem. lub elektrochem., powodujący zwiększenie odporności korozyjnej metalu, w wyniku wytworzenia na jego powierzchni bardzo cienkiej, szczelnej i dobrze związanej z podłożem warstewki tlenków lub soli

wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu

pierwiastki chemiczne, które mają własności pośrednie między metalami i niemetalami (obecnie stosowanie pojęcia „półmetale” jest niezalecane i odchodzi się od niego); do pierwiastków tych zalicza się: antymon, arsen, bizmut, bor, german, krzem, selen, tellur i polon oraz czasami także glin i astat, a w niektórych opracowaniach węgiel oraz fosfor. Zaliczanie polonu i astatu do półmetali jest krytykowane, gdyż polon wykazuje typowe właściwości metalu, a astat – niemetalu

przemiana termodynamiczna, w której w izolowanym układzie nie dochodzi do wymiany ciepła z otoczeniem, a całość energii jest dostarczana lub odbierana z niego jako praca

jądro atomu wraz ze wszystkimi elektronami, oprócz elektronów walencyjnych

reakcja, w której jedna część atomu pierwiastka ulega redukcji, a druga część utlenieniu; reakcje dysproporcjonowania przebiegają z przeniesieniem elektronu, w których jedno indywiduum chemiczne (pierwiastek, jon lub związek chemiczny) ulega jednoczesnej przemianie chemicznej do dwóch różnych produktów

reakcja, w której dochodzi do przeniesienia jednego lub więcej elektronów od atomu, jonu lub cząsteczki donora (czyli reduktora) do akceptora (czyli utleniacza)

maksymalna ilość substancji, jaka w danych warunkach ciśnienia i temperatury rozpuszcza się w $100 \text{g}$ rozpuszczalnika tworząc roztwór nasycony

sól, w której strukturze znajdują się aniony azotanowe($\text{V}$) i kationy odpowiedniego metalu lub kationy amonu. Saletry znajdują praktyczne zastosowania takie jak np. nawozy czy do peklowania żywności

minerał salmiak rodzimy, czyli sól kwasu solnego i amoniaku; stosowany jako lek wykrztuśny, składnik szamponu, dodatek do paszy, elektrolit w ogniwach galwanicznych

powszechnie używana skala służąca do określania względnej twardości minerałów

proces fizykochemiczny, którego podstawą jest przebiegająca z dużą szybkością reakcja utleniania, polegająca na gwałtownym łączeniu się substancji spalanej (paliwa) z utleniaczem; towarzyszy jej wydzielanie się dużej ilości energii oraz zazwyczaj płomień

mieszanina substancji, składająca się z dwóch lub więcej pierwiastków chemicznych, z których jeden występuje w przeważającej ilości i jest metalem

przemiana fizyczna polegająca na przejściu substancji ze stanu stałego bezpośrednio w stan gazowy; procesem odwrotnym jest resublimacja

stały tlenek węgla($\text{IV}$), sublimujący w temperaturze $\mathrm{194,65} \text{K}$ oraz wykorzystywany do chłodzenia

związki tlenu z innymi pierwiastkami, w których atom tlenu występuje na stopniu utlenienia $-\text{II}$

sześć rodzajów sieci przestrzennych różniących się kształtem i rozmiarami komórek elementarnych (wartościami stałych sieciowych) oraz symetrią

proces oddawania elektronów, związany z podwyższaniem stopnia utlenienia reduktora

wiązanie, które występuje w sieciach krystalicznych metali, stopach metali i związkach międzymetalicznych; polega na elektrostatycznym oddziaływaniu dodatnich rdzeni atomowych metali ze swobodnie poruszającymi się elektronami (gaz elektronowy); odpowiada za niektóre właściwości fizyczne metali

wodny nasycony roztwór bromu

roztwór 1 ${\mathrm{dm}}^3$ wody o temperaturze 25°C, w którym rozpuszczono 2,3 ${\mathrm{dm}}^3$ chloru odmierzonego w warunkach normalnych

mieszanina stężonych kwasów ${\text{HNO}}_3$ i $\text{HCl}$ o stosunku objętościowym $1:3$