gr., starożytna technika rzeźbiarska; polegała na stosowaniu złota — chrysós i kości słoniowej — eléphas (stąd nazwa) w posągach montowanych na drewnianej konstrukcji; złota blacha (np. inkrustowana kamieniami półszlachetnymi, pastą szklaną, polichromowana) stanowiła okładzinę szat, włosów i akcesoriów, a płytki z kości słoniowej — twarzy i obnażonych części ciała; w Grecji stosowana od V w. p.n.e. głównie w kolosalnych posągach kultowych, później rzadka, w I w. p.n.e. prawie zarzucona; najwybitniejszym przedstawicielem chryzelefantyny był Fidiasz (Atena Partenos, Zeus Olimpijski); także dzieło wykonane tą techniką.

(wł. serpente – wąż) zasada kompozycyjna w sztukach plastycznych, charakteryzująca się silnym, spiralnym skręceniem ciała postaci wzdłuż pionowej osi. Stosowana w rzeźbie i malarstwie, nadaje dziełom niezwykłą dynamikę, lekkość i iluzję ruchu, sprawiając, że postać jest atrakcyjna do oglądania z każdej strony.  

układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium.

wł. contrapposto przeciwieństwo, kontrast, zasada kompozycji, polegająca na ustawieniu postaci ludzkiej tak, aby ciężar ciała spoczywał na jednej nodze i na zrównoważeniu tej postawy lekkim wygięciem tułowia i ramienia w stronę odwrotną; kontrapost, stosowany w reliefach egipskich, przyjął się w pełni w klasycznej rzeźbie greckiej; występował też w rzeźbie gotyckiej i nowożytnej.

wł., nieskończone, technika rzeźbiarska, polegająca na celowym niewykańczaniu rzeźby w całości lub w poszczególnych partiach dla uzyskania określonego efektu artystycznego.

gr. polýchrōmos wielobarwny, ) 1) wielobarwne malowidła zdobiące ściany, stropy lub sklepienia budowli; znana w starożytności, występowała w kościołach wczesnochrześcijańskich i średniowiecznych.; charakterystyczna dla sztuki renesansu i baroku; należała do najczęściej stosowanych dekoracji wnętrz budowli sakralnych i świeckich, niekiedy zdobiła też fasady budowli; w XX wieku spotykana jako ozdoba elewacji reprezentacyjnych budynków; 2) dekoracja malarskiej rzeźby i wyrobów rzemiosła artystycznego; znana była w starożytności; w średniowieczu rozwinęła się również polichromowana rzeźba, głównie drewniana; p. utrzymuje się w rzeźbie ludowej.