Rewolucja światła i koloru w malarstwie - pierwsza wystawa impresjonistów
Słownik pojęć
wada optyczna soczewki lub układu optycznego. Polega na tym, że promienie światła o różnych długościach (różnych barwach) ogniskują się w innych punktach. Wynika to z dyspersji światła w materiale soczewki. Skutkuje to powstaniem kolorowych obwódek lub rozmyciem krawędzi obrazu.
(z wł. za pierwszym razem lub od razu) bezpośrednia technika malarska, w której obraz powstaje szybko, bez wcześniejszego szkicu, podmalówki czy etapów pośrednich. Malarz nakłada farbę (najczęściej olejnę lub akrylową) bezpośrednio na podłoże w jednej sesji, często zanim pierwsza warstwa wyschnie (tzw. mokre w mokre).
specjalny podkład malarski używany do przygotowania powierzchni takich jak płótno, drewno lub papier przed malowaniem. Składa się z bieli tytanowej lub kredy, gipsu oraz spoiwa (np. kleju lub żywicy akrylowej). Zabezpiecza podłoże i nadaje mu odpowiednią chłonność.
pojęcie oznaczające naukę o barwach, układaniu kolorów i ich właściwościach (np. odcieniu i nasyceniu) lub ogólną kolorystykę dzieła. W muzyce odnosi się z kolei do stosowania dźwięków podwyższonych lub obniżonych o pół tonu, co rozszerza podstawową skalę diatoniczną.
barwa właściwa przedmiotom czy postaci występującej w obrazie, niezmieniona przez refleksy i cienie pochodzące od znajdujących się obok przedmiotów (jak to ma miejsce w rzeczywistości). W klasycznym malarstwie kolor lokalny to rzeczywisty, stały odcień obiektu np. zieleń liścia, czerwień jabłka czy biel ściany bez uwzględnienia tego, jak wpływa na niego pora dnia, pogoda czy sąsiednie rekwizyty.
(łac. compositio - złożenie) sposób powiązania elementów formalnych dzieła (linii, brył, płaszczyzn, plam barwnych, rozłożenia światła i cienia), tak aby tworzyły całość zgodną z intencją twórcy; z pojęciem kompozycja wiąże się pojęcie schematu kompozycyjnego, tzn. stałego układu poszczególnych elementów kompozycyjnych, charakterystycznych dla danego kierunku, epoki itp. Na schemat kompozycyjny składają się: jego ramy zewnętrzne (np. otoczenie przestrzenne dzieła architektury lub rzeźby, rama malowidła) i wewnętrzne, wyznaczające zasięg przestrzenny samej kompozycji (np. kształt przestrzenny dzieła architektury lub rzeźby, figura planimetryczna zawierająca kompozycję obrazu), osie kompozycyjne, zazwyczaj ze sobą sprzężone (przecinające się równolegle, zbieżne itp.), podziały kompozycyjne, wprowadzające rozgraniczenia wewnątrz kompozycji i porządkujące ją, napięcia kierunkowe, sugerujące ruch rzeczywisty lub wyobrażeniowy itp. Schemat kompozycyjny (poza sztuką abstrakcyjną) nie jest nigdy schematem oderwanym, ale wynika z programu i celowości dzieła architektury czy rzemiosła artystycznego oraz z tematyki rzeźby lub obrazu, przyczyniając się do wydobycia pożądanych momentów treściowych; w zależności od charakteru schematu kompozycyjnego i jego czynników mówimy o kompozycji zamkniętej, otwartej, zwartej, luźnej, dynamicznej, statycznej, symetrycznej, diagonalnej itp.
(franc. contour) zarys kształtu postaci lub przedmiotu; linia obwodząca kształt przedstawiony na rysunku lub malowidle i odgraniczająca jedną płaszczyznę od drugiej; konturowanie: akcentowanie przez przesadne niekiedy pogrubienie linii; manierę taką stosowano często w stylizacjach, podkreślających płaszczyznowość ujęcia (np. w malarstwie monumentalnym, w secesji.
(daw. niem. (g) lacieren, z franc. glacer) przezroczysta warstwa wykończeniowa farby, położona na powierzchni obrazu olejnego lub temperowego, zmieniająca zabarwienie partii pokrytej laserunkowo. farby laserunkowe otrzymuje się bądź przez użycie laserunkowych pigmentów, bądź przez zwiększenie ilości spoiwa w stosunku do ilości pigmentu kryjącego, czy przez użycie barwnika rozpuszczonego w spoiwie. Laserowanie znane było już w starożytności; w średniowieczu stosowane początkowo do pokrywania srebra mającego naśladować złoto, a od XVI w. w partiach malowanych obrazu.
wstępna, często jednokolorowa (monochromatyczna) lub uproszczona warstwa farby nakładana na zagruntowane płótno lub deskę. Służy jako baza pod kolejne warstwy malarskie, pomagając artyście zaplanować kompozycję, światłocień oraz rozkład tonów w malarstwie olejnym lub temperowym.
(franc. réflexe, z łac. reflectus - ruch powrotny) przedstawienie, głównie w kompozycji malarskiej, odbicia światła naturalnego lub sztucznego (lampa, świeca) na przedmiotach otaczających (np. szkle, metalu, materii); r. uzyskiwano przez położenie farbą jaśniejszej plamy we właściwym temu przedmiotowi kolorze lub ściemnienie barwy przedmiotów otaczających; szczególnie charakterystyczny dla malarstwa światłocieniowego.
specjalny stojak (najczęściej trójnożny i drewniany) z ruchomymi uchwytami, na którym artysta umieszcza płótno lub tablicę na odpowiedniej wysokości podczas malowania lub rysowania. Służy także do estetycznej ekspozycji gotowych dzieł.