Słownik

anion
anion

(gr. ánodos „w górę”) jon o ujemnym ładunku elektrycznym

efekt indukcyjny
efekt indukcyjny

Efekt indukcyjny polega na przesuwaniu elektronów wzdłuż łańcucha atomów pod wpływem obecności bardziej elektroujemnego atomu. Taki atom „ściąga” elektrony wiązań w swoją stronę, powodując polaryzację wiązań.

hydroksosole
hydroksosole

sole, w których strukturze znajduje się jon wodorotlenkowy, np. bromek wodorotlenek magnezu MgBrOH), węglan diwodorotlenek miedzi(II) Cu2CO3OH2

kation
kation

(gr. katin „idący w dół”) jon o dodatnim ładunku elektrycznym

kwas
kwas

zgodnie z teorią Arrheniusa, jest to związek chemiczny ulegający w roztworze wodnym dysocjacji elektrolitycznej na jon wodoru. Ulega szybkiej reakcji z wodą, co skutkuje wytworzeniem jonu oksoniowego oraz anionu reszty kwasowej. Reakcji towarzyszy obniżenie pH roztworu

kwas beztlenowy
kwas beztlenowy

jest to związek chemiczny o charakterze kwasowym (zgodnie z teorią Arrheniusa), zbudowany z atomu (lub atomów) wodoru i reszty kwasowej zawierającej atom (lub atomy) niemetalu. W reszcie kwasowej nie posiada atomu tlenu; najczęściej wodny roztwór wodorku niemetalu.

kwas jabłkowy
kwas jabłkowy

(nazwa systematyczna kwas 2‑hydroksybutano‑1,4‑diowy) wzór sumaryczny C 4 H 6 O 5 , wzór grupowy HOOC-CH2-CH(OH)-COOH występuje w jabłkach i rabarbarze

kwas organiczny
kwas organiczny

jest to organiczny związek chemiczny, który, zgodnie z teorią Arrheniusa, jest kwasem i ulega dysocjacji w środowisku wodnym z wytworzeniem jonów oksoniowych

kwas tlenowy (oksokwas)
kwas tlenowy (oksokwas)

jest to związek chemiczny o charakterze kwasowym (zgodnie z teorią Arrheniusa), zbudowany z atomu (lub atomów) wodoru i reszty kwasowej zawierającej atom (lub atomy) niemetalu (innego niż tlen i wodór) i atom (lub atomy) tlenu

metal szlachetny
metal szlachetny

zwyczajowa nazwa metali odpornych chemicznie, do których zazwyczaj zalicza się platynowce (ruten, rod, pallad, osm, iryd i platynę) oraz dwa metale z grupy miedziowców: srebro i złoto, czasem także miedź, rtęć i ren

nitrowanie
nitrowanie

jest to reakcja chemiczna, w wyniku której atom wodoru w związku organicznym ulega substytucji (wymianie) na grupę nitrową (NO2)

pasywacja
pasywacja

proces, pokrywania warstwą tlenku powierzchni  ściśle przylegającą warstwą tlenku, co zabezpiecza warstwy niżej przed kontaktem z substancją reagującą

redukcja
redukcja

część reakcji redoks, podczas reakcji redukcji atom (lub grupa atomów) przechodzi z wyższego stopnia utlenienia na niższy

reakcje utlenienia‑redukcji
reakcje utlenienia‑redukcji

reakcje chemiczne, w wyniku których atomy pierwiastków zmieniają swoje stopnie utlenienia

reakcja ksantoproteinowa
reakcja ksantoproteinowa

jest to reakcja charakterystyczna dla białek (dokładniej aminokwasów z pierścieniami aromatycznymi, tj. tryptofan, tyrozyna, fenyloalanina), które na skutek działania stężonego kwasu azotowego(V) przyjmują trwałe, żółte zabarwienie

reakcje strąceniowe
reakcje strąceniowe

reakcje chemiczne, w wyniku których powstają substancje trudno rozpuszczalne w wodzie

reakcje wymiany podwójnej
reakcje wymiany podwójnej

reakcja, w której reagenty wymieniają się składnikami, np.:

AB+CDAC+BD

reakcje wymiany pojedynczej
reakcje wymiany pojedynczej

reakcja, w której jeden reagent wymienia jakiś składnik z drugim, np.:

AB+CAC+B

reszta kwasowa
reszta kwasowa

anion powstający w wyniku dysocjacji elektrolitycznej kwasu (zgodnie z teorią Arrheniusa) w roztworze wodnym;  nazwa fragmentu cząsteczki, powstałego po oderwaniu od cząsteczki kwasu, w wyniku dysocjacji elektrolitycznej, jednego lub więcej atomów wodoru.

roztwarzanie
roztwarzanie

reakcja chemiczna polegające na przechodzeniu substancji stałej do roztworu

sole
sole

związki chemiczne, które składają się z kationów metali i anionów reszty kwasowej

sole obojętne
sole obojętne

sole, w których nie występują ani jony wodoru, ani wodorotlenkowe – np. chlorek potasu, KCl, węglan sodu, Na2CO3

substancja wielkotonażowa
substancja wielkotonażowa

substancja wytwarzana w ogromnych ilościach, np. setkach tysięcy lub milionach kilogramów

sulfonowanie
sulfonowanie

jest to reakcja chemiczna, w wyniku której związek chemiczny ulega podstawieniu przez grupę sulfonową SO2OH lub SO2OR

superfosfat
superfosfat

jest to nawóz fosforowy, który składa się z CaH2PO42 (diwodorofosforanu wapnia)

superfosfat podwójny
superfosfat podwójny

otrzymywany w wyniku działania na fosforyty kwasem fosforowym: Ca3PO42+H3PO4→3 CaH2PO42

wodorosole
wodorosole

rodzaj soli; pochodne kwasów wieloprotonowych, w których strukturze są obecne atomy wodoru, np. wodorowęglan amonu NH4HCO3, wodorosiarczan sodu NaHSO4

wzór sumaryczny
wzór sumaryczny

jest to wzór chemiczny, który podaje symbole pierwiastków oraz liczbę ich atomów tworzących dany związek chemiczny, określa skład jakościowy i ilościowy związku chemicznego

związki koordynacyjne
związki koordynacyjne

związki kompleksowe; związki jonowe, w których atom (lub jon), zwanym atomem (jonem) centralnym, jest połączony za pomocą wiązania koordynacyjnego z ligandami — jonami lub cząsteczkami obojętnymi