proces twórczy pociągający za sobą powstawanie nowych idei, koncepcji, a w sztuce - dzieł sztuki. Akt twórczy skutkuje zwykle powstaniem wytworu określonej wartości.

w sztuce współczesnej działania artystyczne polegające na opakowywaniu, zakrywaniu różnych obiektów (fr. emballage – opakowanie).

/fr. Asamblage/, zbiór gotowych lub stworzonych przez artystę form, materii lub fragmentów innych całości, stanowiący autonomiczną wartość (dzieło sztuki), możliwą do zobaczenia z zewnątrz. Termin zastosowany 1954 przez J. Dubuffeta, określał trójwymiarowe figury, zbudowane z różnych cząstek, odpadów i papier‑mâché; asamblaż wywodzi się z kolażu i ready made, obejmuje bardzo szeroki zakres twórczości artystycznej — od fotomontażu do environment; w Polsce asamblaż uprawiał m.in. T. Kantor.

jest to oddziaływanie na kogoś. W odniesieniu do sztuki jest to wpływ wywierany na artystę, np. przez otoczenie, innych artystów, prowadzący do aktu twórczego. Inspiracja to także natchnienie, zapał twórczy.

z ang. „sztuka popularna”. Kierunek w sztuce współczesnej, polegający na tworzeniu kompozycji z przedmiotów codziennego użytku, naśladujący styl reklam, komiksów itp. Zapoczątkowany w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych w latach 50. XX wieku.

[czyt. redy mejd] z ang. „przedmiot gotowy”. Nazwa nadana w 1915 roku przez Marcela Duchampa fabrycznie produkowanym, tanim przedmiotom, które artysta wybierał i podpisywał np. swoim nazwiskiem, podnosząc je w ten sposób do rangi dzieła sztuki.

[czytaj: äkszn pẹıntıŋ], malarstwo gestu, rodzaj malarstwa, którego założeniem jest sposób malowania spontaniczny, intuicyjny, agresywny, płynący z gestu ręki i ciała.

termin wprowadzony przez L.H. Sullivana na określenie tendencji w architekturze XX w., przejawiającej się w odrzuceniu wszelkich schematów stylistycznych na rzecz kształtowania budowli na wzór form narastających swobodnie, jak w organizmach naturalnych oraz w ścisłym powiązaniu estetycznym architektury z otoczeniem pierwotnym i z lokalnym tworzywem budowlanym.

sztuka świadomego ubóstwa, sztuka biedna, rodzaj działań artystycznych, rozpowszechniony w połowie lat 60., polegający na eksponowaniu przedmiotów surowych lub ubogich (na przykład: cegły, szmaty, kamienie, muszle); artyści arte povera używali materiałów i przedmiotów surowych, nie przetworzonych i tanich, takich jak: ziemia, cegły, cement, gałęzie, przedmioty porzucone, uszkodzone; pojmowali proces twórczy jako działanie intelektualne, nie skierowane jedynie na cel estetyczny; główni przedstawiciele: G. Zorio, G. Anselmo, P. Manzoni; termin wprowadzony 1967 przez włoskiego krytyka G. Celanta; arte povera została rozwinięta w nurcie minimal‑art.

z angielskiego: color (colour) - kolor field – pole, obszar, w dosłownym tłumaczeniu oznacza to „malarstwo kolorowych pól”. Jest to odmiana ekspresjonizmu abstrakcyjnegoEkspresjonizm abstrakcyjnyekspresjonizmu abstrakcyjnego zapoczątkowana w USA w końcu lat 40 XX wieku między innymi przez Barnetta Newmana i Marka Rothko, polegająca na pokrywaniu płótna dużymi plamami mało zróżnicowanego koloru, często tylko jednym kolorem. Color field painting uchodzi za kierunek prekursorski w stosunku do minimalizmu. Inni ważni przedstawiciele kierunku to: Washington Color Painters (waszyngtońscy malarze koloru lub kolorowych pól): Morris Louis i Kenneth Noland.

technika malarska; polega na półautomatycznym wylewaniu farby na płótno i przez jego pochylanie tworzeniu ściekających, nieoczekiwanych form; stosowana między innymi przez amerykańskich malarzy kręgu abstrakcyjnego ekspresjonizmu (J. Pollock).

termin stosowany wobec różnorodnych dzieł malarzy tworzących w Nowym Jorku od lat 40. do 60. XX w.; artyści z kręgu ekspresjonizmu abstrakcyjnego przejęli od surrealistów automatyzm i in. techniki eksperymentalne, od ekspresjonistów zaś stosunek do formy, traktowanej jako środek przekazu treści emocjonalnych; według R. Motherwella dzieło malarskie powinno wyrażać „wewnętrzne doświadczenie rzeczywistości”; za najbardziej reprezentatywny przejaw ekspresjonizmu abstrakcyjnego uważa się action painting, z nurtem tym wiąże się również zjawisko all‑over painting.

charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego i tym podobnych, zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty; w malarstwie zwłaszcza sposób nakładania farb na podłoże (faktura gładka, szorstka, impastowa); faktura występuje także w architekturze (np. sposób kształtowania powierzchni muru); badanie faktury pomaga w ustalaniu autentyczności lub datowaniu dzieł sztuki.

jeden z nurtów architektury postmodernistycznej rozwijający się od lat 70. XX w., budowle architektury high‑tech odznaczają się wyeksponowaniem konstrukcji i ciągów komunikacyjnych, użyciem elementów architektury przemysłowej, twardymi, lśniącymi, metalicznymi powierzchniami i jaskrawą kolorystyką; charakterystyczna dla tego nurtu jest także predylekcja (zamiłowanie) do stosowania metalu (głównie aluminium i stali chromowej) oraz szkła i plastiku.

międzynarodowy ruch artystyczny, zainicjowany w Stanach Zjednoczonych w latach 60. XX w. W ramach tego nurtu artyści skupiają się na przekazaniu myśli, pomysłu lub konceptu za pomocą różnorodnych środków, zwykle rezygnując z tradycyjnych form artystycznych. W konceptualizmie ważniejsze od samego przedmiotu dzieła staje się samo przesłanie, pomysł czy koncepcja, które mogą być wyrażane za pomocą różnych mediów, takich jak tekst, fotografia, film, instalacja czy performance. Dzieła konceptualne często mają charakter intelektualny, więc ich interpretacja może wymagać od widza poświęcenia większej uwagi niż w przypadku tradycyjnych dzieł sztuki.

nurt w sztuce XX w., rozwijący się 1965–68 głównie w Stanach Zjednoczonych. Powstał jako reakcja na ekspresjonizm abstrakcyjny; podkreśla jedność formy z kształtem fizycznym (w obrazach: strukturalną jedność formy namalowanej z kształtem podłoża); jest formalistyczny, antyiluzyjny, literalny, precyzyjny w wykonaniu, maksymalnie prosty.

nazwa kierunku w sztuce po II wojnie światowej; malarze nowej figuracji, przedstawiając najczęściej zdeformowaną postać ludzką, zwracali uwagę na fizyczną i moralną nędzę egzystencji ludzkiej.

ogólne określenie nowych tendencji we współczesnej kulturze, filozofii nauki, życiu społecznym i politycznym, oraz sposobów ich opisu. Sztukę postmodernistyczną cechuje rezygnacja z awangardowego kultu nowości i odwoływanie się do historycznych stylów, negacja funkcjonalizmu w architekturze i konstruktywizmu w plastyce, w aspekcie socjologiczno‑kulturowym — podporządkowanie komercyjnym strategiom środków komunikowania i rynku sztuki.

filmdruk, drukowanie sitowe, serigrafia, jedna z metod drukowania, w której stosuje się formę drukową najczęściej w postaci prostokątnej ramy z napiętą na niej siatką z włókien naturalnych lub syntetycznych (poliamidowych lub poliestrowych) albo z metalu, z wytworzonymi w niej elementami drukującymi (nie zakryte oczka siatki przepuszczające farbę) i niedrukującymi (zakryte oczka siatki).

tendencja panująca w architekturze od lat 20. do 50. XX w.; za jej najważniejsze cechy uważa się regularność i lekkość struktur oraz form architektonicznych, powszechne stosowanie nowoczesnych konstrukcji i materiałów, odrzucenie symetrii osiowej na rzecz proporcji poszczególnych elementów oraz całkowitą rezygnację z wszelkiej dekoracji. W budowlach stylu międzynarodowego dominowały proste, kubiczne formy geometryczne i układy wertykalno‑horyzontalne, podkreślone rzędami okien, balustradą tarasów na dachu czy spiralą zewnętrznych schodów; ich twórcy zwracali uwagę na dobór szlachetnych materiałów, plastyczną grę faktur oraz zestawienia naturalnych barw, jak również na wizualny kontakt z otaczającą przyrodą.

termin wprowadzony w 1964 przez amerykańskich krytyków sztuki na określenie odmiany abstrakcji geometrycznej wykorzystującej zjawiska optyczne, bądź na skutek wzajemnego oddziaływania kolorów, zmiany położenia lub wielkości jednej lub kilku powtarzanych w tych samych odstępach form (kwadratów, rombów, kół, pasów), bądź też pomarszczenia czy pofałdowania powierzchni, na której te formy umieszczono; op‑art wywodzi się z eksperymentów neoimpresjonizmu, neoplastycyzmu i Bauhausu.