RVqtqnLznxezR1
Fotografia przedstawia otwartą, starą, średniowieczną księgę z zapisem nutowym.

W służbie dworu i kościoła: muzyka twórców franko‑flamandzkich XV i XVI wieku

Źródło: Marcin Simela.
bg‑yellow

Słownik

Antyfona
Antyfona

w liturgii chrześcijańskiej: krótki tekst modlitewny przeplatający psalmy, hymny, litanie lub będący samodzielną modlitwą»

Cantus firmus
Cantus firmus

z łac. śpiew stały, melodia wykorzystywana w utworze wielogłosowym, istniejąca przed powstaniem tego utworu.

Fauxbourdon
Fauxbourdon

technika trzygłosowa, polegająca na stosowaniu równoległych akordów w pierwszym przewrocie (akordów sekstowych).

Frottola
Frottola

wesoła, włoska wielogłoskowa pieśń zwrotkowa z refrenem, zwykle z towarzyszeniem instrumentów, popularna we Włoszech w XV i XVI wieku

Imitacja syntaktyczna
Imitacja syntaktyczna

technika polegająca na tym, że każdy temat w wielogłosowej kompozycji pojawiający się wraz z kolejnym odcinkiem tekstu jest imitowany we wszystkich głosach.

Incipit
Incipit

początkowe słowa tekstu, pełniące niekiedy rolę jego tytułu

Izorytmia
Izorytmia

technika kompozytorska powstała w średniowieczu, polegająca na operowaniu stałym schematem rytmicznym, czasem również melodycznym.

Madrygał
Madrygał

włoski gatunek muzyki wielogłosowej, o tematyce świeckiej, popularny od XIV do XVI wieku. Szczególne znaczenie odegrał w późnej fazie renesansu, przyczyniając się do przemiany stylu muzycznego

Magnificat
Magnificat

– kantyk Maryjny, śpiewany w trakcie nieszporów, o charakterze dziękczynnym, oparty na tekście zaczerpniętym z Ewangelii wg. św. Łukasza,

Niemiecka pieśń tenorowa
Niemiecka pieśń tenorowa

pieśń czterogłosowa, w której główna melodia znajdowała się w tenorze, stanowiąca, wraz z melodią w głosie najwyższym, fundament kompozycji

Notacja menzuralna
Notacja menzuralna

system notacji muzycznej obowiązujący od XIII do końca XVI wieku, w którym czas trwania dźwięków był oznaczony za pomocą kształtu nut.

Onomatopeja
Onomatopeja

technika dźwiękonaśladowcza.

Parlando
Parlando

melodeklamacja, zbliżony do mowy sposób śpiewania.

Pasja
Pasja

utwór muzyczny, oparty na ewangelicznym tekście o męce Chrystusa

Sekwencja
Sekwencja

rodzaj pieśni liturgicznej, wykonywana od XI do XVI w. po śpiewie Alleluja. Posiada charakterystyczną formę muzyczną – każdy muzyczny fragment wykonywany jest dwukrotnie.

Technika kanoniczna
Technika kanoniczna

opiera się na ścisłej imitacji; melodię głosu prowadzącego powtarza kolejny głos (lub głosy) wg. ściśle określonych reguł kontrapunktycznych

Tonacja modalna
Tonacja modalna

oparta jest o jedną z siedmiostopniowych skal modalnych: dorycką, frygijską, lidyjską, miksolidyjską, jońską i eolską; każda ze skal może występować w odmianie autentycznej lub plagalnej

Transpozycja
Transpozycja

przystosowanie czegoś do innego użytku niż poprzedni