R1QagGVKDLH501
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia fragment abstrakcyjnego obrazu Kandinsky’ego. Dzieło zawiera swobodnie zamalowane na zielono, czerwono i białe powierzchnie oraz czarne, faliste linie i plamy.

Druga Szkoła Wiedeńska: Schönberg, Berg i Webern wobec modernizmu.

bg‑pink

Słownik

American Five
American Five

nazwa nadana przez krytyków grupie pięciu kompozytorów amerykańskich przełomu XIX i XX wieku.

Atonalność
Atonalność

komponowanie utworu niepodporządkowanego zasadom systemu tonalnego dur‑moll; polega na braku zależności pomiędzy poszczególnymi dźwiękami.

Dodekafonia
Dodekafonia

technika dwunastodźwiękowa, atonalna, której cechą jest brak centrum tonalnego dzięki równouprawnieniu wszystkich 12 dźwięków oktawy, w przeciwieństwie do techniki tonalnej.

Ekspresjonizm
Ekspresjonizm

dążeniem ekspresjonistycznym w muzyce było odzwierciedlenie muzycznymi środkami subiektywnych, podświadomych przeżyć wewnętrznych, często patologicznych, nastrojów pesymistycznych i stanów ekstatycznych; w muzyce ekspresjonizm nie oznaczał jednolitego stylu czy określonego rodzaju środków technicznych, lecz pewną postawę twórczą i wiązał się z różnymi technikami i kierunkami, które powstały po upadku systemu dur‑moll (atonalność, neoklasycyzm, dodekafonia); tendencje ekspresjonistyczne wykazują dzieła A. Schönberga (Erwartung, Die glückliche Hand), P. Hindemitha (Mörder, Hoffnung der Frauen, Das Nusch‑Nuschi; Sancta Susanna), częściowo też Wozzeck A. Berga, Zamek Sinobrodego B. Bartóka, Poemat ekstazy A. Skriabina i in.

Forma aforystyczna
Forma aforystyczna

miniaturowa forma muzyczna.

Harmonika
Harmonika

muz. całokształt problemów związanych z konstrukcją współbrzmień (harmonią) w utworach danej epoki, danego kompozytora itp.

Impresjonizm
Impresjonizm

kierunek w muzyce przełomu XIX i XX w. upatrujący szczególną rolę barwy brzmienia.

Inwersja
Inwersja

odwrócenie kierunku interwałów.

Neoklasycyzm
Neoklasycyzm

kierunek w muzyce XX wieku. Polega na reinterpretacji znanych z tradycji form i gatunków poprzez operowanie XX‑wiecznym językiem muzycznym.

Politonalność
Politonalność

użycie naraz kilku tonacji w tym samym czasie.

Rak
Rak

przekształcenie polifoniczne, w którym dźwięki danego odcinka lub serii pisze się od końca do początku.

Seria
Seria

ciąg dźwięków o różnych wysokościach, które nie posiadają określonej hierarchii w zakresie relacji między dźwiękami, może ich być dowolna ilość.

Seria wszechinterwałowa
Seria wszechinterwałowa

seria dwunastodźwiękowa wykorzystująca wszystkie mieszczące się w oktawie i dostępne w ramach skali chromatycznej interwały.

Sprechgesang
Sprechgesang

styl wokalny, podkreślający melodykę oraz rytmikę mowy, polega na połączeniu śpiewu i mowy.

Witalizm
Witalizm

kierunek w muzyce XX wieku. W kompozycjach tego nurtu szczególną rolę pełni rytm, jako element pierwotny w muzyce.