cukier albo sacharyd, w cząsteczce którego grupa hydroksylowa $—\text{OH}$ przy anomerycznym atomie węgla znajduje się pod płaszczyzną pierścienia

cukier albo sacharyd, w cząsteczce którego grupa hydroksylowa $—\text{OH}$ przy anomerycznym atomie węgla znajduje się nad płaszczyzną pierścienia

stereocentrum w cyklicznych węglowodanach (mono– i polisacharydach)

aldehyd lub keton polihydroksylowy, który zawiera od $3$ do $7$ atomów węgla; największe znaczenie w przyrodzie mają cukry proste, posiadające $5$ i $6$ atomów węgla (pentozy i heksozy)

monosacharyd posiadający grupę aldehydową

monosacharyd posiadający grupę ketonową

para diastereoizomerów, które różnią się konfiguracją na anomerycznym atomie węgla

R1MjhbPuoArmk

Ilustracja przedstawiająca anomery glukozy - alfa oraz beta, w projekcji Hawortha. We wzorze glukozy alfa i beta zaznaczono grupy hydroksylowe wraz z anomerycznymi atomami węgla. W glukozie w formie alfa grupa $\text{OH}$ odchodzi do dołu od pierwszego atomu węgla, w formie beta do góry. Struktura alfa‑D-glukopiranozy zbudowana jest z sześcioczłonowego pierścienia składającego się z pięciu atomów węgla oraz z jednego atomu tlenu. Numeracja atomów węgla jest zgodna z ruchem wskazówek zegara. Przy atomach węgla C 1, C 2 oraz C 4 znajdują się grupy hydroksylowe $\text{OH}$ wychodzące za płaszczyznę, zaś atomy wodoru przed. Przy węglu C 3 grupa hydroksylowa wychodzi przed płaszczyznę, zaś atom wodoru za. Węgiel C 5 podstawiony jest grupą ${\text{CH}}_2\text{OH}$ wychodzącą przed płaszczyznę oraz atomem wodoru znajdującym się za płaszczyzną. W przypadku anomeru beta glukozy grupa hydroksylowa $\text{OH}$ znajduje się przed płaszczyzną, pozostałe podstawniki zlokalizowane są analogicznie jak w przypadku opisanego już anomeru alfa.

atom węgla ugrupowania hemiacetalowego lub hemiketalowego; ten sam atom, który w formie łańcuchowej cukru wchodzi w skład grupy aldehydowej lub karbonylowej

ustalanie stanu równowagi dynamicznej w roztworze cukru pomiędzy dwoma anomerami, zachodząca poprzez formę łańcuchową

R1RNN7VvvFLFt

Ilustracja przedstawiająca możliwe formy monosacharydów na przykładzie glukozy. Anomer alfa i beta przedstawiono za pomocą wzorów taflowych, a formę łańcuchową w projekcji Fischera. Pomiędzy poszczególnymi formami ustala się równowaga, co symbolizują strzałki równowagowe pomiędzy nimi. Na środku znajduje się forma łańcuchowa w projekcji Fischera składająca się z sześciu atomów węgla, z których pierwszy należy do grupy $\text{CHO}$ połączonej z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą ${\text{CH}}_2\text{OH}$. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie, a ich punkty przecięcia odpowiadają atomom węgla. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki, $\text{OH}$, $\text{H}$, $\text{OH}$ oraz $\text{OH}$. Po lewej stronie od góry podstawniki $\text{H}$, $\text{OH}$, $\text{H}$ oraz $\text{H}$. Po lewej stronie strzałki równowagowe. Za strzałkami anomer alfa glukozy, to jest forma cykliczna, w której zaznaczono anomeryczny atom węgla C jeden. Struktura alfa‑D-glukopiranozy zbudowana jest z sześcioczłonowego pierścienia składającego się z pięciu atomów węgla oraz z jednego atomu tlenu. Numeracja atomów węgla jest zgodna z ruchem wskazówek zegara. Przy atomach węgla C 1, C 2 oraz C 4 znajdują się grupy hydroksylowe $\text{OH}$ wychodzące za płaszczyznę, zaś atomy wodoru przed. Przy węglu C 3 grupa hydroksylowa wychodzi przed płaszczyznę, zaś atom wodoru za. Węgiel C 5 podstawiony jest grupą ${\text{CH}}_2\text{OH}$ wychodzącą przed płaszczyznę oraz atomem wodoru znajdującym się za płaszczyzną. Po prawej stronie formy łańcuchowej również znajdują się strzałki równowagowe. Za strzałkami anomer beta, w którym podobnie, jak w przypadku alfa brak jest grupy aldehydowej. Jest to forma cykliczna glukozy, w której zaznaczono ponownie anomeryczny atom węgla C jeden. W przypadku anomeru beta glukozy grupa hydroksylowa $\text{OH}$ przy anomerycznym atomie węgla znajduje się przed płaszczyzną, pozostałe podstawniki zlokalizowane są analogicznie jak w przypadku opisanego już anomeru alfa.

produkt addycji nukleofilowej grupy $-\text{OH}$ do atomu węgla grupy aldehydowej; w powstającym ugrupowaniu ${\text{R}}_1—\text{O}—\text{HC}\left(\text{OH}\right){\text{R}}_2$ karbonylowy atom węgla zmienia hybrydyzację z $s{p}^2$ na $s{p}^3$, posiadając atom wodoru i grupę hydroksylową. Tworzy tym samym dwa wiązania do dalszych fragmentów cząsteczki: jedno przez węgiel, drugie przez tlen; przykładem hemiacetali są pierścieniowe formy aldoz

Rk5cUsIoGSHMz

Ilustracja przedstawia wzory glukozy w formie pierścieniowej i łańcuchowej, przy czym forma łańcuchowa znajduje się w konformacji, umożliwiającej powstanie ugrupowania hemiacetalowego. Po lewej stronie forma łańcuchowa, opisana zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Grupa aldehydowa, w której atom węgla łączy się z atomem wodoru wiązaniem pojedynczym oraz z atomem tlenu za pomocą wiązania podwójnego, jest zaznaczona na czerwono. Odchodzi od niej wiązanie w płaszczyźnie łączące ją z atomem węgla C 2, który wiąże się z atomem C 3, C 3 z C 4, który to związany jest z atomem węgla C pięć. Od atomów C 2 oraz C 4 grupy hydroksylowe odchodzą za płaszczyznę, zaś atomy wodoru przed. Z kolei od atomu C 3 grupa hydroksylowa znajduje się przed płaszczyzną, a atom wodoru za. Węgiel C 5 łączy się z odchodzącą przed płaszczyznę grupą ${\text{CH}}_2\text{OH}$, atomem wodoru znajdującym się za płaszczyzną oraz zaznaczoną na czerwono grupą hydroksylową w płaszczyźnie, która to skierowana jest do grupy aldehydowej wspomnianej na początku. Zatem obie grupy biorą udział w tworzeniu hemiacetalu. Po prawej stronie znajduje się cząsteczka w formie cyklicznej, tutaj jest to struktura alfa‑D-glukopiranozy zbudowana z sześcioczłonowego pierścienia składającego się z pięciu atomów węgla oraz z jednego atomu tlenu. Numeracja atomów węgla jest zgodna z ruchem wskazówek zegara. Przy atomach węgla C 1, C 2 oraz C 4 znajdują się grupy hydroksylowe $\text{OH}$ wychodzące za płaszczyznę, zaś atomy wodoru przed. Przy węglu C 3 grupa hydroksylowa wychodzi przed płaszczyznę, zaś atom wodoru za. Węgiel C 5 podstawiony jest grupą ${\text{CH}}_2\text{OH}$ wychodzącą przed płaszczyznę oraz atomem wodoru znajdującym się za płaszczyzną. Na czerwono zaznaczono atomy uczestniczące w ugrupowaniu hemiacetalowym, to znaczy atom tlenu budujący pierścień wraz z odchodzącymi od niego wiązaniami oraz atom C 1 wraz z podstawnikami, to jest grupą $\text{OH}$ i atomem wodoru, a także odchodzącymi od niego wiązaniami.

produkt addycji nukleofilowej grupy $-\text{OH}$ do atomu węgla grupy ketonowej; w powstającym ugrupowaniu ${\text{R}}_1—\text{O}—\text{C}\left(\text{OH}\right)\left({\text{R}}_2\right){\text{R}}_3$ karbonylowy atom węgla zmienia hybrydyzację z $s{p}^2$ na $s{p}^3$, posiadając grupę hydroksylową. Tworzy tym samym trzy wiązania do dalszych fragmentów cząsteczki: dwa przez węgiel i jedno przez tlen; przykładem hemiketali są pierścieniowe formy ketoz

R1EYhATPM8gnP

Ilustracja przedstawia wzory fruktozy w formie pierścieniowej i łańcuchowej, przy czym forma łańcuchowa znajduje się w konformacji, umożliwiającej powstanie ugrupowania hemiketalowego. Po lewej stronie forma łańcuchowa, opisana zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Grupa hydroksylowa łączy się z grupą ${\text{CH}}_2$, która to związana jest z atomem węgla połączonym za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z atomem węgla C 3, ten związany jest z atomem C 4, C 4 z C 5, a C 5 z C 6. Od węgla C 3 grupa hydroksylowa odchodzi przed płaszczyznę, a atom wodoru za, z kolei od węgla C 4 atom wodoru znajduje się przed płaszczyzną, a grupa hydroksylowa za. Przy atomie węgla C 5 znajduje się odchodząca do góry grupa ${\text{CH}}_2\text{OH}$, atom wodoru do dołu, a także znajdująca się w płaszczyźnie i zaznaczona na czerwono grupa hydroksylowa. Jest ona skierowana do początku łańcucha, to jest do węgla C 1 grupy metylenowej ora C 2 grupy karbonylowej, które to zaznaczone są również na czerwono, ponieważ uczestniczą w tworzeniu hemiketalu. Po prawej stronie znajduje się wzór beta‑D-fruktofuranozy zbudowanej z pięcioczłonowego pierścienia, który stanowi węgiel $\text{C}1$ należący do grupy ${\text{CH}}_2$ podstawiony jest on grupą hydroksylową $\text{OH}$ i łączy się z budującym pierścień atomem węgla $\text{C}2$, który związany jest grupą hydroksylową odchodzącą do góry, przed płaszczyznę. Od węgla $\text{C}3$ do góry przed płaszczyznę odchodzi grupa hydroksylowa $\text{OH}$, z kolei od węgla $\text{C}4$ za płaszczyznę odchodzi grupa hydroksylowa $\text{OH}$. Węgiel $\text{C}5$ łączy się z atomem tlenu, który to łączy się z atomem węgla $\text{C}2$, co zamyka pięcioczłonowy pierścień. Ponadto od węgla $\text{C}5$ odchodzi do góry grupa ${\text{CH}}_2\text{OH}$. Ponownie na czerwono zaznaczono atom tlenu wbudowany w pierścień wraz z odchodzącymi od niego wiązaniami, a także grupą metylenową z węglem C 1 oraz atom węgla C 2 z podstawnikiem hydroksylowym i odchodzącymi od niego wiązaniami.

cukier zbudowany z dwóch jednostek monosacharydowych połączonych wiązaniem $O$-glikozydowym

cukier zbudowany z niewielkiej liczby – poniżej $10$ jednostek - monosacharydów, połączonych wiązaniem $O$-glikozydowym

cukier zbudowany z $10$ i więcej jednostek monosacharydowych, połączonych wiązaniem $O$-glikozydowym

wiązanie łączące poszczególne jednostki monosacharydowe; ulega hydrolizie w środowisku rozcieńczonych kwasów lub pod wpływem enzymów

produkt reakcji hemiacetalu ${\text{R}}_1—\text{O}—\text{HC}\left(\text{OH}\right){\text{R}}_2$ z grupą hydroksylową związku ${\text{R}}_3—\text{OH}$, zachodzącej wg mechanizmu substytycji nukleofilowej; przykładem związku, posiadającego ugrupowanie acetalowe o wzorze ogólnym ${\text{R}}_1—\text{O}—\text{HC}\left({\text{OR}}_3\right){\text{R}}_2$, jest dowolny cukier złożony, który ma wiązanie $\mathit{\text{O}}$-glikozydowe utworzone z udziałem aldozy

RzJmy502T5Bsd

Ilustracja przedstawia wzory pierścieniowe dwóch monocukrów - cząsteczek beta‑D-glukozy oraz powstałego z nich dwucukru - celobiozy. Struktura beta‑D-glukopiranozy zbudowana jest z sześcioczłonowego pierścienia składającego się z pięciu atomów węgla oraz z jednego atomu tlenu. Numeracja atomów w pierścieniu zgodna z ruchem wskazówek zegara. Przy atomach węgla C 2 oraz C 4 znajdują się grupy hydroksylowe $\text{OH}$ wychodzą za płaszczyznę, zaś atomy wodoru przed. Przy węglach C 1 oraz C 3 grupy hydroksylowe wychodzą przed płaszczyznę, zaś atom wodoru za. Węgiel C 5 podstawiony jest grupą ${\text{CH}}_2\text{OH}$ wychodzącą przed płaszczyznę oraz atomem wodoru znajdującym się za płaszczyzną. W cząsteczce zaznaczono na czerwono grupę hydroksylową przy atomie węgla C cztery. Po lewej stronie po skosie poniżej znajduje się analogiczny wzór, drugiej cząsteczki glukozy o analogicznej strukturze, z zaznaczonymi na czerwono atomem węgla C 1 wraz ze związanymi z nim podstawnikami, wiązaniem C 1 C 2, oraz atomem tlenu wbudowanym w pierścień. Zaznaczone grupy uczestniczą w tworzeniu acetalu. Obok znajduje się wzór cząsteczki celobiozy, to jest 4‑O-(beta‑D-glukopiranozylo)-D‑glukopiranozy powstałej z dwóch cząsteczek beta‑D-glukopiranozy połączonych wiązaniem $\mathit{\text{O}}$‑glikozydowym. Celobioza jest dwucukrem zbudowanym z dwóch sześcioczłonowych pierścieni, to jest z dwóch reszt D‑glukozy połączonych wiązaniem wiązanie beta-$1$,$4$-O-glikozydowym. Strukturę stanowi sześcioczłonowy pierścień glukozy, w którym pierwszy lokant stanowi atom węgla C 1 związany z atomem tlenu wbudowanym w tenże pierścień. Węgiel C 5 zamyka pierścień i łączy się ze wspomnianym atomem tlenu oraz węglem C 6, niewbudowanym w pierścień. Od węgla C 1 odchodzi w górę wiązanie łączące go z atomem tlenu, który to łączy się z węglem C 4 drugiego pierścienia D‑glukozy. Od węgli C 2 oraz C 4 odchodzą do dołu grupy hydroksylowe O H, zaś do góry od grupy C 3, grupa hydroksylowa odchodzi również od węgla C sześć. Drugi pierścień stanowi również cząsteczka D‑glukozy, którą tworzy sześcioczłonowy pierścień składający się z atomów węgla C 1, C 2, C 3, C 4 oraz C 5, a także atomu tlenu połączonego z węglami o lokancie pierwszym i piątym. Od węgli C 1 oraz C 3 grupy hydroksylowe odchodzą do góry, od węgla C 2 grupa hydroksylowa odchodzi do dołu. Węgiel C 5 łączy się w górę z grupą ${\text{CH}}_2\text{OH}$. Na czerwono zaznaczono atomy uczestniczące w ugrupowaniu acetalowym. Zaznaczono atom tlenu oraz wiązania łączące pierścienie. W pierścieniu, którego atom C 1 łączy się za pomocą wiązania O‑glikozydowego z drugim pierścieniem, zaznaczono również atom tlenu budujący pierścień wraz z odchodzącymi od niego wiązaniami oraz atom C 1 wraz odchodzącymi od niego wiązaniami i związanym z nim atomem wodoru.

produkt reakcji hemiketalu ${\text{R}}_1—\text{O}—\text{C}\left(\text{OH}\right)\left({\text{R}}_2\right){\text{R}}_3$ z grupą hydroksylową związku ${\text{R}}_4—\text{OH}$, zachodzącej wg mechanizmu substytycji nukleofilowej; przykładem związku posiadającego ugrupowanie ketalowe, o wzorze ogólnym ${\text{R}}_1—\text{O}—\text{C}\left({\text{OR}}_4\right)\left({\text{R}}_2\right){\text{R}}_3$, jest dowolny cukier złożony, który ma wiązanie $O$-glikozydowe utworzone z udziałem ketozy

RUgrpc7ozhnn6

Ilustracja przedstawia wzory pierścieniowe dwóch monosacharydów glukozy i fruktozy oraz utworzonego przez nie dwucukru - sacharozy. Struktura alfa‑D-glukopiranozy zbudowana jest z sześcioczłonowego pierścienia składającego się z pięciu atomów węgla oraz z jednego atomu tlenu. Numeracja zgodna z ruchem wskazówek zegara, poczynając od węgla związanego z atomem tlenu. Przy atomach węgla C 1, C 2 oraz C 4 znajdują się grupy hydroksylowe $\text{OH}$ wychodzące za płaszczyznę, zaś atomy wodoru przed. Przy węglu C 3 grupa hydroksylowa wychodzi przed płaszczyznę, zaś atom wodoru za. Węgiel C 5 podstawiony jest grupą ${\text{CH}}_2\text{OH}$ wychodzącą przed płaszczyznę oraz atomem wodoru znajdującym się za płaszczyzną. Czerwonym kolorem zaznaczono grupę hydroksylową przy anomerycznym atomie węgla. Poniżej wzór beta‑D-fruktofuranozy zbudowanej z pięcioczłonowego pierścienia, który stanowi węgiel $\text{C}1$ należący do grupy ${\text{CH}}_2$ podstawiony jest on grupą hydroksylową $\text{OH}$ i łączy się z budującym pierścień atomem węgla $\text{C}2$, który związany jest grupą hydroksylową odchodzącą do góry, przed płaszczyznę. Od węgla $\text{C}3$ do góry przed płaszczyznę odchodzi grupa hydroksylowa $\text{OH}$, z kolei od węgla $\text{C}4$ za płaszczyznę odchodzi grupa hydroksylowa $\text{OH}$. Węgiel $\text{C}4$ łączy się z atomem tlenu, który to łączy się z atomem węgla $\text{C}2$, co zamyka pięcioczłonowy pierścień. Ponadto od węgla $\text{C}5$ odchodzi do góry grupa ${\text{CH}}_2\text{OH}$. Na czerwono zaznaczono węgiel C 2 związane z nim podstawniki ${\text{CH}}_2\text{OH}$ oraz $\text{OH}$, a także atom tlenu budujący pięcioczłonowy pierścień i wiązanie łączące go z węglem C pięć. Fragmenty struktur zaznaczone na czerwono to grupy uczestniczące w tworzeniu ketalu. Obok znajduje się cząsteczka sacharozy powstała w wyniku połączenia cząsteczki alfa‑D-glukopiranozy z beta‑D-fruktofuranozą za pomocą wiązania $\alpha$,$\beta$-$1,2$-$\mathit{\text{O}}$-glikozydowego. Strukturę stanowią dwa związane ze sobą pierścienie, pierwszy sześcioczłonowy pierścień, w którym pierwszy lokant to atom węgla $\text{C}1$ związany z atomem tlenu wbudowanym w tenże pierścień. Węgiel $\text{C}5$ zamyka pierścień i łączy się ze wspomnianym atomem tlenu oraz węglem $\text{C}6$, niewbudowanym w pierścień. Od węgla $\text{C}1$ odchodzi wiązanie łączące go z atomem tlenu, który to łączy się z węglem $\text{C}2$ pierścienia $\text{D}$-fruktozy. Od węgli $\text{C}2$ oraz $\text{C}4$ odchodzą do dołu, za płaszczyznę grupy hydroksylowe $\text{OH}$, zaś do góry od atomu węgla $\text{C}3$. Grupa hydroksylowa odchodzi również od węgla $\text{C}6$ niewbudowanego w tenże pierścień. Drugi pięcioczłonowy pierścień stanowi $\text{D}$-fruktoza, w której węgiel $\text{C}1$ należący do grupy ${\text{CH}}_2$ podstawiony jest grupą hydroksylową $\text{OH}$ i łączy się z atomem węgla $\text{C}2$, który związany jest z atomem tlenu łączącym pierścień $\text{D}$-fruktozy z pierścieniem $\text{D}$-glukozy. Od węgla $\text{C}3$ przed płaszczyznę odchodzi grupa hydroksylowa $\text{OH}$, z kolei od węgla $\text{C}4$ za płaszczyznę. Węgiel $\text{C}4$ łączy się z atomem tlenu, który to łączy się z atomem węgla $\text{C}2$, co zamyka pięcioczłonowy pierścień. Ponadto od węgla $\text{C}4$ odchodzi do góry grupa ${\text{CH}}_2\text{OH}$. Na czerwono zaznaczono atomy uczestniczące w ugrupowaniu ketalowym, to znaczy atom tlenu łączący pierścienie oraz atomy pochodzące od fruktozy, atom węgla C 2,atom C 1 grupy metylenowej, atom tlenu budujący pięcioczłonowy pierścień wraz z łączącymi je wiązaniami.

reakcja z wykorzystaniem świeżo strąconego wodorotlenku miedzi($\text{II}$); cukry redukujące dają pozytywny wynik próby Trommera – po ogrzaniu pojawia się ceglastoczerwony osad ${\text{Cu}}_2\text{O}$; cukry nieredukujące dają wynik negatywny – po ogrzaniu pojawia się czarny osad $\text{CuO}$, będący wynikiem rozkładu $\text{Cu}{\left(\text{OH}\right)}_2$

reakcja lustra srebrnego; reakcja z wykorzystaniem świeżo sporządzonego roztworu ${\text{AgNO}}_3$ z wodą amoniakalną („srebro amoniakalne“), gdzie srebro występuje w postaci wodorotlenku diaminasrebra($\text{I}$), $\left[\text{Ag}{\left({\text{NH}}_3\right)}_2\right]\text{OH}$; cukry redukujące dają po ogrzaniu srebrną powłokę na ściankach naczynia

odczynnika Tollensa nie wolno przechowywać, ponieważ rozkłada się z upływem czasu, dając związki o właściwościach wybuchowych

wielkość skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego przechodzącego przez $1 {\mathrm{dm}}^3$ warstwę roztworu zawierającego $1 \text{g}$ związku optycznie czynnego rozpuszczonego w $1 {\mathrm{cm}}^3$; wyrażana w stopniach

cukry, w których żadna z reszt monosacharydowych nie posiada wolnej jednostki hemiacetalowej; cukry takie nie powodują redukcji innych związków (np. odczynnika Trommera) i same się nie utleniają

cukry proste, w których cząsteczkach grupa aldehydowa stanowi grupę funkcyjną

cukry proste, które zawierają sześć atomów węgla w cząsteczce

cukry proste, w których cząsteczkach grupa aldehydowa stanowi grupę funkcyjną

rodzaj wiązania chemicznego, tworzonego między karbonylowym atomem węgla jednej jednostki monosacharydowej a grupą hydroksylową drugiej jednostki. Takie wiązanie nazywa się również O‑glikozydowym, ze względu na to, że tworzone jest przez atom tlenu

(projekcja taflowa) charakterystyczna projekcja chemiczna w postaci wzoru perspektywistycznego dla hemiacetalowych odmian cukrów; częściowo oddaje rzeczywisty wygląd cząsteczek cukrów

pierwszy atom węgla (nowo powstały asymetryczny atom węgla w utworzonym hemiacetalu) w cząsteczkach cukrów, zapisanych projekcją Hawortha

związki powstałe w wyniku działania alkoholi na aldehydy

kwas nukleinowy zbudowany z rybonukleotydów, występujący w jądrze komórkowym i cytoplazmie

organiczny związek chemiczny, który pełni funkcję przenośnika energii w organizmach

proces oczyszczania i uszlachetniania substancji naturalnych lub produktów przemysłowych w celu nadania im odpowiednich właściwości

gęsty ciemnobrunatny syrop, będący produktem ubocznym przy wyrobie cukru

rozcieńczenie proszków, zawierających silnie działające bądź higroskopijne substancje, przy pomocy składników neutralnych

rodzaj mączki wyrabianej z wnętrza palmy sagowej i niektórych sagowców

wysoko‑fruktozowy syrop kukurydziany (ang. high‑fructose corn syrup)

dwucukry, biozy, sacharydy zbudowane z dwóch cząsteczek monosacharydów, połączonych wiązaniem glikozydowym

całkowite lub częściowe uporządkowanie drgań fali świetlnej (polaryzacja fal)

analiza polarymetryczna, zespół metod analizy chemicznej, identyfikacja i oznaczanie substancji optycznie aktywnych, na podstawie pomiaru wartości kąta skręcenia płaszczyzny, polaryzacji światła i skręcalności optycznej (właściwej)

właściwość substancji optycznie aktywnej, polegająca na skręcaniu płaszczyzny polaryzacji światła podczas przechodzenia światła spolaryzowanego przez tę substancję

skręcenie (w stopniach) płaszczyzny polaryzacji światła monochromatycznego podczas przechodzenia przez $10$-centymetrową warstwę roztworu związku optycznie czynnego, zawierającego $1$ $\text{g}$ tego związku w $1$ ${\mathrm{cm}}^3$

długość fali równa $\mathrm{589,3}$ $\text{nm}$, emitowana przez atomy sodu, w pewnym przybliżeniu można je klasyfikować jako światło monochromatyczne

hydrolityczny rozpad cząsteczek sacharozy na mieszaninę (w stosunku $1:1$) cząsteczek glukozy i fruktozy