określenie wykonawcze dla instrumentów strunowych smyczkowych, oznaczające grę drzewcem smyczka.

określenie wykonawcze dla instrumentów dętych blaszanych bądź smyczkowych, oznaczające grę z tłumikiem.

określenie wykonawcze dla instrumentów strunowych, dętych lub głosu ludzkiego, oznaczające płynne przejście od jednego dźwięku do drugiego, z wydobyciem wszystkich możliwych dźwięków pośrednich.

(z j. fr. myśl przewodnia)- to stały temat muzyczny symbolizujący osobę, ideę lub obsesję, który powraca w kolejnych częściach utworu, ulegając przekształceniom. Pojęcie to wprowadził Hector Berlioz w swojej symfonii programowej Symfonia fantastyczna (Symphonie fantastique) (1830).

element utworu muzycznego polegający na doborze i określonym sposobie użycia instrumentów w celu uzyskania pożądanej kolorystyki; umiejętność rozpisania kompozycji na wszystkie głosy orkiestry.

wieloczęściowy, niesceniczny utwór wokalny, złożony z arii, recytatywów, duetów, ansambli, chórów i ritornelów instrumentalnych.

muzyka, która za pomocą odpowiednich środków (melodycznych, harmonicznych, kolorystycznych) sugeruje skojarzenia z określonymi w tytule treściami; przeciwieństwo muzyki absolutnej.

Nagroda Rzymska, czyli Prix de Rome, to we francuskiej tradycji stypendium artystyczne, które umożliwiało młodym, utalentowanym twórcom, w tym kompozytorom, spędzenie pewnego czasu w Rzymie, zazwyczaj w prestiżowej Académie de France w Villa Medici. Nagroda ta, przyznawana przez Konserwatorium Paryskie, miała na celu wsparcie rozwoju artystycznego i edukacji laureatów poprzez pobyt w sercu włoskiej sztuki i kultury.

dawny instrument dęty blaszany, kształtem przypominający fagot. Posiadał szeroką czarę głosową, system klapowy oraz rurę zadęciową. Stosowano trzy odmiany ofiklejdy – altową, basową i kontrabasową. Instrument stracił na popularności w drugiej połowie XIX wieku, na rzecz nowo wynalezionej tuby.

dramatyczno‑muzyczny, wokalno‑instrumentalny, z akcją dramatyczną, monologami i dialogami ujętymi w libretcie, przeznaczony do wykonania na scenie (z odpowiednią scenografią), zwykle w specjalnie do tego celu zbudowanym teatrze operowym, również zwanym operą.

gatunek muzyki dramatycznej, niesceniczny, z tekstem najczęściej o tematyce religijnej, wykonywany w kościele (poza liturgią) lub w sali koncertowej; także utwór tego gatunku.

(wł. orchestra) wieloosobowy zespół instrumentalny pod kierownictwem dyrygenta.

określenie wykonawcze dla instrumentów strunowych smyczkowych, oznaczające grę palcami.

to rodzaj symfonii- formy muzycznej, która łączy cechy symfonii i dramatu. Jest to utwór orkiestrowy, zazwyczaj czteroczęściowy, charkteryzujący się narracyjnością, wyraźnym konfliktem i rozwojem dramatycznym. Często zawiera program literacki, który określa pozamuzyczną treść utworu.

wyrazisty odcinek melodyczny, melodyczno‑rytmiczny bądź harmoniczny utworu, wykorzystywany w dalszym jego przebiegu. W muzyce programowej często powiązany z określonym bohaterem lub ideą.