Gaude Mater Polonia i Bogurodzica – duchowe fundamenty polskiej kultury muzycznej
Słownik
brak stałego metrum i taktów w utworze, co jest charakterystyczne m.in. dla chorału gregoriańskiego. Pojęcie to odnosi się do swobodnej rytmiki, niewpisanej w regularne ramy taktowe.
śpiew liturgiczny wykonywany przed psalmem, po psalmie lub między jego wersami; w tradycji chorału gregoriańskiego wywodzi się z praktyki naprzemiennego śpiewu dwóch chórów.
(gr. archē – początek; gr. archaíos – dawny) wyraz (lub ich grupa) nieużywany współcześnie w dawnej formie językowej
(gr. archē – początek; gr. archaíos – dawny) jedna z odmian stylizacji językowej, polegająca na wprowadzeniu do tekstu archaizmów lub słów naśladujących język dawnych epok
kantyk Zachariasza śpiewany podczas jutrzni (Laudes) w liturgii godzin.
tradycyjny jednogłosowy śpiew liturgiczny Kościoła katolickiego obrządku łacińskiego.
antyfona otwierająca oficjum Historia gloriosissimi Stanislai, poświęcone św. Stanisławowi.
średniowieczny hymn łaciński związany z kultem św. Stanisława, przypisywany Wincentemu z Kielczy.
średniowieczne oficjum rymowane poświęcone św. Stanisławowi, powstałe w XIII wieku i przypisywane Wincentemu z Kielczy.
uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć szczególnej osoby, wydarzenia lub idei.
śpiew rozpoczynający jutrznię (Matutinum), pełniący funkcję wezwania do modlitwy.
(monofonia) faktura utworu muzycznego oparta na jednej linii melodycznej, pozbawiona wielogłosowości.
podłożenie nowego tekstu pod istniejącą melodię w utworze wokalnym.
greckie wezwanie liturgiczne oznaczające „Panie, zmiłuj się”.
poranna część liturgii godzin, zwana chwalbą.
kantyk Maryi rozpoczynający się od słów „Wielbi dusza moja Pana”, wykonywany podczas nieszporów.
(łac. liber manu scriptum) księga napisana ręcznie, rękopis
jeden z głównych elementów dzieła muzycznego; następstwo dźwięków różnej wysokości uporządkowanych według określonych zasad.
figura melodyczna śpiewana na jednej sylabie tekstu. Na jednej sylabie wykonuje się wiele dźwięków.
jutrznia, jedna z głównych części średniowiecznego oficjum brewiarzowego.
system organizacji materiału dźwiękowego oparty na modusach (trybach) charakterystycznych dla muzyki średniowiecznej i renesansowej.
jeden z podstawowych średniowiecznych trybów kościelnych, odpowiadający skali doryckiej i często występujący w repertuarze chorału gregoriańskiego.
muzyka jednogłosowa oparta na jednej linii melodycznej, pozbawiona wielogłosowości.
najstarszy system zapisu muzyki średniowiecznej wykorzystujący neumy do oznaczania przebiegu melodii.
średniowieczny cykl utworów liturgicznych przeznaczonych do celebracji święta określonego świętego, cechujący się regularniejszą budową poetycką oraz zastosowaniem rymów.
śpiew liturgiczny wykonywany w formie dialogu pomiędzy solistą a chórem, stanowiący część oficjum brewiarzowego.
zbiór dźwięków uporządkowanych według wysokości w obrębie określonego systemu muzycznego.
siedmiostopniowa skala muzyczna należąca do systemu skal kościelnych, stanowiąca podstawę modusu doryckiego.
nieszpory, wieczorna część liturgii godzin.
obszerniejszy żywot św. Stanisława autorstwa Wincentego z Kielczy.
krótszy żywot św. Stanisława autorstwa Wincentego z Kielczy.