Słownik
obowiązki wykonywane przez pracownika, zgodnie z prawem, związane z pełnioną funkcją lub zajmowanym stanowiskiem
Przykład: Policjant wykonywał czynności służbowe.
coś, co należy do wszystkich i jest ważne dla całego społeczeństwa
Przykład: Czyste powietrze jest dobrem wspólnym.
zapowiedź zrobienia komuś krzywdy lub wyrządzenia szkody
Przykład: Groźby zawarte w wiadomościach mogą być karalne.
najwyższy akt prawny w Polsce, zbiór praw i obowiązków wszystkich Polaków
Przykład: Konstytucja RP gwarantuje wolność słowa i prawo do nauki.
wypowiedzi, które atakują ludzi z powodu tego, kim są, np. ze względu na pochodzenie lub poglądy
Przykład: Komentarze pełne nienawiści zamieszczane w sieci są przykładem mowy nienawiści.
zachowanie, które rani czyjąś godność, dobre imię lub prywatność
Przykład: Opublikowanie czyjegoś zdjęcia bez zgody to naruszenie dóbr osobistych.
zachęcanie innych do określonych działań, często złych lub nielegalnych
Przykład: Nawoływanie do przemocy jest zabronione.
taki, do którego nie wszyscy mają dostęp
Przykład: Dokument miał charakter niejawny.
taki, który nie ma granic ani nie podlega zakazom
Przykład: Dostęp do tej strony internetowej jest nieograniczony.
stwierdzenie, czy coś jest dobre, złe, lepsze, gorsze; często zawiera przymiotniki: dobry, zły, ważny, słaby, najlepszy
Przykład: Ocena, czy nastąpiło naruszenie jej dóbr osobistych, należy do sądu.
instytucje państwowe, które sprawują władzę w imieniu państwa, podejmują decyzje i dbają o przestrzeganie prawa
Przykład: Organy władzy publicznej mają obowiązek działać zgodnie z Konstytucją i obowiązującymi przepisami.
zorganizowana grupa osób protestujących przed gmachem jakiegoś urzędu; też: protest w takiej formie
Przykład: Wczoraj przed urzędem miasta odbyła się pikieta w proteście przeciwko budowie spalarni śmieci.
oficjalne przekazanie informacji w taki sposób, aby była dostępna dla wszystkich zainteresowanych osób
Przykład: Urząd miasta podał informację do publicznej wiadomości na swojej stronie internetowej.
to, co ktoś myśli lub sądzi o czymś
Przykład: Każdy ma własny pogląd na temat książki.
dopuścić się czynu, który jest zakazany przez prawo
Przykład: Kradzież to popełnienie przestępstwa.
dostać coś lub zdobyć coś na skutek starań
Przykład: Firma pozyskała nowych klientów.
domysł lub prawdopodobna informacja, często dotyczy przyszłości lub nieznanych jeszcze faktów; często zawiera słowa: chyba, możliwe, że, wydaje mi się, prawdopodobnie
Przykład: Policjanci wysunęli przypuszczenie, że za przestępstwo może odpowiadać znany im sprawca.
sprawiać, że coś staje się znane lub dostępne dla wielu osób
Przykład: Biblioteka rozpowszechnia informacje o nowych książkach.
media, które przekazują informacje do dużej liczby odbiorców, takie jak telewizja, radio, prasa i internet
Przykłady:
Środki masowego przekazu mają duży wpływ na to, jak ludzie postrzegają wydarzenia na świecie.
Środki społecznego przekazu informują ludzi o wydarzeniach na świecie.
informacje, które pracownik poznał w związku z wykonywaniem swojej pracy i których nie może ujawnić
Przykład: Lekarz ma obowiązek zachować tajemnicę zawodową.
taki, który miał miejsce wcześniej, przed czymś innym
Przykład: Do wyjazdu potrzebna jest uprzednia zgoda rodziców.
akt prawny uchwalony przez parlament, który zawiera ważne przepisy
Przykład: Nowa ustawa reguluje zasady ochrony danych osobowych.
pokazać lub powiedzieć, co się myśli albo czuje
Przykład: Dziecko wyraziło radość uśmiechem.
spowodować, aby coś było dostępne, pewne lub gwarantowane
Przykład: Nauczyciel zapewnił dzieciom bezpieczne warunki w czasie wycieczki.
rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji, które psują czyjąś opinię
Przykład: Kłamstwa napisane w internecie mogą być zniesławieniem.
obrażanie kogoś słowami, gestami lub zachowaniem
Przykład: Wyzywanie innych osób to znieważenie.
oficjalnie poprosić instytucję lub urząd o podjęcie określonego działania albo o udzielenie informacji
Przykład: Mieszkaniec Oławy zwrócił się z wnioskiem do urzędu gminy o naprawę drogi.
Brzmi znajomo
kontrolowanie treści przed ich opublikowaniem lub pokazaniem
Przykład: W Polsce cenzura prewencyjna jest zakazana przez prawo.
informacja, którą można sprawdzić i potwierdzić, np. w dokumentach lub wiarygodnych źródłach
Przykład: Opieraj swoją opinię na faktach, nie na plotkach.
osoba pracująca dla państwa lub samorządu, np. policjant lub urzędnik
Przykład: Policjant jest funkcjonariuszem publicznym.
informacja dotycząca spraw publicznych, np. działania władz i instytucji państwowych, do której obywatele mają prawo dostępu
Przykład: Każdy obywatel ma prawo uzyskać informację publiczną na temat działalności urzędu.
oficjalna zgoda państwa na prowadzenie określonej działalności
Przykład: Stacja radiowa musi mieć koncesję na nadawanie programu.
obowiązek uzyskania zgody państwa na wydawanie prasy
Przykład: Koncesjonowanie prasy nie obowiązuje w Polsce.
osobiste zdanie lub pogląd na jakiś temat, nie musi być poparta faktami; często zaczyna się od: uważam, moim zdaniem, myślę, że
Przykład: Każdy ma prawo wyrazić swoją opinię.
publicznie promować lub zachęcać do jakichś poglądów lub działań
Przykład: Organizacja propaguje zdrowy styl życia.