REB75MZ1LFDDG
Grafika przedstawia przekrój poprzeczny przez serce. Ma on kształt odwróconego stożka. W jego budowie możemy wyróżnić dwie komory o grubych ścianach o nieregularnej strukturze oraz żyłę i tętnicę o gładkich, cienkich ścianach.

Układ krążenia 

Serce człowieka ma kształt stożka, którego podstawa skierowana jest ku górze i w prawo, a wierzchołek – ku dołowi i w lewo. Narząd ten ma wielkość pięści i waży ok. 300 g.
Źródło: Patrick J. Lynch, medical illustrator, Wikimedia Commons, licencja: CC BY 2.5.

Sprawdź co umiesz

1
1
Polecenie 1

Zagraj w grę i sprawdź swoją wiedzę na temat budowy małego i dużego obiegu krwi.

Kliknij START, aby rozpocząć grę. Wskaż poprawne odpowiedzi.

R1ELMRQUHPJRD
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Sprawdź swoją wiedzę na temat budowy małego i dużego obiegu krwi.

Polecenie 1
R1K59DTVEHN4L
Wskaż jamę serca, z której krew wypływa w kierunku płuc. Możliwe odpowiedzi: 1. Z prawej komory., 2. Z lewej komory., 3. Z prawego przedsionka., 4. Z lewego przedsionka.
RBT2VC2AV9JT3
Wskaż naczynie krwionośne, którym krew wypływa z serca w kierunku płuc. Możliwe odpowiedzi: 1. Pień płucny., 2. Żyła główna dolna., 3. Żyła główna górna., 4. Aorta.
RNLRZQOV14S3K
Wskaż naczynie krwionośne, którym krew wpływa do płuc. Możliwe odpowiedzi: 1. Tętnice płucne., 2. Tętnice sercowe., 3. Żyły płucne., 4. Żyły sercowe.
R18DXAKGBXJPQ
Wskaż naczynie krwionośne, którym krew wypływa z płuc. Możliwe odpowiedzi: 1. Żyły płucne., 2. Żyły sercowe., 3. Tętnice płucne., 4. Tętnice sercowe.
RHPK34STDAQAS
Wskaż jamę serca, do której krew wpływa z płuc. Możliwe odpowiedzi: 1. Lewy przedsionek., 2. Prawy przedsionek., 3. Prawa komora., 4. Lewa komora.
R4KNKJ2H4UMZM
Ćwiczenie 1
Połącz w pary nazwy elementów morfotycznych krwi z pełnionymi przez nie funkcjami. erytrocyty Możliwe odpowiedzi: 1. udział w procesie krzepnięcia krwi, 2. obrona organizmu przed szkodliwymi drobnoustrojami, 3. transport tlenu i dwutlenku węgla leukocyty Możliwe odpowiedzi: 1. udział w procesie krzepnięcia krwi, 2. obrona organizmu przed szkodliwymi drobnoustrojami, 3. transport tlenu i dwutlenku węgla trombocyty Możliwe odpowiedzi: 1. udział w procesie krzepnięcia krwi, 2. obrona organizmu przed szkodliwymi drobnoustrojami, 3. transport tlenu i dwutlenku węgla
RDJT8B1QAT452
Ćwiczenie 2
Surowica krwi to część płynna krwi pozbawiona białka: Możliwe odpowiedzi: 1. γ - globuliny, 2. fibrybogenu, 3. przeciwciał IgG, IgA oraz IgD, 4. Albuminy
Ćwiczenie 3
R18UAZU8E57TP
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RR3LEVKCEUP47
Łuk aorty to największa tętnica w ciele człowieka (ok. 28 mm średnicy), której rozgałęzienia doprowadzają krew tętniczą do narządów i tkanek. Wyprowadza krew z lewej komory serca, jest od niej oddzielona zastawką półksiężycowatą aortalną. Żyła główna górna zbiera krew z górnej (znajdującej się ponad przeponą) połowy ciała. Wyprowadzona jest na prawo od aorty. Krew z żył krążenia wielkiego (układowego) dopływa do prawego przedsionka serca przez zastawkę trójdzielną, z którego jest następnie wyrzucana do prawej komory serca, a stąd poprzez pień płucny do płuc. Żyła główna dolna zbiera krew z dolnej połowy ciała; uchodzi do prawego przedsionka serca. Pień płucny rozpoczyna się w ujściu prawej komory serca, oddzielony od niej zastawką półksiężycowatą płucną, następnie dzieli się na tętnicę płucną prawą i tętnicę płucną lewą, które kierują odtlenowaną krew do płuc. Żyły płucne to krótkie naczynia żylne, którymi płynie krew utlenowana z płuc do lewego przedsionka serca. Krew powraca do serca do jego lewego przedsionka przez żyły płucne. Następnie przepływa z lewego przedsionka serca przez zastawkę dwudzielną (mitralną) do lewej komory, a następnie do aorty. Oba przedsionki serca odpowiadają za nieprzerwany dopływ krwi żylnej do serca.
R1PJPHOV3PZZO
Ćwiczenie 4
Łączenie par. Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących układu bodźcotwórczo‑przewodzącego serca i zaznacz właściwą odpowiedź.. Zainicjowanie skurczów ma miejsce w węźle zatokowo‑przedsionkowym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Gdy węzeł zatokowo‑przedsionkowy ulegnie uszkodzeniu, jego funkcję przejmuje węzeł przedsionkowo‑komorowy.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Praca układu bodźcotwórczo‑przewodzącego podlega regulacji ze strony układu nerwowego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
R1ZH5TMA33J93
Ćwiczenie 5
Przyporządkuj pasujące opisy odpowiednio do osocza krwi lub chłonki. chłonka Możliwe odpowiedzi: 1. Ma wyższe ciśnienie onkotyczne., 2. Ma niższe ciśnienie onkotyczne., 3. Zawiera więcej substancji tłuszczowych., 4. Transportuje witaminy rozpuszczalne w wodzie., 5. Transportuje witaminy rozpuszczalne w tłuszczach., 6. Zawiera więcej białek. osocze krwi Możliwe odpowiedzi: 1. Ma wyższe ciśnienie onkotyczne., 2. Ma niższe ciśnienie onkotyczne., 3. Zawiera więcej substancji tłuszczowych., 4. Transportuje witaminy rozpuszczalne w wodzie., 5. Transportuje witaminy rozpuszczalne w tłuszczach., 6. Zawiera więcej białek.
R1N2T2DLPCUBG
Ćwiczenie 6
Uzupełnij tekst właściwymi wyrażeniami. 1. nieinwazyjnej, 2. zaburzeń rytmu serca, 3. Elektrokardiografia, 4. inwazyjnej, 5. Echokardiografia, 6. wad to metoda obrazowania serca za pomocą ultradźwięków, których określone odbicia odbierane są przez głowicę urządzenia. Jest to bardzo przydatna metoda diagnostyki 1. nieinwazyjnej, 2. zaburzeń rytmu serca, 3. Elektrokardiografia, 4. inwazyjnej, 5. Echokardiografia, 6. wad, szczególnie w przypadku wykrywania 1. nieinwazyjnej, 2. zaburzeń rytmu serca, 3. Elektrokardiografia, 4. inwazyjnej, 5. Echokardiografia, 6. wad serca oraz oceny jego pracy.
R17GNV4ZPRKMV
Ćwiczenie 7
Uszereguj w odpowiedniej kolejności etapy rozwoju miażdżycy. Elementy do uszeregowania: 1. Na skutek niedoborów w diecie dochodzi do uszkodzenia śródbłonka naczynia krwionośnego., 2. Następuje zwężenie światła naczynia., 3. W miejscu uszkodzenia gromadzą się cholesterol i inne lipidy., 4. Dochodzi do stopniowego zwapniania blaszek miażdżycowych., 5. Następuje zmniejszenie dotlenienia tkanek.
R1RF8LSGE2K3A
Ćwiczenie 7
1
Ćwiczenie 8
RJVMVLETF3GC8
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 9

Badania laboratoryjne krwi pozwalają m.in. określić liczbę poszczególnych elementów morfotycznych u danego pacjenta. Wiadomo, że na obraz morfologii krwi ma wpływ nie tylko aktualny stan zdrowia, ale także czynniki zewnętrzne, np. rodzaj spożytego pokarmu. Tabela przedstawia wybrane wyniki badań krwi trzech osób.

Zawartość elementów morfotycznych w mmIndeks górny 3

Elementy morfotyczne

Osoba A

Osoba B

Osoba C

Erytrocyty

3 000 000

5 000 000

4 500 000

Leukocyty

6 000

5 000

13 000

Płytki krwi

255 000

50 000

300 000

R1HU4RX39TPZ8
Łączenie par. Na podstawie powyższych wyników ustal, która osoba:
– ma problemy z krzepliwością krwi;
– przyjmuje w pokarmie zbyt małe ilości żelaza;
– przechodzi ostrą infekcję.. Problemy z krzepliwością krwi. Możliwe odpowiedzi: Osoba A, Osoba B, Osoba C. Przyjmowanie zbyt małych ilości żelaza w pokarmie. Możliwe odpowiedzi: Osoba A, Osoba B, Osoba C. Ostra infekcja. Możliwe odpowiedzi: Osoba A, Osoba B, Osoba C
1
Ćwiczenie 10
R1JVM7XVDHEQE
Oceń poprawność stwierdzenia: „wszystkie żyły w organizmie człowieka transportują krew odtlenowaną”. Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 11

Ściany poszczególnych elementów serca człowieka są różnej grubości. Ściany przedsionków mają grubość ok. 2,5 mm, podczas gdy ściana prawej komory ma ok. 5 mm grubości, a ściana lewej komory – aż 15 mm.

ROD6V8KMOCE4P
Wyjaśnij, dlaczego ściana lewej komory serca jest trzy razy grubsza od ściany komory prawej. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 12

Żylaki kończyn dolnych są wynikiem poszerzenia żył powierzchownych, czemu towarzyszy ich wydłużenie i charakterystyczne poskręcanie. Rozszerzenie światła prowadzi do niewydolności zastawek i skutkuje cofaniem się oraz zaleganiem krwi, co powoduje dalsze poszerzanie się naczyń.

RFQRQR6JAZHN9
Ilustracja przedstawia pionową strukturę zbudowaną z trzech części. Od dołu do góry biegną niebieskie strzałki. Po bokach pionowej struktury są wrzecionowate elementy zbudowane z podłużnych włókien. Elementy te naciskają na środkową część pionowej struktury, powodując wklęśnięcie jej ścian.
Schemat przedstawia mechanizm przepływu krwi w naczyniach żylnych kończyn dolnych człowieka.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R18FVKJEXJVJO
Na podstawie powyższego tekstu oraz analizy schematu wyjaśnij, dlaczego długotrwałe stanie w jednym miejscu może być przyczyną powstawania żylaków. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 13

W układzie krwionośnym człowieka występują trzy różne typy naczyń krwionośnych, do których należą tętnice, żyły i naczynia włosowate.

Poniżej przedstawiono zdjęcie mikroskopowe preparatu przekroju poprzecznego żyły i tętnicy.

RJLANGS36NBDP
Ilustracja
Przekrój poprzeczny przez żyłę (V) oraz tętnicę (A).
Źródło: University of Delaware, Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RV7XQLFEGRK3H
Porównaj i wskaż główne cechy różniące te naczynia krwionośne. (Uzupełnij).
RD596481AMDH5
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 14
RKOP7UJ56E2NC
Ilustracja przedstawia cykl pracy serca w trzech fazach, oznaczonych literami A, B i C. Na każdym schemacie widoczne są: prawa i lewa strona serca, przedsionki oraz komory, a także główne naczynia (żyły główne, aorta i pień płucny). Kolorem niebieskim oznaczono krew odtlenowaną, a czerwonym – natlenowaną. Białe strzałki pokazują kierunek przepływu krwi. Faza A przedstawia napływ krwi do przedsionków z żył głównych i żył płucnych. Faza B ukazuje skurcz komór i wypychanie krwi do pnia płucnego oraz aorty. Faza C pokazuje moment, w którym krew przepływa z przedsionków do komór w trakcie ich rozkurczu. Centralne, okrężne strzałki symbolizują cykliczność pracy serca.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., Na podstawie: Biologia Campbella, praca zbiorowa, Rebis, Poznań 2016, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1T6GP7LVC5EU
Scharakteryzuj krótko fazy cyklu wskazane na rysunkach (A, B, C). (Uzupełnij).
Ćwiczenie 14
RNZ5GEP6TOULX
(Uzupełnij).
Podpowiedź
Odpowiedź
Ćwiczenie 15
R1G85SCKLE2X8
Uzupełnij lukę właściwą odpowiedzią. Ciśnienie w tętnicach 1. fal mózgowych, 2. zmienia się, 3. cyklu pracy serca, 4. najniższe, 5. jest stałe, 6. najwyższe w zależności od okresu 1. fal mózgowych, 2. zmienia się, 3. cyklu pracy serca, 4. najniższe, 5. jest stałe, 6. najwyższe. W czasie skurczu lewej komory jest 1. fal mózgowych, 2. zmienia się, 3. cyklu pracy serca, 4. najniższe, 5. jest stałe, 6. najwyższe, w czasie rozkurczu – 1. fal mózgowych, 2. zmienia się, 3. cyklu pracy serca, 4. najniższe, 5. jest stałe, 6. najwyższe.
1
Ćwiczenie 15
R1U1TZ11MRCH3
Określ, jak zmieni się – zwiększy się czy zmniejszy – objętość limfy po wypiciu dwóch szklanek wody. Uzasadnij odpowiedź, odnosząc się do mechanizmu powstawania limfy. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 16
R1U72XZ2E4NGC
Jednym z groźnych powikłań nadciśnienia tętniczego może być zawał mięśnia sercowego. Zastanów się i opisz, w jaki sposób może dojść do tego powikłania. (Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 17

Wykres przedstawia wyniki badań, w których stwierdzono zależność między dzienną liczbą wypalanych papierosów a ryzykiem zawału mięśnia sercowego.

RL75G6FOUM4OF
Wykres liniowy.
Liczba wypalanych papierosów a ryzyko zawału mięśnia sercowego
. Lista elementów:
  • 1. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: 0
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 1; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • 2. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: 1–5
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 1.38; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • 3. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: 6–10
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 2.1; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • 4. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: 11–15
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 2.99; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • 5. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: 16–20
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 3.83; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • 6. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: 21–25
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 5.8; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • 7. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: 26–30
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 5.26; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • 8. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: 31–40
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 6.34; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • 9. zestaw danych:
    • Dzienna liczba wypalanych papierosów: powyżej 40
    • Prawdopodobieństwo zawału mięśnia sercowego: 9.16; Podpis osi wartości: Ryzyko zawału mięśnia sercowego
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o. o., Na podstawie: Yusuf S., Hawken S., Ounpuu S., Dans T., Avezum A., Lanas F., McQueen M., Budaj A., Pais P., Varigos J., Lisheng L.; INTERHEART Study Investigators, Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART study): case-control study , Lancet. 2004 Sep 11-17;364(9438):937-52, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1JGJBF888HE1
Na podstawie wyników badań sformułuj wniosek. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 18

Na wykresie przedstawiono wpływ diety śródziemnomorskiej na odsetek osób bez nawrotów choroby w okresie 5 lat po przebytym zawale.

RLQMO9LLZKX3V
Wykres liniowy. Lista elementów:
  • 1. zestaw danych:
    • Lata po zawale mięśnia sercowego: 0
    • Dieta śródziemnomorska: 100; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
    • Inna dieta: 100; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
  • 2. zestaw danych:
    • Lata po zawale mięśnia sercowego: 1
    • Dieta śródziemnomorska: 97.5; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
    • Inna dieta: 93; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
  • 3. zestaw danych:
    • Lata po zawale mięśnia sercowego: 2
    • Dieta śródziemnomorska: 97; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
    • Inna dieta: 91; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
  • 4. zestaw danych:
    • Lata po zawale mięśnia sercowego: 3
    • Dieta śródziemnomorska: 96; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
    • Inna dieta: 90.5; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
  • 5. zestaw danych:
    • Lata po zawale mięśnia sercowego: 4
    • Dieta śródziemnomorska: 95; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
    • Inna dieta: 82; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
  • 6. zestaw danych:
    • Lata po zawale mięśnia sercowego: 5
    • Dieta śródziemnomorska: 92; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
    • Inna dieta: 80; Podpis osi wartości: Procent osób bez nawrotów choroby
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o. o., Na podstawie: de Lorgeril M., Salen P., Martin J.L., Monjaud I., Delaye J., Mamelle N., Mediterranean diet, traditional risk factors, and the rate of cardiovascular complications after myocardial infarction: final report of the Lyon Diet Heart Study., Circulation. 1999 Feb 16;99(6):779-85., licencja: CC BY-SA 3.0.
RRB5S9X9MXOF6
Określ grupę badawczą i grupę kontrolną tego badania. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 19
RQQFRHE4KTSOK
Wyjaśnij, dlaczego działanie układu bodźcotwórczo‑przewodzącego umożliwia pracę serca umieszczonego poza organizmem człowieka. (Uzupełnij).
Choroby układu krążenia