R121QRSK1RAMK
Ilustracja przedstawia kręgosłup w różnych ujęciach: na wprost, częściowo z lewej strony, z lewej strony, z prawej strony, od tyłu.

Układ szkieletowy 

Szkielet stanowi ruchome rusztowanie, na którym są rozpięte mięśnie szkieletowe, dlatego jest istotnym elementem aparatu ruchowego. Ponadto kości szkieletu obudowują niektóre narządy (mózg, rdzeń kręgowy, szpik, narządy jamy piersiowej, brzusznej i miednicznej), ochraniając je.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o. Przedmiotowy model 3D został opracowany przez Englishsquare.pl Sp. z o.o. na podstawie materiału źródłowego zakupionego w ramach serwisu www.turbosquid.com. Jakiekolwiek dalsze użycie tego modelu 3D podlega wszelkim ograniczeniom opisanym w licencji opublikowanej na przywołanej stronie internetowej, tylko do użytku edukacyjnego na zpe.gov.pl.

Sprawdź co umiesz

1
Polecenie 1

Zagraj w grę i sprawdź swoją wiedzę na temat lokalizacji głównych kości i stawów w ciele człowieka.

RU4PXMUMSH1KL
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RAR9KG38SEJ89
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
R81UHH4PEVQE8
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Gdzie znajduje się mostek? Możliwe odpowiedzi: 1. stanowi środkową część przedniej ściany klatki piersiowej człowieka, 2. stanowiąca środkową część kręgosłupa., 3. stanowi połączenie kości udowej i piszczelowej., 4. stanowi połączenie płatów mózgu.
RBT451XDJXQJ8
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
RFG1PPZ57SFTR
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Łąkotka występuje w obrębie... Możliwe odpowiedzi: 1. stawu kolanowego, 2. kresomózgowia, 3. nadgarstka, 4. kręgosłupa
R4LCEU22BEV92
Ćwiczenie 1
Uporządkuj kości ze względu na kształt. Kości płaskie Możliwe odpowiedzi: 1. mostek, 2. kości trzewioczaszki, 3. kręgi, 4. kości stępu, 5. obojczyki, 6. kości nadgarstka, 7. żebra, 8. łopatka, 9. kość biodrowa, 10. kości ramieniowe Kości krótkie Możliwe odpowiedzi: 1. mostek, 2. kości trzewioczaszki, 3. kręgi, 4. kości stępu, 5. obojczyki, 6. kości nadgarstka, 7. żebra, 8. łopatka, 9. kość biodrowa, 10. kości ramieniowe Kości długie Możliwe odpowiedzi: 1. mostek, 2. kości trzewioczaszki, 3. kręgi, 4. kości stępu, 5. obojczyki, 6. kości nadgarstka, 7. żebra, 8. łopatka, 9. kość biodrowa, 10. kości ramieniowe Kości różnokształtne Możliwe odpowiedzi: 1. mostek, 2. kości trzewioczaszki, 3. kręgi, 4. kości stępu, 5. obojczyki, 6. kości nadgarstka, 7. żebra, 8. łopatka, 9. kość biodrowa, 10. kości ramieniowe
R1P6J3NJMGCHF
Ćwiczenie 2
Który z poniższych elementów wchodzi w skład szkieletu pionowego człowieka? Możliwe odpowiedzi: 1. kręgosłup, 2. kości ramion, 3. kości śródstopia, 4. kości udowe
R428TCTECZ3QL
Ćwiczenie 3
Połącz w pary A Możliwe odpowiedzi: 1. odcinek piersiowy; 12 kręgów, 2. odcinek guziczny (kość guziczna powstała ze zrośnięcia 4‑5 kręgów)., 3. odcinek szyjny; 7 kręgów, 4. odcinek krzyżowy (kość krzyżowa powstała ze zrośnięcia 5 kręgów), 5. odcinek lędźwiowy, 5 kręgów B  Możliwe odpowiedzi: 1. odcinek piersiowy; 12 kręgów, 2. odcinek guziczny (kość guziczna powstała ze zrośnięcia 4‑5 kręgów)., 3. odcinek szyjny; 7 kręgów, 4. odcinek krzyżowy (kość krzyżowa powstała ze zrośnięcia 5 kręgów), 5. odcinek lędźwiowy, 5 kręgów C  Możliwe odpowiedzi: 1. odcinek piersiowy; 12 kręgów, 2. odcinek guziczny (kość guziczna powstała ze zrośnięcia 4‑5 kręgów)., 3. odcinek szyjny; 7 kręgów, 4. odcinek krzyżowy (kość krzyżowa powstała ze zrośnięcia 5 kręgów), 5. odcinek lędźwiowy, 5 kręgów D  Możliwe odpowiedzi: 1. odcinek piersiowy; 12 kręgów, 2. odcinek guziczny (kość guziczna powstała ze zrośnięcia 4‑5 kręgów)., 3. odcinek szyjny; 7 kręgów, 4. odcinek krzyżowy (kość krzyżowa powstała ze zrośnięcia 5 kręgów), 5. odcinek lędźwiowy, 5 kręgów E  Możliwe odpowiedzi: 1. odcinek piersiowy; 12 kręgów, 2. odcinek guziczny (kość guziczna powstała ze zrośnięcia 4‑5 kręgów)., 3. odcinek szyjny; 7 kręgów, 4. odcinek krzyżowy (kość krzyżowa powstała ze zrośnięcia 5 kręgów), 5. odcinek lędźwiowy, 5 kręgów
RJALQJ6M86656
Ćwiczenie 4
Przyporządkuj podane kości do odpowiednich grup, dzieląc je na kończynę górną wraz z obręczą barkową i kończynę dolną wraz z miednicą, a także ze względu na ich kształt. Kończyna górna i obręcz barkowa Możliwe odpowiedzi: 1. Kość biodrowa, 2. Kości nadgarstka, 3. Kość piszczelowa, 4. Kości śródstopia, 5. Kość strzałkowa, 6. Kości śródręcza, 7. Kości stępu, 8. Rzepka, 9. Kość łokciowa, 10. Łopatka, 11. Kość promieniowa, 12. Kość piszczelowa, 13. Kość łokciowa, 14. Łopatka, 15. Kości nadgarstka, 16. Kości stępu, 17. Kość biodrowa, 18. Kość ramienna, 19. Kość kulszowa, 20. Rzepka, 21. Kość kulszowa, 22. Kość udowa, 23. Kość łonowa, 24. Kości śródręcza, 25. Kość udowa, 26. Obojczyk, 27. Kość ramienna, 28. Kość strzałkowa, 29. Kość łonowa, 30. Kość promieniowa, 31. Kości śródstopia, 32. Obojczyk Kończyna dolna i miednica Możliwe odpowiedzi: 1. Kość biodrowa, 2. Kości nadgarstka, 3. Kość piszczelowa, 4. Kości śródstopia, 5. Kość strzałkowa, 6. Kości śródręcza, 7. Kości stępu, 8. Rzepka, 9. Kość łokciowa, 10. Łopatka, 11. Kość promieniowa, 12. Kość piszczelowa, 13. Kość łokciowa, 14. Łopatka, 15. Kości nadgarstka, 16. Kości stępu, 17. Kość biodrowa, 18. Kość ramienna, 19. Kość kulszowa, 20. Rzepka, 21. Kość kulszowa, 22. Kość udowa, 23. Kość łonowa, 24. Kości śródręcza, 25. Kość udowa, 26. Obojczyk, 27. Kość ramienna, 28. Kość strzałkowa, 29. Kość łonowa, 30. Kość promieniowa, 31. Kości śródstopia, 32. Obojczyk Kości długie Możliwe odpowiedzi: 1. Kość biodrowa, 2. Kości nadgarstka, 3. Kość piszczelowa, 4. Kości śródstopia, 5. Kość strzałkowa, 6. Kości śródręcza, 7. Kości stępu, 8. Rzepka, 9. Kość łokciowa, 10. Łopatka, 11. Kość promieniowa, 12. Kość piszczelowa, 13. Kość łokciowa, 14. Łopatka, 15. Kości nadgarstka, 16. Kości stępu, 17. Kość biodrowa, 18. Kość ramienna, 19. Kość kulszowa, 20. Rzepka, 21. Kość kulszowa, 22. Kość udowa, 23. Kość łonowa, 24. Kości śródręcza, 25. Kość udowa, 26. Obojczyk, 27. Kość ramienna, 28. Kość strzałkowa, 29. Kość łonowa, 30. Kość promieniowa, 31. Kości śródstopia, 32. Obojczyk Kości krótkie Możliwe odpowiedzi: 1. Kość biodrowa, 2. Kości nadgarstka, 3. Kość piszczelowa, 4. Kości śródstopia, 5. Kość strzałkowa, 6. Kości śródręcza, 7. Kości stępu, 8. Rzepka, 9. Kość łokciowa, 10. Łopatka, 11. Kość promieniowa, 12. Kość piszczelowa, 13. Kość łokciowa, 14. Łopatka, 15. Kości nadgarstka, 16. Kości stępu, 17. Kość biodrowa, 18. Kość ramienna, 19. Kość kulszowa, 20. Rzepka, 21. Kość kulszowa, 22. Kość udowa, 23. Kość łonowa, 24. Kości śródręcza, 25. Kość udowa, 26. Obojczyk, 27. Kość ramienna, 28. Kość strzałkowa, 29. Kość łonowa, 30. Kość promieniowa, 31. Kości śródstopia, 32. Obojczyk Kości płaskie Możliwe odpowiedzi: 1. Kość biodrowa, 2. Kości nadgarstka, 3. Kość piszczelowa, 4. Kości śródstopia, 5. Kość strzałkowa, 6. Kości śródręcza, 7. Kości stępu, 8. Rzepka, 9. Kość łokciowa, 10. Łopatka, 11. Kość promieniowa, 12. Kość piszczelowa, 13. Kość łokciowa, 14. Łopatka, 15. Kości nadgarstka, 16. Kości stępu, 17. Kość biodrowa, 18. Kość ramienna, 19. Kość kulszowa, 20. Rzepka, 21. Kość kulszowa, 22. Kość udowa, 23. Kość łonowa, 24. Kości śródręcza, 25. Kość udowa, 26. Obojczyk, 27. Kość ramienna, 28. Kość strzałkowa, 29. Kość łonowa, 30. Kość promieniowa, 31. Kości śródstopia, 32. Obojczyk Kości różnokształtne Możliwe odpowiedzi: 1. Kość biodrowa, 2. Kości nadgarstka, 3. Kość piszczelowa, 4. Kości śródstopia, 5. Kość strzałkowa, 6. Kości śródręcza, 7. Kości stępu, 8. Rzepka, 9. Kość łokciowa, 10. Łopatka, 11. Kość promieniowa, 12. Kość piszczelowa, 13. Kość łokciowa, 14. Łopatka, 15. Kości nadgarstka, 16. Kości stępu, 17. Kość biodrowa, 18. Kość ramienna, 19. Kość kulszowa, 20. Rzepka, 21. Kość kulszowa, 22. Kość udowa, 23. Kość łonowa, 24. Kości śródręcza, 25. Kość udowa, 26. Obojczyk, 27. Kość ramienna, 28. Kość strzałkowa, 29. Kość łonowa, 30. Kość promieniowa, 31. Kości śródstopia, 32. Obojczyk
R1AOFKN7N3OZC
Ćwiczenie 5
Wskaż wszystkie prawidłowe odpowiedzi.
Ciemiączka: Możliwe odpowiedzi: 1. występują wyłącznie u niemowląt, 2. występują wyłącznie u dorosłych, 3. są przykładem ścisłych połączeń kości, 4. są przykładem stawów, 5. są zbudowane z tkanki kostnej, 6. są zbudowane z tkanki chrzęstnej, 7. są zbudowane z tkanki łącznej
R15MGMX1PHL1A
Ćwiczenie 6
Połącz za pomocą linii odpowiadające sobie wiersze. Połączenia ruchome kości (stawy) Staw kulisty Możliwe odpowiedzi: 1. staw promieniowo‑nadgarstkowy, 2. staw kolanowy, 3. staw nadgarstkowo‑śródręczny kciuka, 4. staw biodrowy, staw ramieniowy Staw zawiasowy Możliwe odpowiedzi: 1. staw promieniowo‑nadgarstkowy, 2. staw kolanowy, 3. staw nadgarstkowo‑śródręczny kciuka, 4. staw biodrowy, staw ramieniowy Staw siodełkowy Możliwe odpowiedzi: 1. staw promieniowo‑nadgarstkowy, 2. staw kolanowy, 3. staw nadgarstkowo‑śródręczny kciuka, 4. staw biodrowy, staw ramieniowy Staw eliptyczny Możliwe odpowiedzi: 1. staw promieniowo‑nadgarstkowy, 2. staw kolanowy, 3. staw nadgarstkowo‑śródręczny kciuka, 4. staw biodrowy, staw ramieniowy
R5PSZBCQTME9B
Ćwiczenie 7
Przenieś opisy czynników do odpowiedniej kategorii wady postawy. Skolioza Możliwe odpowiedzi: 1. siedzenie z podwiniętą nogą, 2. obuwie na wysokich obcasach, 3. garbienie się, 4. noszenie plecaka na jednym ramieniu, 5. długotrwałe stanie, 6. otyłość, 7. mała aktywność fizyczna Płaskostopie Możliwe odpowiedzi: 1. siedzenie z podwiniętą nogą, 2. obuwie na wysokich obcasach, 3. garbienie się, 4. noszenie plecaka na jednym ramieniu, 5. długotrwałe stanie, 6. otyłość, 7. mała aktywność fizyczna
RUPOLS68TNU4M
Ćwiczenie 8
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1O6ZZBKVK3TF
Ćwiczenie 9
Na starym, czarno‑białym zdjęciu przedstawiono troje małych dzieci o krzywych nogach. Jedno z dzieci, stojąc, ma nogi w kształcie litery X, czyli stykające się w kolanach. Inne dziecko ma nogi w kształcie znaku otwarcia i zamknięcia nawiasu, czyli wykrzywione na zewnątrz.
Źródło: anon., Three children with rickets, Wellcome Collection, licencja: CC BY 4.0.
R1GMN3O2JM6QN
Ćwiczenie 9
Zaznacz przyczyny pojawienia się krzywicy: Możliwe odpowiedzi: 1. niedobór soli mineralnych i D3, 2. oporność na witaminy z grupy B, 3.
  • niewłaściwa pielęgnacja (brak spacerów), 4. zaburzenia czynności śledziony, 5.
  • zaburzenia funkcji nerek
  • Ćwiczenie 10
    RMSU4J6LP5D1H
    Schemat przedstawia zmiany struktury kości w przebiegu osteoporozy, na przykładzie części bliższej kości udowej.
    Źródło: Laboratoires Servier, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
    RV1ZNAU16ZNQK
    Na podstawie schematu oceń uzupełnij zdania. W wyniku rozwoju osteoporozy dochodzi do zmniejszeniazwiększenia gęstości kości. Na skutek mineralizacjidemineralizacji dochodzi do zmniejszenia objętości osteonówbeleczek kostnych przez co kość staje się krucha i podatna na złamania. Wyraźne zmiany widoczne są w obrębie tkanki gąbczastejzbitej.
    R1ZGBEBU2UXR9
    Ćwiczenie 11
    Zaznacz wszystkie czynniki sprzyjające rozwojowi osteoporozy. Możliwe odpowiedzi: 1. duża aktywność fizyczna, 2. zaburzenia hormonalne, 3. młody wiek, 4. niedobory wapnia i/lub witaminy D3, 5. uwarunkowania genetyczne, 6. płeć
    1
    Ćwiczenie 12

    Jedną z funkcji układu szkieletowego w organizmie człowieka jest ochrona narządów wewnętrznych.

    RTOJCAN1XSC55
    Wymień przynajmniej dwa narządy, które są chronione przez kości miednicy. (Uzupełnij).
    1
    Ćwiczenie 13
    RUAJV6DEKV2BB
    Kręgi lędźwiowe.
    Źródło: Przedmiotowy model 3D został opracowany przez Englishsquare.pl Sp. z o.o. na podstawie materiału źródłowego zakupionego w ramach serwisu www.turbosquid.com. Jakiekolwiek dalsze użycie tego modelu 3D podlega wszelkim ograniczeniom opisanym w licencji opublikowanej na przywołanej stronie internetowej, tylko do użytku edukacyjnego.
    R1SF2FRM6V8ZF
    Wykaż związek między masywną budową kręgów lędźwiowych a funkcją pełnioną przez te kręgi. (Uzupełnij).
    1
    Ćwiczenie 14
    R1ONO6UE31QFJ
    Wskaż dwie cechy w szkielecie kobiety, którymi różni się on od szkieletu mężczyzny. Uzasadnij jak wpływają one na zdolność kobiety do porodu. (Uzupełnij).
    1
    Ćwiczenie 15
    R193JZN5RBLAG
    Określ rolę chrząstki stawowej i błony maziowej. (Uzupełnij).
    1
    Ćwiczenie 16

    Skręcenie stawu to inaczej naciągnięcie lub naderwanie torebki stawowej oraz występujących w tym stawie więzadeł. Zazwyczaj jest urazem występującym po gwałtownym ruchu wykraczającym poza fizjologiczną ruchomość stawu. Skręcony staw należy ustabilizować, używając w tym celu opaski elastycznej lub gipsu. Zwichnięcie stawu polega natomiast na zmianie wzajemnego położenia kości występujących w danym stawie. Przemieszczeniu kości często towarzyszy rozerwanie torebki stawowej oraz uszkodzenie pozostałych struktur stawu. Uraz ten często wymaga interwencji lekarskiej.

    R1A1XRCCQRZBT
    Określ, który z powyższych urazów jest poważniejszy. W odpowiedzi uwzględnij możliwe dwa skutki tego urazu. (Uzupełnij).
    1
    Ćwiczenie 17
    R1JL5UMEQ8CF2
    Na podstawie fotografii wyjaśnij, na czym polega zwichnięcie stawu. (Uzupełnij).
    R1EP7XT6SLB32
    Zdjęcie rentgenowskie: zwichnięty staw barkowy (po lewej) oraz zdrowy (po prawej).
    Źródło: Hellerhoff, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
    Ćwiczenie 17
    RUSDBHUFH13PX
    Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
    1
    Ćwiczenie 18

    Z danych Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie wynika, że w Polsce wady postawy ma aż 90% dzieci. Najczęściej to wady kręgosłupa, kolan i stóp.

    R1TJ2AQ7J1889
    Określ trzy najbardziej prawdopodobne przyczyny wad postawy u dzieci i młodzieży, a następnie zaproponuj sposób działania profilaktycznego. (Uzupełnij).

    Informacja do ćwiczeń 20 i 21

    Na zdjęciach mikroskopowych przedstawiono przekrój przez kość osoby zdrowej oraz chorej na osteoporozę.

    1
    Ćwiczenie 19
    RA2U6ODLUOEJS
    Określ, na czym polega zmiana struktury kości spowodowana osteoporozą i podaj tego przyczynę. (Uzupełnij).
    1
    Ćwiczenie 20
    R1AACNECPEGGJ
    Wyjaśnij, dlaczego zagrożenie osteoporozą u kobiet wzrasta z ich wiekiem. (Uzupełnij).