R1U1PCNHOGU44
Grafika przedstawia dwa plastikowe pojemniki wypełnione żółtym, półprzeźroczystym płynem – moczem.

Układ moczowy 

Ilość wydalanego moczu przez zdrowego człowieka wynosi od 600 do 2500 ml.
Źródło: Pixabay, domena publiczna.

Sprawdź, co umiesz

R1676ZSQH62V8
Ćwiczenie 1
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Wikimedia Commons, Andrewmeyerson, licencja: CC BY-SA 3.0.
R196N3OCH993D
Ćwiczenie 1
Zaznacz nazwę narządu układu wydalniczego, który jest odpowiedzialny za wytwarzanie moczu. Możliwe odpowiedzi: 1. nerka, 2. pęcherz moczowy, 3. cewka moczowa, 4. moczowód
R1XP1CVQK6J1F
Ćwiczenie 2
Zaznacz nazwę narządu układu wydalniczego, który jest odpowiedzialny za wytwarzanie moczu. Możliwe odpowiedzi: 1. nerka, 2. pęcherz moczowy, 3. cewka moczowa, 4. moczowód
R1MBNOPXCQ3T5
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 3

Cewka moczowa, Torebka Bowmana, Kanalik zbiorczy, Moczowód, Kanalik kręty I rzędu, Miedniczka nerkowa, Pęcherz moczowy, Pętla Henlego, Kanalik kręty II rzędu

R197S17KQMBE1
Podpowiedź
Odpowiedź
RS9AVZ2PRLEDR
Ćwiczenie 4
Wybierz z podanych opisów te, które dotyczą funkcji zewnątrzwydzielniczej, oraz te, które dotyczą funkcji wewnątrzwydzielniczej. Umieść je w odpowiedniej komórce. Funkcje zewnątrzwydzielnicze Możliwe odpowiedzi: 1. usuwanie nadmiaru jonów, 2. udział w gospodarce wapniowo‑fosforowej, 3. regulacja ilości wody w organizmie, 4. wydalanie azotowych produktów przemiany materii, 5. usuwanie nadmiaru wody, 6. regulacja ciśnienia krwi, 7. stymulacja wytwarzania erytrocytów, 8. okresowe gromadzenie moczu, 9. filtracja krwi, 10. regulacja ilości i składu moczu Funkcje wewnątrzwydzielnicze Możliwe odpowiedzi: 1. usuwanie nadmiaru jonów, 2. udział w gospodarce wapniowo‑fosforowej, 3. regulacja ilości wody w organizmie, 4. wydalanie azotowych produktów przemiany materii, 5. usuwanie nadmiaru wody, 6. regulacja ciśnienia krwi, 7. stymulacja wytwarzania erytrocytów, 8. okresowe gromadzenie moczu, 9. filtracja krwi, 10. regulacja ilości i składu moczu
11
Ćwiczenie 5
RL8JKXJMB2OTV
Odpowiedz na pytania lub uzupełnij tekst. 1. Łacińska nazwa moczu, 2. Inna nazwa procesu wydzielania w nefronie, 3. Pierwszy etap powstawania moczu, 4. Grupa leków, do której należą sulfonamidy- związki wydzielane aktywnie do moczu, 5. Rodzaj naczynia, która odprowadza krew z ciałka nefronu.
R1DU9Q5RRAZON
Podaj definicję otrzymanego hasła. (Uzupełnij).
R1JHAANHUK64Q
Połącz w pary. Uryna Możliwe odpowiedzi: 1. Pierwszy etap powstawania moczu., 2. Rodzaj naczynia krwionośnego, które odprowadza krew z ciałka nefronu., 3. Inna nazwa procesu wydzielania w nefronie., 4. Grupa leków, do której należą sulfonamidy – związki wydzielane aktywnie do moczu., 5. Synonim słowa mocz. Sekrecja Możliwe odpowiedzi: 1. Pierwszy etap powstawania moczu., 2. Rodzaj naczynia krwionośnego, które odprowadza krew z ciałka nefronu., 3. Inna nazwa procesu wydzielania w nefronie., 4. Grupa leków, do której należą sulfonamidy – związki wydzielane aktywnie do moczu., 5. Synonim słowa mocz. Filtracja Możliwe odpowiedzi: 1. Pierwszy etap powstawania moczu., 2. Rodzaj naczynia krwionośnego, które odprowadza krew z ciałka nefronu., 3. Inna nazwa procesu wydzielania w nefronie., 4. Grupa leków, do której należą sulfonamidy – związki wydzielane aktywnie do moczu., 5. Synonim słowa mocz. Antybiotyki Możliwe odpowiedzi: 1. Pierwszy etap powstawania moczu., 2. Rodzaj naczynia krwionośnego, które odprowadza krew z ciałka nefronu., 3. Inna nazwa procesu wydzielania w nefronie., 4. Grupa leków, do której należą sulfonamidy – związki wydzielane aktywnie do moczu., 5. Synonim słowa mocz. Tętniczka Możliwe odpowiedzi: 1. Pierwszy etap powstawania moczu., 2. Rodzaj naczynia krwionośnego, które odprowadza krew z ciałka nefronu., 3. Inna nazwa procesu wydzielania w nefronie., 4. Grupa leków, do której należą sulfonamidy – związki wydzielane aktywnie do moczu., 5. Synonim słowa mocz.
RUJPCS3ME77V4
Ćwiczenie 6
Przyporządkuj podane substancje do odpowiednich kategorii umieszczonych poniżej. Związki ulegające resorpcji zwrotnej Możliwe odpowiedzi: 1. kwas salicylowy, 2. mocznik, 3. glukoza, 4. sole amonowe, 5. hormony sterydowe, 6. aminokwasy, 7. woda, 8. leki, 9. jony wodorowęglanowe, 10. jony sodu Związki ulegające sekrecji Możliwe odpowiedzi: 1. kwas salicylowy, 2. mocznik, 3. glukoza, 4. sole amonowe, 5. hormony sterydowe, 6. aminokwasy, 7. woda, 8. leki, 9. jony wodorowęglanowe, 10. jony sodu
R17Z4KPQGEVRG
Ćwiczenie 7
Podziel podane poniżej czynniki na te, których konsekwencją będzie zmniejszenie objętości wytwarzanego moczu ostatecznego oraz na te, które doprowadzą do wzrostu tej objętości. Zmniejszenie objętości wytwarzanego moczu ostatecznego Możliwe odpowiedzi: 1. Spadek stężenia wazopresyny, 2. Wzrost stężenia reniny, 3. Cukrzyca, 4. Odwodnienie, 5. Duża ilość jonów potasowych we krwi, 6. Stres, 7. Polidypsja, 8. Wzrost stężenia sodu we krwi Zwiększenie objętości wytwarzanego moczu ostatecznego Możliwe odpowiedzi: 1. Spadek stężenia wazopresyny, 2. Wzrost stężenia reniny, 3. Cukrzyca, 4. Odwodnienie, 5. Duża ilość jonów potasowych we krwi, 6. Stres, 7. Polidypsja, 8. Wzrost stężenia sodu we krwi
R8UMUFDXQ68R3
Ćwiczenie 8
Łączenie par. Wskaż zdania prawdziwe i zdania fałszywe.. Filtracja, resorpcja zwrotna i sekrecja to procesy prowadzące do zagęszczenia moczu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Substancje mogą przechodzić między nefronem a naczyniami krwionośnymi zarówno na drodze transportu biernego, jak i aktywnego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nabłonek ramienia zstępującego pętli Henlego jest przepuszczalny dla wody, w przeciwieństwie do nabłonka ramienia wstępującego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
R1KJNRCSF6LGG
Ćwiczenie 9
Analiza składu moczu ma bardzo duże znaczenie diagnostyczne i wskazywać może różne choroby.
Dokonaj przyporządkowania substancji wykrytej w moczu do choroby o jakiej jej występowanie świadczy. Cukier Możliwe odpowiedzi: 1. kamica nerek lub pęcherza., 2. nowotwór, zaburzenia krzepnięcia, marskość wątroby, 3. cukrzyca Erytrocyty Możliwe odpowiedzi: 1. kamica nerek lub pęcherza., 2. nowotwór, zaburzenia krzepnięcia, marskość wątroby, 3. cukrzyca Kryształy szczawianu wapnia Możliwe odpowiedzi: 1. kamica nerek lub pęcherza., 2. nowotwór, zaburzenia krzepnięcia, marskość wątroby, 3. cukrzyca
1
Ćwiczenie 10

Nerki są narządami wydalniczymi i osmoregulacyjnymi.

R1P2A94HD1V8O
Uzasadnij, że powyższe stwierdzenie jest prawdziwe. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 11

Ilość wydalanego moczu zależy od wielu czynników, m.in. od warunków otoczenia oraz stanu fizjologicznego organizmu.

RQ5E14QE8LBSD
Określ, czy po intensywnym treningu ilość wytwarzanego moczu wzrasta czy maleje. Wyjaśnij, jaka jest tego przyczyna. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 12
R1QKLX226O47C
Środki kontrastowe to związki chemiczne stosowane w diagnostyce obrazowej w celu lepszego uwidocznienia różnych struktur. Podawane są one dożylnie, a wydalane wraz z moczem. Wyjaśnij, dlaczego pacjentom z niewydolnością nerek nie zaleca się wykonywania tomografii komputerowej z użyciem kontrastu. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 13

Prawidłowo oddany do badania mocz powinien pochodzić z tzw. strumienia środkowego (pierwsze kilka kropli do ubikacji, strumień środkowy do pojemnika i reszta moczu do ubikacji). Bardzo ważne jest też wcześniejsze umycie rąk i wykonanie toalety ujścia zewnętrznego cewki moczowej. Pojemnik, do którego został oddany mocz, powinien być czysty, najlepiej jałowy. (...) W warunkach fizjologicznych w oddanym w ten sposób moczu nie stwierdza się zwykle obecności bakterii patogennych dla dróg moczowych. Czasami mogą jedynie pojawić się bakterie, które w warunkach fizjologicznych obecne są w końcowym odcinku cewki moczowej. Bakterie takie nie są przyczyną zakażenia dróg moczowych, gdyż mocz nie stanowi dobrej pożywki dla ich rozwoju. Bakterie obecne w osadzie moczu nie zawsze świadczą o zakażeniu dróg moczowych (...).

Indeks górny Źródło: Teresa Nieszporek, Stwierdzenie obecności bakterii w ogólnym badaniu moczu, tekst dostępny na stronie internetowej: www.mp.pl. Indeks górny koniec

RLDZ57KPU4FXJ
Wyjaśnij, dlaczego pierwszy strumień porannego moczu nie jest odpowiednim materiałem do badania. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 14

Przeanalizuj poniższe wyniki badań moczu, a następnie rozwiąż polecenie.

Pacjent A

BADANIE

WYNIK

JEDNOSTKA

MIN.

MAKS.

Badanie ogólne moczu

Przejrzystość

mętny

Barwa

żółta

Ciężar właściwy

1,029

g/ml

1,015

1,030

pH

7,5

Glukoza

nieobecna

Ketony

0,00

mg/dl

Urobilinogen

< 1

mg/dl

0,0

1,0

Bilirubina

nieobecna

Białko

ślad

Leukocyty

20 w polu widzenia

Krew

nieobecna

Azotyny

nieobecne

Pacjent B

BADANIE

WYNIK

JEDNOSTKA

MIN.

MAKS.

Badanie ogólne moczu

Przejrzystość

lekko mętny

Barwa

żółta

Ciężar właściwy

1,029

g/ml

1,015

1,030

pH

6,0

Glukoza

nieobecna

Ketony

0,00

mg/dl

Urobilinogen

< 1

mg/dl

0,0

1,0

Bilirubina

nieobecna

Białko

ślad

Leukocyty

nieobecne

Krew

nieobecna

Azotyny

nieobecne

R1LARMCS2ZTQG
Oceń, które wyniki należą do zdrowego pacjenta i uzasadnij swoją odpowiedź. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 15

Zakażenia układu moczowego (ZUM) należą do najczęstszych chorób bakteryjnych wieku dziecięcego. Z uwagi na brak specyficznych objawów rozpoznanie ZUM, szczególnie w populacji dzieci najmłodszych, może być trudne. Problem stanowi także metoda pobrania moczu na badanie ogólne i posiew oraz interpretacja uzyskanych wyników, determinująca postawienie diagnozy i sposób terapii (…). Według naszych obserwacji należy (…) dążyć do uzyskania materiału metodą nieinwazyjną (środkowy strumień moczu) lub w razie konieczności klinicznej techniką inwazyjną (nakłucie nadłonowe, cewnikowanie pęcherza moczowego).

Indeks górny Źródło: T. Jackowska, M. Wolska, J. Załęska‑Ponganis, Zakażenia układu moczowego u dzieci – wybrane aspekty postępowania na podstawie aktualnych zaleceń, [w:] „Postępy Nauk Medycznych”, 2016, nr 6, s. 429. Indeks górny koniec

RKDEC7FZSC8EK
Określ, czy mocz pobrany metodą nakłucia nadłonowego jest moczem pierwotnym czy ostatecznym. Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).