ROpTR1PpMkRIO
Grafika przedstawia wzór strukturalny związku chemicznego – adrenaliny, zawierającego w swojej budowie grupę aminową oraz hydroksylową. W tle można zauważyć chaotycznie rozmieszczone wzory strukturalne i sumaryczne innych związków.

Składniki organiczne

Wzór strukturalny adrenaliny, której cząsteczka zawiera grupę aminową oraz grupy hydroksylowe.
Źródło: Pixabay, domena publiczna.

Sprawdź co umiesz

Ćwiczenie 1
RLTJ8DB4RUQ16
Na powierzchni skórki wielu owoców występują substancje zbudowane z jednowodortlenowego alkoholu zestryfikowanego wyższym kwasem kwasem tłuszczowym. Wskaż, których substancji dotyczy opis.
Ćwiczenie 2
R1VQEBJ3XDUUN
Z tkanek pewnego organizmu wyizolowano frakcję lipidową. Stwierdzono w niej obecność glicerolu oraz wysoką zawartość kwasów tłuszczowych z ugrupowaniami typu -CH=CH-. Na tej podstawie wskaż, które lipidy były dominującymi w badanej tkance.
Ćwiczenie 3
R5OC11M8LUKN2
Wskaż te wiązania chemiczne, które występują w tłuszczach właściwych:
Ćwiczenie 4
R1RHHNK5AEJFC
Wskaż substancje, które NIE są materiałem zapasowym w organizmie człowieka i zwierząt:
Ćwiczenie 5
R13RZ2BQE2T77
W wyniku częściowej hydrolizy (rozkładu w obecności wody) pewnego cukru złożonego otrzymano maltozę. Podaj dokończenie zdania. Cukrem poddanym hydrolizie była:
Ćwiczenie 6
R1ZPXL9QT7B4P
Wskaż poprawne dokończenie zdania wybierając z podanych propozycji. Głównym cukrem transportowym roślin jest:
Ćwiczenie 7
RAQQSQ6O9Q6LU
Na podstawie wzorów aminokwasów podaj, który związek należy do aminokwasów aromatycznych.
Ćwiczenie 8
RH7ZXLFFE3KAZ
Wskaż poprawne dokończenie zdania wybierając z podanych propozycji. Drugorzędowa struktura białka powstaje dzięki wiązaniom:
Ćwiczenie 9
RMECE4RR6PTQH
Wskaż, ile cząsteczek wody powstaje w wyniku syntezy pentapeptydu?
R3FB7ZFBFBKM7
Ćwiczenie 10
Uzupełnij tekst, zaznaczając prawidłowe sformułowania. Cukry proste składają się z łańcuchów węglowych z licznyminielicznymi grupami hydroksylowymi (-OH)karboksylowymi (-COOH) i pojedynczą inną grupą funkcyjną: aldehydową ilub ketonową. Cukry, zawierające grupę aldehydową –C=O‑CHO na początku łańcucha zwane są aldozami, a te z grupą ketonową -C=O‑CHO przy drugimtrzecim węglu to ketozy. Numerację atomów wodoruwęgla zaczyna się od tego końca łańcucha węglowego, przy którym występuje grupa aldehydowa lub ketonowaktóry znajduje się najwyżej.
Ćwiczenie 11
RLZFtmM9AwWnB
Ilustracja
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RSJDR4CN9LPRQ
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
RBCR58B6VZ4DD
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
1
Ćwiczenie 12
RMOG84HBFZ2ZF
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o.
RUHL14ZOO8896
Połącz w pary nazwy cukrów złożonych z właściwymi opisami. Amyloza Możliwe odpowiedzi: 1. Cząsteczka zbudowana z wielu reszt glukozy. Poszczególne monomery połączone są wiązaniem
alfa-jeden,cztery-glikozydowym, natomiast w miejscu rozgałęzień łańcucha występują wiązania alfa-jeden,sześć-glikozydowe., 2. Cząsteczka zbudowana z wielu cząsteczek amylozy. Związek ten jest strukturą rozgałęzioną, której łańcuch prosty zbudowany jest z monomerów amylozy połączonych wiązaniem alfa-jeden,cztery-glikozydowym, natomiast w miejscach rozgałęzień znajdują się wiązania
alfa-jeden,sześć-glikozydowe., 3. Nierozgałęziony polimer zbudowany z reszt glukozy, połączonych za pomocą wiązań
alfa-jeden,cztery-glikozydowych., 4. Cząsteczka zbudowana z wielu reszt glukozy. Poszczególne monomery połączone są wiązaniem
BETA-jeden,cztery-glikozydowym. Glikogen Możliwe odpowiedzi: 1. Cząsteczka zbudowana z wielu reszt glukozy. Poszczególne monomery połączone są wiązaniem
alfa-jeden,cztery-glikozydowym, natomiast w miejscu rozgałęzień łańcucha występują wiązania alfa-jeden,sześć-glikozydowe., 2. Cząsteczka zbudowana z wielu cząsteczek amylozy. Związek ten jest strukturą rozgałęzioną, której łańcuch prosty zbudowany jest z monomerów amylozy połączonych wiązaniem alfa-jeden,cztery-glikozydowym, natomiast w miejscach rozgałęzień znajdują się wiązania
alfa-jeden,sześć-glikozydowe., 3. Nierozgałęziony polimer zbudowany z reszt glukozy, połączonych za pomocą wiązań
alfa-jeden,cztery-glikozydowych., 4. Cząsteczka zbudowana z wielu reszt glukozy. Poszczególne monomery połączone są wiązaniem
BETA-jeden,cztery-glikozydowym. Amylopektyna Możliwe odpowiedzi: 1. Cząsteczka zbudowana z wielu reszt glukozy. Poszczególne monomery połączone są wiązaniem
alfa-jeden,cztery-glikozydowym, natomiast w miejscu rozgałęzień łańcucha występują wiązania alfa-jeden,sześć-glikozydowe., 2. Cząsteczka zbudowana z wielu cząsteczek amylozy. Związek ten jest strukturą rozgałęzioną, której łańcuch prosty zbudowany jest z monomerów amylozy połączonych wiązaniem alfa-jeden,cztery-glikozydowym, natomiast w miejscach rozgałęzień znajdują się wiązania
alfa-jeden,sześć-glikozydowe., 3. Nierozgałęziony polimer zbudowany z reszt glukozy, połączonych za pomocą wiązań
alfa-jeden,cztery-glikozydowych., 4. Cząsteczka zbudowana z wielu reszt glukozy. Poszczególne monomery połączone są wiązaniem
BETA-jeden,cztery-glikozydowym. Celuloza Możliwe odpowiedzi: 1. Cząsteczka zbudowana z wielu reszt glukozy. Poszczególne monomery połączone są wiązaniem
alfa-jeden,cztery-glikozydowym, natomiast w miejscu rozgałęzień łańcucha występują wiązania alfa-jeden,sześć-glikozydowe., 2. Cząsteczka zbudowana z wielu cząsteczek amylozy. Związek ten jest strukturą rozgałęzioną, której łańcuch prosty zbudowany jest z monomerów amylozy połączonych wiązaniem alfa-jeden,cztery-glikozydowym, natomiast w miejscach rozgałęzień znajdują się wiązania
alfa-jeden,sześć-glikozydowe., 3. Nierozgałęziony polimer zbudowany z reszt glukozy, połączonych za pomocą wiązań
alfa-jeden,cztery-glikozydowych., 4. Cząsteczka zbudowana z wielu reszt glukozy. Poszczególne monomery połączone są wiązaniem
BETA-jeden,cztery-glikozydowym.
1
Ćwiczenie 13
R1EvsJJElXUFP
Ilustracja przedstawia dwa połączone ze sobą sześcioczłonowe pierścienie - względem siebie jeden pierścień leży poniżej drugiego po lewej stronie. Łączą się za pośrednictwem atomu tlenu. Każdy pierścień zbudowany jest między innymi z trzech grup OH, atomu tlenu oraz grupy C H 2 O H .
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
R4QESBPR3QJNF
Jaki rodzaj wiązania glikozydowego przedstawiono na ilustracji? (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 13

Opisz wiązanie beta‑glikozydowe.

RfHUbeN8hN3E0
(Uzupełnij).
R1XUFGF9T7EPU
Ćwiczenie 14
Przyporządkuj prawidłowe opisy do odpowiednich polisacharydów. Celuloza Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit. Skrobia Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit. Glikogen Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit.
1
Ćwiczenie 15
R1ZLY86CRlURO
Na ilustracji jest 5 wzorów. 1. wzór glikogenu - zbudowany jest z dwóch rzędów sześcioczłonowych pierścieni. Na ilustracji jest 7 pierścieni. Każdy z nich zbudowany jest między innymi z dwóch grup OH, jednej grupy C H 2 O H , atomu tlenu, czterech atomów wodoru. Pierścienie w poziomie łączą się za pośrednictwem atomu tlenu. Dwa rzędy łączą się za pośrednictwem grupy C H 2 O H . 2. wzór glukozy - sześcioczłonowy pierścień łączy się między innymi na górze z grupą C H 2 O H , na dole z czterema grupami OH, po lewej stronie z atomem wodoru, atom tlenu wchodzi w skład pierścienia. 3. wzór amylozy - zbudowany jest sześcioczłonowych pierścieni. To mery D-glukozy - od 300 do 600 - połączone ze sobą wiązaniami α-1,4 glikozydowymi. 4. wzór fruktozy - to pięcioczłonowy pierścień zbudowany między innymi z dwóch grup OH, dwóch grup C H 2 O H , dwóch atomów wodoru, atomu tlenu. 5. wzór sacharozy - to dwa połączone ze sobą pierścienie. Pierścień po lewej stronie jest sześcioczłonowy, po prawej pięcioczłonowy. Połączone są za pośrednictwem atomu tlenu. Pierścień sześcioczłonowy zbudowany jest między innymi z trzech grup OH, jednej grupy C H 2 O H , dwóch atomów wodoru, jednego atomu tlenu. Pierścień pięcioczłonowy jest zbudowany między innymi z dwóch grup OH, trzech atomów wodoru, dwóch grup C H 2 O H oraz atomu tlenu.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RNmZkoLGpnGXA
Na podstawie przedstawionych wzorów strukturalnych zaklasyfikuj cukry do odpowiednich grup: oligo- lub polisacharydów. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 16
RHUFvxkinANRY
Wykaż zależność pomiędzy budową celulozy i jej funkcją. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 17
RA5C1XP2OVGVH
Określ, do jakiej grupy związków należy chityna oraz wymień przynajmniej 2 różnice lub cechy wspólne w budowie chityny i celulozy. (Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 18

Za wzorzec słodkiego smaku przyjmuje się 10% roztwór sacharozy. Względna słodkość takiego roztworu wynosi 1 i jest to jednostka słodkości.

R13RQFLQJT2U8
Wykres kolumnowy. Lista elementów:
  • 1. zestaw danych:
    • Typ cukru: Laktoza
    • Względna wartość słodyczy: 16
  • 2. zestaw danych:
    • Typ cukru: Galaktoza
    • Względna wartość słodyczy: 32.1
  • 3. zestaw danych:
    • Typ cukru: Maltoza
    • Względna wartość słodyczy: 32.5
  • 4. zestaw danych:
    • Typ cukru: Cuk. inwert.
    • Względna wartość słodyczy: 50
  • 5. zestaw danych:
    • Typ cukru: Glukoza
    • Względna wartość słodyczy: 74.3
  • 6. zestaw danych:
    • Typ cukru: Miód
    • Względna wartość słodyczy: 97
  • 7. zestaw danych:
    • Typ cukru: HFCS
    • Względna wartość słodyczy: 100
  • 8. zestaw danych:
    • Typ cukru: Sacharoza
    • Względna wartość słodyczy: 100
  • 9. zestaw danych:
    • Typ cukru: Fruktoza
    • Względna wartość słodyczy: 173
HFCS – syrop glukozowo‑fruktozowy (42% fruktozy). Cukier inwertowany zawiera taką samą ilość glukozy i fruktozy oraz niewielką ilość sacharozy.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1EsXEk6TRHXI
Wyjaśnij, dlaczego syrop glukozowo‑fruktozowy (HFCS) – mimo że zawiera w swoim składzie dwa cukry – nie jest najsłodszą substancją słodzącą. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 19

Cukier buraczany w produktach spożywczych często zastępuje się tak samo słodkim, a wygodniejszym w przetwórstwie syropem glukozowo‑fruktozowym (HFCS), otrzymywanym z kukurydzy.

Cukier (sacharoza) uważany był za wartościowy odżywczo produkt spożywczy, niezalecany tylko osobom chorym na cukrzycę. Odgrywał także istotną rolę przy tworzeniu pożądanej konsystencji produktów. W latach 60. i 70. XX w. stwierdzono jednak, że spożywanie nadmiernych jego ilości predysponuje do rozwoju m.in. otyłości, cukrzycy i próchnicy. (…) Glukoza i fruktoza mają identyczny sumaryczny wzór chemiczny (CIndeks dolny 6HIndeks dolny 12OIndeks dolny 6), różnią się jednak sposobem wchłaniania i metabolizmem. Wchłanianie monosacharydów zachodzi dość szybko, już w dwunastnicy i w górnym odcinku jelita czczego. Wzrost stężenia glukozy we krwi pobudza komórki beta wysepek Langerhansa trzustki do wydzielenia insuliny wpływającej na regulację głodu i sytości oraz aktywującej dokomórkowe transportery dla glukozy i enzymy biorące udział w jej przemianach. Natomiast fruktoza nie wpływa na wydzielanie insuliny. Indeks dolny Źródło: Joanna Sadowska, Magda Rygielska, Technologiczne i zdrowotne aspekty stosowania syropu wysokofruktozowego do produkcji żywności, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2014, 3 (94), 14–26. Indeks dolny koniec

RWjnuNLL1pDtF
Na podstawie poniższego tekstu wskaż jakie możliwe skutki może mieć spożywanie HFCS (Uzupełnij).
R1FZH8EL94J26
Ćwiczenie 20
Zaznacz, jakie funkcje pełnią fosfolipidy w organizmie człowieka. Możliwe odpowiedzi: 1. budowa błon biologicznych, 2. emulgacja tłuszczów - składnik żółci, 3. transport wolnych kwasów tłuszczowych, 4. są prekursorami hormonów steroidowych
1
Ćwiczenie 21

Podaj ile różnych cząsteczek triglicerydów można zbudować mając do dyspozycji dwa różne kwasy tłuszczowe?

RBPADNR5EQB66
1
Ćwiczenie 22

Uzasadnij dlaczego w białkach budujących wytwory naskórka, takie jak paznokcie, włosy i rogi występują duże ilości cysteiny.

R1C8TL88Z3ZF3
1
Ćwiczenie 23
RTRM68cBsWOvF
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
1
Ćwiczenie 24
R1Qw9FY4oeSSw
Ser twardy dojrzewający (tzw. ser żółty) zawiera ok. 60% suchej masy. Zawartość tłuszczu w suchej masie sera może wynosić 40%. Aby dowiedzieć się, ile gramów tłuszczu zjadamy w porcji 100 g sera, należy pomnożyć zawartość tłuszczu przez wartość suchej masy i podzielić przez 100. Wykonaj obliczenia dla przedstawionych wartości. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 25

Roślinne błony komórkowe nie zawierają cholesterolu. Występują w niej natomiast liczne sterole roślinne – fitosterole. Ich pochodne cukrowe (glikozydy) posiadają właściwości bakteriobójcze, a także emulgacyjne (rozbijają duże tłuszcze na mniejsze cząsteczki) – saponiny. Fitosterole z grupy ekdyzonów są także zdolne do zatrzymywania cykli rozwojowych owadów roślinożernych.

R1Q8jnf9TNNUW
Na podstawie powyższego tekstu i własnej wiedzy określ, jakie zastosowanie mają fitosterole w przemyśle oraz uprawie roślin. (Uzupełnij).
R1C7MTP7TSG6L
Ćwiczenie 26
Uzupełnij tekst, wybierając odpowiednie sformułowania spośród podanych poniżej propozycji. Aminokwasy to związki organiczne, mające w swojej cząsteczce przynajmniej jedną grupę 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową –NH2 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową jedną grupę 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową –COOH. Wszystkie aminokwasy tworzące białka człowieka i zwierząt są 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową – mają pierwszorzędową grupę –NH2 związaną z 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową atomem węgla co grupa –COOH. Wyjątkiem jest prolina, która zawiera drugorzędową grupę aminową. Istnieje wiele podziałów aminokwasów. Ze względu na 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową możemy wyróżnić aminokwasy alifatyczne, inaczej 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, w których łańcuch boczny 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, oraz aminokwasy aromatyczne, inaczej 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, z łańcuchem bocznym 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową. Pierścień ten może być pierścieniem aromatycznym lub 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, czyli zawierającym w swojej strukturze jeden lub więcej atomów innych niż 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową. Do aminokwasów łańcuchowych zaliczamy na przykład 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, a do cyklicznych 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową.
Ćwiczenie 27
R1EGCVO1AU31U
Ilustracja przedstawia powstawianie wiązania peptydowego pomiędzy dwoma aminokwasami.
1
Ćwiczenie 27
RHJx02fDH5grv
(Uzupełnij).
R1LO7VRMRHA87
Ćwiczenie 28
Przyporządkuj opisy do danego typu białka. Białka globularne Możliwe odpowiedzi: 1. odporne na działanie kwasów i zasad, 2. są nimi wszystkie enzymy, 3. pełnią funkcje strukturalne, 4. tworzą koloidy, 5. kształt włóknisty, wydłużony, 6. zwykle nierozpuszczalne w wodzie, 7. kształt kulisty lub sferoidalny, 8. regulują przepuszczalność błon komórkowych, 9. są nimi kolagen i keratyna, 10. zwykle rozpuszczalne w wodzie Białka fibrylarne Możliwe odpowiedzi: 1. odporne na działanie kwasów i zasad, 2. są nimi wszystkie enzymy, 3. pełnią funkcje strukturalne, 4. tworzą koloidy, 5. kształt włóknisty, wydłużony, 6. zwykle nierozpuszczalne w wodzie, 7. kształt kulisty lub sferoidalny, 8. regulują przepuszczalność błon komórkowych, 9. są nimi kolagen i keratyna, 10. zwykle rozpuszczalne w wodzie
Ćwiczenie 29
RwivlIzcDWtWh
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Emw, licencja: CC BY-SA 3.0.

Hemoglobina jest związkiem białka (globiny) i hemu (kofaktor porfirynowy zawierający żelazo). Każda cząsteczka hemoglobiny składa się z dwóch par łańcuchów polipeptydowych globiny, do których dołączone są cztery cząsteczki hemu.

R258L9NZCFN5T
Na podstawie tekstu zaznacz, z jakich struktur białkowych składa się cząsteczka hemoglobiny. Możliwe odpowiedzi: 1. struktura pierwszorzędowa, 2. struktura drugorzędowa, 3. struktura trzeciorzędowa, 4. struktura czwartorzędowa
1
Ćwiczenie 30

Poniższy wykres przedstawia zależność aktywności enzymu od temperatury.

RDGbnXQabT5Zt
Na wykresie przedstawiono zależność aktywności enzymów od temperatury. Widoczna jest krzywa w układzie współrzędnych. Na osi X oznaczono temperaturę, na osi Y oznaczono aktywność. Wraz ze wzrostem temperatury do punktu optimum rośnie aktywność. Po przekroczeniu punktu optimum, wraz z dalszym wzrostem temperatury następuje spadek aktywności enzymów.
Zależność aktywności enzymów od temperatury.
Źródło: Szczepan, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
RbsZDJCqOB88E
Wyjaśnij, dlaczego aktywność enzymów gwałtownie spada po przekroczeniu temperatury optymalnej. (Uzupełnij).
Ćwiczenie 31

Aspartam to niskokaloryczny środek słodzący. Jest dipeptydem złożonym z przedstawionych na poniższych rysunkach dwóch aminokwasów: kwasu asparaginowego i fenyloalaniny. Narysuj ten dipeptyd, widząc, że jego koniec karboksylowy jest zmodyfikowany przez przyłączenie grupy metylowej (CHIndeks dolny 3).

ROOgVsWok7SXA
Na ilustracji przedstawiono schemat budowy kwas asparaginowego.
Kwas asparaginowy.
R1BGOD4uGpfSN
Na ilustracji przedstawiono schemat budowy fenyloalaniny.
Fenyloalanina.
R1EU9S6CSKEN9
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Ćwiczenie 31
RLwKkzh7kY7yv
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
RX7CQ6N9SB87F
Ćwiczenie 32
Zaznacz wszystkie poprawne informacje na temat budowy RNA. Możliwe odpowiedzi: 1. Ryboza jest cukrem zawartym w RNA., 2. Zasadami azotowymi występującymi w RNA są adenina, guanina, cytozyna i tymina., 3. W RNA nukleozyd połączony jest z resztą kwasu fosforowego wiązaniem wodorowym., 4. W RNA jedną z zasad azotowych jest uracyl., 5. RNA może być jednoniciowy lub dwuniciowy.
R13ZOKNC7M5H1
Ćwiczenie 33
Wskaż poprawną informację dotyczącą guaniny i cytozyny. Możliwe odpowiedzi: 1. Obie są zasadami purynowymi., 2. Łączą się wiązaniem potrójnym., 3. Występują tylko w DNA., 4. Występują tylko w RNA., 5. Łączą się wiązaniem podwójnym., 6. Obie są zasadami pirymidynowymi.
RO7MCREBGME4A
Ćwiczenie 34
Łączenie par. Oceń prawdziwość zdań dotyczących DNA wpisując odpowiednią literę P – zdanie prawdziwe, F – zdanie fałszywe.. Kolejność nukleotydów w jednej nici dokładnie wyznacza kolejność nukleotydów w drugiej nici.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Tymina łączy się z cytozyną za pomocą potrójnego wiązania.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Kwas deoksyrybonukleinowy zbudowany jest z helikalnie skręconych łańcuchów polinukleotydowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
R5FROT62EADN3
Ćwiczenie 35
Połącz w pary rodzaje RNA z funkcjami, jakie pełnią. mRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy tRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy rRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy
Eksperymentuj i odkrywaj