R13HHVBO42BGR
Grafika przedstawia rozwój dziecka w ciele kobiety wraz z linią czasu. Wraz z kolejnymi tygodniami dziecko staje się coraz większe, co skutkuje również zwiększaniem się brzucha matki.

Układ rozrodczy 

Dokładny termin, w którym nastąpiło zapłodnienie, jest trudny do ustalenia, dlatego za początek ciąży uważa się pierwszy dzień ostatniej miesiączki. Ciąża człowieka od tego momentu trwa 281 dni (±22).
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Sprawdź co umiesz

R1CUUJGS8G9GM
Ćwiczenie 1
Ułóż podane nazwy narządów płciowych zgodnie z poniższymi kategoriami. Żeńskie narządy płciowe zewnętrzne Możliwe odpowiedzi: 1. Gruczoły opuszkowo‑cewkowe, 2. Jajowody, 3. Wzgórek łonowy, 4. Przedsionek pochwy, 5. Nasieniowody, 6. Pęcherzyki nasienne, 7. Moszna, 8. Jajniki, 9. Opuszka przedsionka, 10. Wargi sromowe zewnętrzne, 11. Gruczoł krokowy, 12. Prącie, 13. Łechtaczka, 14. Przewody wytryskowe, 15. Pochwa, 16. Gruczoły przedsionkowe, 17. Macica, 18. Jądra i najądrza, 19. Wargi sromowe wewnętrzne Żeńskie narządy płciowe wewnętrzne Możliwe odpowiedzi: 1. Gruczoły opuszkowo‑cewkowe, 2. Jajowody, 3. Wzgórek łonowy, 4. Przedsionek pochwy, 5. Nasieniowody, 6. Pęcherzyki nasienne, 7. Moszna, 8. Jajniki, 9. Opuszka przedsionka, 10. Wargi sromowe zewnętrzne, 11. Gruczoł krokowy, 12. Prącie, 13. Łechtaczka, 14. Przewody wytryskowe, 15. Pochwa, 16. Gruczoły przedsionkowe, 17. Macica, 18. Jądra i najądrza, 19. Wargi sromowe wewnętrzne Męskie narządy płciowe zewnętrzne Możliwe odpowiedzi: 1. Gruczoły opuszkowo‑cewkowe, 2. Jajowody, 3. Wzgórek łonowy, 4. Przedsionek pochwy, 5. Nasieniowody, 6. Pęcherzyki nasienne, 7. Moszna, 8. Jajniki, 9. Opuszka przedsionka, 10. Wargi sromowe zewnętrzne, 11. Gruczoł krokowy, 12. Prącie, 13. Łechtaczka, 14. Przewody wytryskowe, 15. Pochwa, 16. Gruczoły przedsionkowe, 17. Macica, 18. Jądra i najądrza, 19. Wargi sromowe wewnętrzne Męskie narządy płciowe wewnętrzne Możliwe odpowiedzi: 1. Gruczoły opuszkowo‑cewkowe, 2. Jajowody, 3. Wzgórek łonowy, 4. Przedsionek pochwy, 5. Nasieniowody, 6. Pęcherzyki nasienne, 7. Moszna, 8. Jajniki, 9. Opuszka przedsionka, 10. Wargi sromowe zewnętrzne, 11. Gruczoł krokowy, 12. Prącie, 13. Łechtaczka, 14. Przewody wytryskowe, 15. Pochwa, 16. Gruczoły przedsionkowe, 17. Macica, 18. Jądra i najądrza, 19. Wargi sromowe wewnętrzne
RX6HU8ML24X66
Ćwiczenie 2
Zaznacz wszystkie fałszywe zdania. Możliwe odpowiedzi: 1. Spermatogonia dzielą się mitotycznie., 2. Spermatocyty I rzędu podlegają mitozie., 3. Produkcja gamet u człowieka zachodzi jedynie wiosną., 4. Z jednego spermatocytu I rzędu powstają cztery spermatydy.
R153HE9V9FV94
Ćwiczenie 3
Przyporządkuj poszczególne informacje do elementów budowy plemnika. Akrosom Możliwe odpowiedzi: 1. Struktura zawierająca liczne mitochondria dostarczające energii niezbędnej do ruchu witki., 2. Pomaga plemnikowi przedostać się przez osłonki komórki jajowej, nadtrawiając ją enzymami hydrolitycznymi., 3. Swoisty łącznik pomiędzy główką a pozostałymi częściami plemnika., 4. Pęcherzykowata struktura powstająca z przekształconego w procesie spermatogenezy aparatu Golgiego., 5. Pęka podczas zapłodnienia, pozwalając samej główce dostać się do wnętrza komórki jajowej., 6. Zawiera jądro komórkowe z zagęszczonym materiałem genetycznym. Obecne są w niej także niewielkie ilości cytoplazmy., 7. Składa się z szyjki, wstawki i części głównej. Jest elementem napędowym plemnika., 8. Zawiera dziewięć par leżących obwodowo mikrotubul i jedną parę położoną w centrum., 9. Znajduje się na szczycie główki. Główka Możliwe odpowiedzi: 1. Struktura zawierająca liczne mitochondria dostarczające energii niezbędnej do ruchu witki., 2. Pomaga plemnikowi przedostać się przez osłonki komórki jajowej, nadtrawiając ją enzymami hydrolitycznymi., 3. Swoisty łącznik pomiędzy główką a pozostałymi częściami plemnika., 4. Pęcherzykowata struktura powstająca z przekształconego w procesie spermatogenezy aparatu Golgiego., 5. Pęka podczas zapłodnienia, pozwalając samej główce dostać się do wnętrza komórki jajowej., 6. Zawiera jądro komórkowe z zagęszczonym materiałem genetycznym. Obecne są w niej także niewielkie ilości cytoplazmy., 7. Składa się z szyjki, wstawki i części głównej. Jest elementem napędowym plemnika., 8. Zawiera dziewięć par leżących obwodowo mikrotubul i jedną parę położoną w centrum., 9. Znajduje się na szczycie główki. Szyjka Możliwe odpowiedzi: 1. Struktura zawierająca liczne mitochondria dostarczające energii niezbędnej do ruchu witki., 2. Pomaga plemnikowi przedostać się przez osłonki komórki jajowej, nadtrawiając ją enzymami hydrolitycznymi., 3. Swoisty łącznik pomiędzy główką a pozostałymi częściami plemnika., 4. Pęcherzykowata struktura powstająca z przekształconego w procesie spermatogenezy aparatu Golgiego., 5. Pęka podczas zapłodnienia, pozwalając samej główce dostać się do wnętrza komórki jajowej., 6. Zawiera jądro komórkowe z zagęszczonym materiałem genetycznym. Obecne są w niej także niewielkie ilości cytoplazmy., 7. Składa się z szyjki, wstawki i części głównej. Jest elementem napędowym plemnika., 8. Zawiera dziewięć par leżących obwodowo mikrotubul i jedną parę położoną w centrum., 9. Znajduje się na szczycie główki. Wstawka Możliwe odpowiedzi: 1. Struktura zawierająca liczne mitochondria dostarczające energii niezbędnej do ruchu witki., 2. Pomaga plemnikowi przedostać się przez osłonki komórki jajowej, nadtrawiając ją enzymami hydrolitycznymi., 3. Swoisty łącznik pomiędzy główką a pozostałymi częściami plemnika., 4. Pęcherzykowata struktura powstająca z przekształconego w procesie spermatogenezy aparatu Golgiego., 5. Pęka podczas zapłodnienia, pozwalając samej główce dostać się do wnętrza komórki jajowej., 6. Zawiera jądro komórkowe z zagęszczonym materiałem genetycznym. Obecne są w niej także niewielkie ilości cytoplazmy., 7. Składa się z szyjki, wstawki i części głównej. Jest elementem napędowym plemnika., 8. Zawiera dziewięć par leżących obwodowo mikrotubul i jedną parę położoną w centrum., 9. Znajduje się na szczycie główki. Witka Możliwe odpowiedzi: 1. Struktura zawierająca liczne mitochondria dostarczające energii niezbędnej do ruchu witki., 2. Pomaga plemnikowi przedostać się przez osłonki komórki jajowej, nadtrawiając ją enzymami hydrolitycznymi., 3. Swoisty łącznik pomiędzy główką a pozostałymi częściami plemnika., 4. Pęcherzykowata struktura powstająca z przekształconego w procesie spermatogenezy aparatu Golgiego., 5. Pęka podczas zapłodnienia, pozwalając samej główce dostać się do wnętrza komórki jajowej., 6. Zawiera jądro komórkowe z zagęszczonym materiałem genetycznym. Obecne są w niej także niewielkie ilości cytoplazmy., 7. Składa się z szyjki, wstawki i części głównej. Jest elementem napędowym plemnika., 8. Zawiera dziewięć par leżących obwodowo mikrotubul i jedną parę położoną w centrum., 9. Znajduje się na szczycie główki.
Ćwiczenie 4
R1K3PSFJCKHQO
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RF5FGH4GF8OZL
Do poniższych nazw hormonów przyporządkuj literę A lub B tak, aby odpowiadały hormonom przedstawionym na schemacie. Progesteron Możliwe odpowiedzi: 1. B, 2. A Estrogen Możliwe odpowiedzi: 1. B, 2. A
R6ZR548BTKGP9
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Który hormon nie należy do estogenów? Możliwe odpowiedzi: 1. estron, 2. estradiol, 3. estriol, 4. progesteron
R8UTFMAUUN6ZM
Ćwiczenie 5
Przyporządkuj komórki do okresów w życiu kobiety, w których powstają. Okres prenatalny: Możliwe odpowiedzi: 1. oocyt I rzędu, 2. oogonium, 3. oocyt II rzędu, 4. ootyda, 5. ciałko kierunkowe Okres dojrzewania: Możliwe odpowiedzi: 1. oocyt I rzędu, 2. oogonium, 3. oocyt II rzędu, 4. ootyda, 5. ciałko kierunkowe
RUKRHAEZJCJJT
Ćwiczenie 6
Opisz budowę komórki jajowej.
RL3RLLUKZ9OLK
Ćwiczenie 6
R1L9K628OK6P2
Ćwiczenie 7
Łączenie par. Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe, czy fałszywe.. Pierwszy dzień krwawienia jest 14 dniem cyklu macicznego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wysokie stężenie estradiolu stymuluje wydzielanie GnRH z podwzgórza.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Ciałko żółte wydziela hormon luteinizujący hamując dojrzewanie kolejnych pęcherzyków jajnikowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Estradiol i progesteron są hormonami jajnikowymi.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
RJNX1TDH2BBD7
Ćwiczenie 8
Przyporządkuj podane sformułowania do odpowiedniego etapu aktywacji plemnika. Kapacytacja Możliwe odpowiedzi: 1. Reakcja ta umożliwia transport plemnika przez macierz pozakomórkową otaczającą oocyt oraz strawienie osłonki przejrzystej., 2. Zachodzi podczas wędrówki plemników przez żeńskie drogi rodne., 3. W wyniku tej reakcji następuje odsłonięcie enzymów zlokalizowanych w błonie cytoplazmatycznej okrywającej akrosom., 4. Ostateczny etap dojrzewania plemników – nabywanie zdolności do zapłodnienia., 5. Katalizowana przez związanie plemnika z białkiem receptorowym osłonki przejrzystej., 6. Fuzja błony cytoplazmatycznej z zewnętrzną błoną akrosomu z wytworzeniem licznych pęcherzyków., 7. Podczas reakcji uwolnione zostają trawiące enzymy plemnika: hialuronidaza, neuraminidaza, fosfataza kwaśna oraz akrozyna., 8. Katalizowana przez hydrolazy żeńskich dróg rodnych., 9. Zachodzi po bezpośrednim kontakcie plemnika z komórką jajową. Reakcja akrosomalna Możliwe odpowiedzi: 1. Reakcja ta umożliwia transport plemnika przez macierz pozakomórkową otaczającą oocyt oraz strawienie osłonki przejrzystej., 2. Zachodzi podczas wędrówki plemników przez żeńskie drogi rodne., 3. W wyniku tej reakcji następuje odsłonięcie enzymów zlokalizowanych w błonie cytoplazmatycznej okrywającej akrosom., 4. Ostateczny etap dojrzewania plemników – nabywanie zdolności do zapłodnienia., 5. Katalizowana przez związanie plemnika z białkiem receptorowym osłonki przejrzystej., 6. Fuzja błony cytoplazmatycznej z zewnętrzną błoną akrosomu z wytworzeniem licznych pęcherzyków., 7. Podczas reakcji uwolnione zostają trawiące enzymy plemnika: hialuronidaza, neuraminidaza, fosfataza kwaśna oraz akrozyna., 8. Katalizowana przez hydrolazy żeńskich dróg rodnych., 9. Zachodzi po bezpośrednim kontakcie plemnika z komórką jajową.
R12LNT4T4CX98
Ćwiczenie 9
Uszereguj podokresy ontogenezy człowieka od najwcześniejszego. Elementy do uszeregowania: 1. dzieciństwo, 2. starość, 3. dorosłość, 4. niemowlęcy, 5. wczesne dzieciństwo, 6. młodzieńczy, 7. wczesnomłodzieńczy, 8. przekwitanie, 9. płodowy, 10. zarodkowy, 11. noworodkowy
R879AR7VGSGPU
Ćwiczenie 9
Do odpowiednich okresów przyporządkuj podokresy. Okres prenatalny Możliwe odpowiedzi: 1. płodowy, 2. zarodkowy, 3. niemowlęcy, 4. starość, 5. młodzieńczy, 6. dorosłość, 7. dzieciństwo, 8. noworodkowy, 9. przekwitanie, 10. wczesne dzieciństwo Okres postnatalny Możliwe odpowiedzi: 1. płodowy, 2. zarodkowy, 3. niemowlęcy, 4. starość, 5. młodzieńczy, 6. dorosłość, 7. dzieciństwo, 8. noworodkowy, 9. przekwitanie, 10. wczesne dzieciństwo
R1G4GU4CZDLFB
Ćwiczenie 10
Uporządkuj kolejne etapy porodu i połogu w odpowiedniej kolejności. Elementy do uszeregowania: 1. Stopniowe kurczenie macicy i laktacja, 2. Pierwsze bóle porodowe, 3. Wypieranie płodu przez kanał szyjki macicy, 4. Wydalenie łożyska z jamy macicy, 5. Przecięcie sznura pępowinowego, 6. Rozwieranie szyjki macicy i odpłynięcie wód płodowych
1
Ćwiczenie 11

Spermatogeneza to proces, w którym powstają i dojrzewają plemniki. Zachodzi on w jądrach, a następnie plemniki gromadzą się w najądrzach. Proces spermatogenezy rozpoczyna się w okresie pokwitania i składa z trzech faz: spermatogoniogenezy (podczas której zachodzą podziały mitotyczne), spermatocytogenezy (podczas której zachodzą podziały mejotyczne) oraz spermiogenezy (czyli ostatecznego przeobrażenia spermatyd w plemniki). Jeden taki cykl trwa nieco ponad dwa tygodnie, jednak aby powstała dojrzała sperma, niezbędne jest zajście około pięciu cykli, co trwa ponad dwa miesiące.

R1DMKNA8864UU
Określ, czy plemnik powstały w procesie spermatogenezy jest już gotowy do zapłodnienia komórki jajowej. Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 12
R1DRZJDNRLMXL
Omów, jak wygląda profilaktyka chorób przenoszonych drogą płciową. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 13

Całkowita liczba plemników to wszystkie plemniki znajdujące się w 1 mmIndeks górny 3 nasienia pomnożone przez objętość próbki. Na poniższym wykresie całkowita liczba plemników oznacza liczbę plemników zaaplikowanych podczas inseminacji domacicznej.

RSZQLNL61KSQB
Źródło: EnglishSquare.pl Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RVDP22OOQDT2E
Przeanalizuj wykres i na jego podstawie sformułuj prawidłowy wniosek. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 14
R2GT4CQ7CB7RZ
Wyjaśnij, dlaczego u męskiego płodu na dwa miesiące przed porodem jądra przemieszczają się z jamy brzusznej do worka mosznowego. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 15
RV8OJUO4MBRUN
Określ, jakim przemianom ulega pusty pęcherzyk jajnikowy po owulacji. Jakie fizjologiczne znaczenie mają te zmiany? (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 16

„Hormonalne środki antykoncepcyjne (HŚA) to grupa powszechnie stosowanych leków o wysokiej skuteczności antykoncepcyjnej. Preparaty te są zróżnicowane pod względem składu, a co za tym idzie, wykazują nieco odmienne działania pozaantykoncepcyjne. Dwuskładnikowe HŚA składają się z substancji o aktywności estrogenowej oraz z progestagenu. Składowa estrogenowa wpływa na hormon folikulotropowy (FSH), a progestagenowa na hormon luteinizujący (LH) poprzez mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego. Stopień inhibicji wydzielania FSH jest zależny od dawki estrogenu.”

Indeks górny Źródło: Agnieszka Stelmaszyk, Joanna Domagała, Marzena Dworacka, Znaczenie składu hormonalnych środków antykoncepcyjnych dla ich skuteczności i tolerancji, Forum Medycyny Rodzinnej 2017, tom 11, nr 3, 121–128. Indeks górny koniec

R12DQPJOB3J86
Wyjaśnij, jak wzrost stężenia estrogenu i progesteronu wpływa na fazę owulacji. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 17

Testy ciążowe to szybkie badania pozwalające wykryć obecność gonadotropiny kosmówkowej (hCG) w moczu kobiety. Najczulsze domowe testy ciążowe pozwalają wykryć ciążę tydzień po zapłodnieniu.

R15X2788ORANC
Wyjaśnij, dlaczego nie da się wykryć ciąży za pomocą testu ciążowego wcześniej niż siódmego dnia po zapłodnieniu. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 18

Podstawową metodą oceniającą wzrost płodu jest diagnostyka ultrasonograficzna. Nadrzędną rolę odgrywa dokładna ocena wieku ciążowego i terminu porodu w trakcie wykonanego w I trymestrze ciąży badania USG. Ocena wieku ciążowego na podstawie pomiaru długości ciemieniowo‑siedzeniowej (CRL, crown‑rump length) w przedziale 11–14 tyg. jest niezwykle przydatna, bowiem błąd metody w tym okresie wynosi 4–7 dni. Ultrasonografia w II i III trymestrze ciąży umożliwia ocenę tempa wzrastania płodu. Dokonując seryjnych pomiarów wymiaru dwuciemieniowego (BPD, biparietal diameter), obwodu główki (HC, head circumference), obwodu brzuszka (AC, abdominal circumference) i długości kości udowej (FL, femur length), można rozpoznać hipotrofię (zahamowanie wzrostu) płodu.

Indeks górny Źródło: E. A. Jasińska, A. Wasiluk, Wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrastania płodu (IUGR) jako problem kliniczny, [w:] „Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia”, 2010, t. 3, nr 4, s. 3. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu) Indeks górny koniec

R1NOB4TZUZO4J
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 19

Płód jest wyjątkowo wrażliwy na uszkadzające działanie alkoholu spożytego przez matkę z powodu niewydolnych mechanizmów eliminacji oraz przedłużonej ekspozycji. W pierwszych tygodniach może doprowadzić do samoistnego poronienia bądź obumarcia zarodka. W okresie organogenezy do 8. tygodnia może doprowadzić do powstania wad wrodzonych: serca (3,5–6,5 tyg.), ośrodkowego układu nerwowego (3–16 tyg.), kończyn (4–6 tyg.), malformacji twarzy, w tym oczu (4–8 tyg.), uszu (5–12 tyg.), nosa (4–7 tyg.), podniebienia (7–12 tyg.), zębów (7–8 tyg.). Powstałe pod wpływem alkoholu zmiany rozwojowe w okresie od 4. do 8. tygodnia ciąży mają charakter strukturalny, po 9. tygodniu dotyczą wymiaru funkcjonalnego. Ekspozycja na alkohol w pierwszym trymestrze powoduje dysmorfie twarzy oraz rozwój wad wrodzonych, w tym ośrodkowego układu nerwowego. W drugim trymestrze może prowadzić do wewnątrzmacicznego obumarcia płodu i poronienia. Z kolei w trzecim wpływa głównie na wzrastanie płodu.

Indeks górny Źródło: B. Kociszewska‑Najman i wsp., Zaburzenia rozwoju płodu spowodowane spożywaniem alkoholu przez kobietę w ciąży. Karmienie piersią a alkohol, [w:] „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna”, 2017, t. 2, nr 4, s. 179. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu) Indeks górny koniec

R1V54J53PQ3KX
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 20

W latach 90. XX wieku opublikowano artykuły mówiące o tym, że w prezerwatywach lateksowych mogą znajdować się otwory o wielkości 5 mikrometrów, które rzekomo miałyby przepuszczać wirusa HIV i krętki kiły, tym samym nie chroniąc partnerów seksualnych przed zakażeniem. Okazało się, że badacze w swojej grupie mieli osoby zarówno stosujące prezerwatywy konsekwentnie, jak i takie, które nie zawsze stosowały tego typu zabezpieczenie, co znacząco zafałszowało wyniki. Dziś wiadomo, że wirus HIV nie jest w stanie przeniknąć przez nieuszkodzoną lateksową prezerwatywę. Wciąż jednak rozpowszechniane są twierdzenia o braku ochrony przed chlamydiozą, czyli chorobą bateryjną, która początkowo nie daje objawów, ale nieleczona może prowadzić do powikłań w postaci zapalenia jajników lub najądrza.

RM8BS6NDGEN23
Oceń, czy podczas konsekwentnego stosowania nieuszkodzonych prezerwatyw lateksowych możliwe jest zakażenie się tą chorobą. Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).