RJQTKFU88ZORR
Zdjęcie przedstawia opakowanie leku Humulin. To pudełko i fiolka z napisem Humulin R, regular, insulin human, injection USP, recominat DNA orgin, 10 ml, 100 units per mL.

Biotechnologia i jej zastosowania 

Humulin to ludzka insulina wykorzystywana w leczeniu cukrzycy. Przed jej opracowaniem diabetycy stosowali insulinę wyizolowaną z trzustek świń i krów. Opracowany przez Genentech Humulin stał się pierwszym dostępnym na rynku lekiem stworzonym za pomocą technologii rekombinacji DNA. W październiku 1982 roku został zatwierdzony przez Agencję Żywności i Leków do użytku w Stanach Zjednoczonych.
Źródło: National Museum of American History, licencja: CC BY-NC-ND 2.0.

Sprawdź, co umiesz

1Sprawdź swoją wiedzę5470Brawo!Niestety, spróbuj jeszcze raz.1
Test

Sprawdź swoją wiedzę

Liczba pytań:
5
Limit czasu:
4 min
Twój ostatni wynik:
-
RAGP42OCRUBH4
Ćwiczenie 1
1
Ćwiczenie 2
R1N7TDJFU8S54
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z. o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1MVMS4A5M3MT
Przeanalizuj schemat i wskaż jaki proces został przedstawiony na schemacie. Możliwe odpowiedzi: 1. transkrypcja, 2. translacja, 3. ligacja, 4. hydroliza
R1VU3CC1XHHM7
Wyjaśnij, dlaczego proces przedstawiony na schemacie jest wydajniejszy jeżeli fragmenty zakończone są lepkimi końcami. (Uzupełnij).
R1C175R2OLNA8
Ćwiczenie 2
Uzupełnij tekst wybierając właściwe określenia. W biotechnologii klasycznamolekularna wykorzystywane są techniki inżynierii genetycznej. Pożądane cechy uzyskuje się poprzez wprowadzanie zmian w DNARNAenzymy. Najczęściej do tego wykorzystuje się DNARNAenzymy. RestryktazyLigazyPolimerazy używane są do powielania fragmentów DNA, RestryktazyLigazyPolimerazy tną nić DNA w odpowiednich miejscach, natomiast RestryktazyLigazyPolimerazy łączą ze sobą porozcinane fragmenty DNA.
REXFMLD3VMN7H
Ćwiczenie 3
Łączenie par. Oceń poprawność poniższych stwierdzeń.. Elektroforeza polega na rozdziale cząsteczek o podobnym ładunku na podstawie ich wielkości.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Ładunek elektryczny fragmentów DNA jest wprost proporcjonalny do wielkości cząsteczki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Bromek etydyny jest barwnikiem fluoryzującym w świetle UV.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Występowanie różnic (polimorfizm) w sekwencjach DNA spowodowane jest pojawieniem się mutacji punktowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
1
1
Ćwiczenie 4
R4JRN7FS77JLE
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1M9KLC5XQ1LX
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
R1G7QVMKDERMG
Ćwiczenie 4
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
RG768D298VSTU
Ćwiczenie 5
Elementy do uszeregowania: 1. Podwyższenie temperatury do 70oC., 2. Przyłączenie starterów do komplementarnej sekwencji DNA., 3. Podgrzanie mieszaniny reakcyjnej do 95oC., 4. Zwielokrotnienie DNA., 5. Rozerwanie wiązań wodorowych i rozplecenie helisy., 6. Obniżenie temperatury do 40 - 60oC., 7. Powstanie matryc.
Ćwiczenie 6

Na rysunku przedstawiono schemat tworzenia biblioteki cDNA. Przyporządkuj cyfrom 1–5 odpowiadający im etap jej powstawania.

R1FHQ5THMJE9Q
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1QGAPT3EEN9J
1 Możliwe odpowiedzi: 1. Umieszczenie wektorów w komórkach bakteryjnych, 2. Odwrotna transkrypcja, 3. Wyizolowanie mRNA, 4. Wprowadzenie cDNA do wektorów, 5. Namnażanie bakterii 2 Możliwe odpowiedzi: 1. Umieszczenie wektorów w komórkach bakteryjnych, 2. Odwrotna transkrypcja, 3. Wyizolowanie mRNA, 4. Wprowadzenie cDNA do wektorów, 5. Namnażanie bakterii 3 Możliwe odpowiedzi: 1. Umieszczenie wektorów w komórkach bakteryjnych, 2. Odwrotna transkrypcja, 3. Wyizolowanie mRNA, 4. Wprowadzenie cDNA do wektorów, 5. Namnażanie bakterii 4 Możliwe odpowiedzi: 1. Umieszczenie wektorów w komórkach bakteryjnych, 2. Odwrotna transkrypcja, 3. Wyizolowanie mRNA, 4. Wprowadzenie cDNA do wektorów, 5. Namnażanie bakterii 5 Możliwe odpowiedzi: 1. Umieszczenie wektorów w komórkach bakteryjnych, 2. Odwrotna transkrypcja, 3. Wyizolowanie mRNA, 4. Wprowadzenie cDNA do wektorów, 5. Namnażanie bakterii
Ćwiczenie 6
R763NK7S7VALA
Uzupełnij tekst, zaznaczając prawidłowe sformułowania. Bibliotekę cDNA tworzą klony komórek, z których każda zawiera jedendwawiele fragmentów cDNA danego organizmu. Reprezentuje ona geny nie ulegająceulegające ekspresji. Fragmenty te są wprowadzane do komórek za pośrednictwem wektorów. Najczęściej wykorzystywanymi wektorami są plazmidybakteriofagikosmidy. W przypadku prokariontóweukariontów nie tworzy się zwykle bibliotek cDNA, ponieważ mRNA pochodzący z ich komórek jest niestabilny, tym samym trudniejprościej jest przygotować biblioteki genomowe ze wszystkimi sekwencjami genomowymi.
R1H7RP4VHMOAO
Ćwiczenie 7
Zaznacz poprawne dokończenie zdania.
Wszystkie organizmy zmodyfikowane genetycznie: Możliwe odpowiedzi: 1. posiadają pochodzący od innego gatunku gen., 2. posiadają dodatkową kopię genu., 3. zostały otrzymane za pomocą metod inżynierii genetycznej., 4. służą jako model choroby.
RHS2VLMT4JG2P
Ćwiczenie 8
Zdecyduj, które z poniższych twierdzeń są fałszywe Możliwe odpowiedzi: 1. Dowody naukowe wskazują, że spożywanie roślin genetycznie zmodyfikowanych wpływa na wzrost otyłości u dzieci., 2. Uprawy roślin GMO powodują obniżenie liczby głodujących na świecie., 3. Rośliny genetycznie zmodyfikowane mogą stanowić naturalny antybiotyk., 4. GMO jest rodzajem broni biologicznej.
1
Ćwiczenie 9
RCR9M4LR8LLTQ
Pomiędzy rokiem 2004 a 2005 nastąpił 11‑procentowy wzrost globalnego areału upraw roślin transgenicznych, tj. o 9 mln hektarów (z 81 mln ha w 2004 do 90 mln ha w 2005 r.).
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R148HTAQSXFG8
Łączenie par. Przeanalizuj mapkę i wykres, a następnie oceń poprawność poniższych twierdzeń.. Największa powierzchnia upraw GMO jest w Afryce.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Polska należy do krajów Europy zaliczanych do głównych producentów GMO.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W krajach rozwiniętych jest większa powierzchnia upraw GMO w porównaniu do krajów rozwijających się.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W 2001 roku łączna powierzchnia upraw GMO przekroczyła 60 mln ha.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Ćwiczenie 9
RFFGXS7Q6SZHD
Na podstawie własnej wiedzy oraz dostępnych ci źródeł informacji podaj argumenty za lub przeciwko tezie, że w krajach rozwiniętych jest większa powierzchnia upraw GMO w porównaniu z krajami rozwijającymi się. (Uzupełnij).
Podpowiedź
Odpowiedź
Ćwiczenie 10
R16RR5NDCFHXO
Uzupełnij poniższy tekst tak, aby przedstawiał prawdziwe informacje. W każdym zdaniu wybierz właściwe określenie. Komórki macierzyste występują w tkankach dorosłego człowieka w bardzo dużej / ograniczonej ilości. Dotychczas zostały wyizolowane m.in. ze szpiku kostnego, który najczęściej pobierany jest za pomocą biopsji / cytologii. Tak uzyskane komórki mają zdolność do przekształcania się w tylko jeden rodzaj / każdy rodzaj komórek morfotycznych krwi. Właściwość tę wykorzystuje się w leczeniu nowotworów krwi, takich jak białaczka / mięsak / kostniak.
Ćwiczenie 11
RAB1XQOVS5357
Łączenie par. Określ, czy podane niżej stwierdzenia są prawdziwe czy fałszywe.. Do badań genetycznych najczęściej wykorzystuje się materiał genetyczny wyizolowany z krwi i wymazu z jamy ustnej.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Badania molekularne nie pozwalają na wykrywanie mutacji zwiększających ryzyko rozwoju danego schorzenia w przyszłości.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łańcuchowa reakcja polimerazy czy sekwencjonowanie DNA to znane techniki biologii molekularnej.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Metody diagnostyki molekularnej mogą zostać wykorzystane w sposób pośredni i bezpośredni.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
RN4XHKOF1NX2T
Ćwiczenie 12
Uzupełnij tekst, zaznaczając prawidłowe sformułowania. Terapia genowa stosowana jest w celu leczenia chorób autoimmunologicznychgenetycznych, wywołanych przede wszystkim mutacjami jednogenowymiwielogenowymi. Tego typu mutacje są przyczyną takich chorób, jak mukowiscydoza czy SCIDAIDS. Modyfikacje genetyczne prowadzi się przede wszystkim w komórkach somatycznychmacierzystych. Terapię genową można przeprowadzić na dwa sposoby: ex vivo oraz in vitroin vivo. Terapie genowe to przeszłośćprzyszłość medycyny.
1
Ćwiczenie 13

Produkty otrzymywane w procesie fermentacji mlekowej mają cenne właściwości zdrowotne. Substancje powstające podczas fermentacji mlekowej nie tylko nadają im smak, ale i utrwalają produkty spożywcze. Zapobiegają rozwojowi drobnoustrojów. Powstający w wyniku fermentacji kwas mlekowy powoduje obniżenie pH, co hamuje rozwój bakterii gnilnych. Fermentacja mlekowa to doskonała metoda konserwowania produktów spożywczych. Proces zmierza do uzyskania kwasu mlekowego, który jest dobrym środkiem utrwalającym żywność. Kwaszenie owoców i warzyw z wykorzystaniem fermentacji mlekowej to jeden z najstarszych procesów biotechnologicznych.

Indeks górny Źródło: Fermentacja mlekowa – na czym polega i gdzie się ją wykorzystuje?, Monika Grudzińska https://portal.abczdrowie.pl/fermentacja-mlekowa. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Indeks górny koniec

R17GV315MJQ22
Wyjaśnij, w jaki sposób fermentacja mlekowa wpływa na przedłużenie świeżości produktów? (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 14
RSE9BKTA4HBE6
Głównym procesem wykorzystywanym w biotechnologii tradycyjnej jest fermentacja przeprowadzana przez mikroorganizmy. Wymień inne wykorzystanie mikroorganizmów w tradycyjnej biotechnologii przemysłowej. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 15
RX3BB764819D2
Wyjaśnij, dlaczego polimeraza DNA używana w PCR musi być termostabilna. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 16
R3PBAA73T9H28
Podaj, w jakich sytuacjach metoda PCR może okazać się pomocna badaczom i w jakich dziedzinach nauki może ona znaleźć zastosowanie. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 17
R1U1NTVGFZSZT
Przedstaw wykorzystanie sekwencjonowania DNA w różnych dziedzinach nauki. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 18

Ze względu na pochodzenie insuliny dzielimy ją na:

1. Zwierzęcą (…)

2. Ludzką – wytwarzaną od lat osiemdziesiątych dzięki osiągnięciom metod inżynierii genetycznej, z zastosowaniem bakterii Escherichia coli i drożdży piekarskich. W warunkach laboratoryjnych do komórek bakterii lub drożdży wprowadza się wyizolowany wcześniej ludzki gen odpowiedzialny za wytwarzanie insuliny. Mikroorganizmy zaczynają wytwarzać, oprócz własnych białek, także insulinę ludzką, która jest stosowana z powodzeniem w leczeniu cukrzycy.

CART1 Źródło: Insulina - Karolina Podsiadły, tekst dostępny online: http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/insulina, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1MQOKDP6LJTP
Określ, którą z bibliotek genowych należy wykorzystać, aby uzyskać insulinę w komórkach bakteryjnych. Swoją odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 19
RQPBQ67OEV7FK
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
1
Ćwiczenie 20
R1FRMXZ9JU1N6
Wyjaśnij, w jakich przypadkach mikrorozmnażanie jest szczególnie korzystną metodą rozmnażania roślin. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 21
R12A6F99TQQSU
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
1
Ćwiczenie 22
R1PRJH2NLFGAA
Jakie znaczenie ma wiedza na temat predyspozycji do wystąpienia raka piersi u danej osoby? (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 23
R115EAN1TGBAT
Na podstawie lekcji oraz własnej wiedzy wyjaśnij, dlaczego w przypadku uszkodzeń tkanki nerwowej użycie komórek macierzystych jest często jedyną metodą dającą nadzieje na wyleczenie pacjenta. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 24
RRE7SAPJRS7E4
Wizualizacja testu ofiary i domniemanych przestępców.
Źródło: Dariusz Adryan, licencja: CC BY 3.0.
R1EXAG989ESE8
(Uzupełnij).
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Ćwiczenie 24
RTL72AFOHAOG9
(Uzupełnij).
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Ćwiczenie 25
R1Q2TKA9PKMTU
Wymień trzy przykłady materiału biologicznego, który można wykorzystać do ustalania profilu genetycznego: (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 26
R12U5PZ8DBX7R
Podaj dwie sytuacje, w których wykorzystuje się ustalanie profilu genetycznego. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 27
R1NMRJOXFH7CR
Podczas ustalania profilu genetycznego ofiary wykorzystuje się reakcje PCR, czyli reakcje łańcuchowej polimerazy. Reakcje PCR umożliwiają namnożenie dowolnego fragmentu DNA. Wyjaśnij, dlaczego do ustalenia profilu genetycznego ofiary niezbędne jest wykorzystanie reakcji PCR? (Uzupełnij).