Genetyka mendlowska
Sprawdź co umiesz
Drugie prawo Mendla (prawo niezależnej segregacji cech) nie dotyczy: Możliwe odpowiedzi: 1. genów sprzężonych, 2. genów leżących na różnych chromosomach, 3. genów leżących na tych samych chromosomach, 4. genów dziedziczących się niezależnie od siebie
każda gameta zawiera tylko jeden allel z danej pary alleli - do każdej gamety przechodzi tylko jeden czynnik dziedziczny z danej pary.
Przeprowadzając krzyżówkę testową (wsteczną) krzyżujemy badanego osobnika z jednym z rodziców, który jest homozygotą 1. dominującą, 2. 4:0, 3. homozygotą dominującą, 4. homozygotą dominującą, 5. 3:1, 6. 1:1, 7. heterozygotą, 8. heterozygotą, 9. 4:0, 10. recesywną, 11. I prawa Mendla, 12. II prawa Mendla. Istnieją wówczas dwie możliwości:
- otrzymamy stosunek fenotypów wynoszący 1. dominującą, 2. 4:0, 3. homozygotą dominującą, 4. homozygotą dominującą, 5. 3:1, 6. 1:1, 7. heterozygotą, 8. heterozygotą, 9. 4:0, 10. recesywną, 11. I prawa Mendla, 12. II prawa Mendla, co będzie oznaczało, że testowany osobnik jest 1. dominującą, 2. 4:0, 3. homozygotą dominującą, 4. homozygotą dominującą, 5. 3:1, 6. 1:1, 7. heterozygotą, 8. heterozygotą, 9. 4:0, 10. recesywną, 11. I prawa Mendla, 12. II prawa Mendla.
- otrzymamy wszystkie kwiaty jednej barwy, czyli stosunek fenotypów wynoszący 1. dominującą, 2. 4:0, 3. homozygotą dominującą, 4. homozygotą dominującą, 5. 3:1, 6. 1:1, 7. heterozygotą, 8. heterozygotą, 9. 4:0, 10. recesywną, 11. I prawa Mendla, 12. II prawa Mendla, co będzie oznaczało, że testowany osobnik jest 1. dominującą, 2. 4:0, 3. homozygotą dominującą, 4. homozygotą dominującą, 5. 3:1, 6. 1:1, 7. heterozygotą, 8. heterozygotą, 9. 4:0, 10. recesywną, 11. I prawa Mendla, 12. II prawa Mendla.
Allele warunkujące barwę sierści u świnki morskiej dziedziczą się autosomalnie. Zwierzęta te mogą mieć sierść o różnym zabarwieniu, m.in. czarną lub białą.
W celu określenia sposobu dziedziczenia barwy sierści u świnki morskiej przeprowadzono trzy krzyżówki:
skrzyżowano ze sobą dwie świnki białe – potomstwo miało sierść białą;
skrzyżowano czarną samicę z białym samcem – połowa potomstwa miała sierść czarną, a połowa – białą;
skrzyżowano inną czarną samicę z białym samcem – otrzymano wyłącznie osobniki o sierści czarnej.
Skrzyżowano odmianę tulipana o genotypie AaBb o kwiatach fioletowych oraz strzępiastych z odmianą o genotypie aabb o kwiatach różowych oraz gładkich.
Skrzyżowano odmianę tulipana o genotypie AaBb (zapisane jako: duże A, małe a, duże B, małe b) o kwiatach fioletowych oraz strzępiastych z odmianą o genotypie aabb (zapisane jako: dwa małe a, dwa duże b) o kwiatach różowych oraz gładkich.
Uzupełnij krzyżówkę genetyczną, a następnie oblicz prawdopodobieństwo rośliny o kwiatach różowych i postrzępionych oraz wypisz fenotypy pozostałych roślin.
Allel 1. dominujący, 2. cztery, 3. recesywny, 4. nie ujawnia się, 5. dwa, 6. ujawnia się opisuje się zwykle dużą literą alfabetu (np. „A”), podczas gdy allel 1. dominujący, 2. cztery, 3. recesywny, 4. nie ujawnia się, 5. dwa, 6. ujawnia się odpowiadającą jej małą literą („a”). U osobników heterozygotycznych, allel recesywny 1. dominujący, 2. cztery, 3. recesywny, 4. nie ujawnia się, 5. dwa, 6. ujawnia się. W takim przypadku mówimy o dominacji zupełnej.
U pomidorów barwa owoców oraz owłosienie łodyg są warunkowane przez allele dwóch genów sprzężonych ze sobą całkowicie: A – allel dominujący warunkujący owoce purpurowe, a – allel recesywny warunkujący owoce czerwone, B – allel dominujący warunkujący występowanie włosków na łodydze, b – allel recesywny warunkujący brak włosków na łodydze (łodygę gładką).
Skrzyżowano ze sobą podwójnie heterozygotyczne pomidory o genotypie AaBb.
U pomidorów barwa owoców oraz owłosienie łodyg są warunkowane przez allele dwóch genów sprzężonych ze sobą całkowicie: A (zapisane duże A) – allel dominujący warunkujący owoce purpurowe, a (zapisane małe a) – allel recesywny warunkujący owoce czerwone, B (zapisane duże B)– allel dominujący warunkujący występowanie włosków na łodydze, b (zapisane małe b) – allel recesywny warunkujący brak włosków na łodydze (łodygę gładką).
Skrzyżowano ze sobą podwójnie heterozygotyczne pomidory o genotypie AaBb (zapisane jako: duże A, małe a, duże B, małe b).
U kotów syjamskich krótka sierść uwarunkowana jest genem dominującym, a u kotów perskich sierść długa uwarunkowana jest genem recesywnym. Umaszczenie czarne kotów perskich dominuje nad podpalanym umaszczeniem kotów syjamskich. Na podstawie krzyżówki genetycznej określ, jakie fenotypy i genotypy wystąpią u potomstwa długowłosej, czarnej kotki perskiej będącą homozygotą pod względem obu tych cech z krótkowłosym, podpalanym kocurem syjamskim, także będącym homozygotą pod względem obu cech.
Podaj, jakiej grupy krwi można się spodziewać u dzieci, których matka ma grupę krwi 0, a ojciec grupę krwi AB. Zapisz możliwości.
Przykładem współdziałania genów dopełniających się jest synteza antocyjany u groszku pachnącego (Lathyrus odoratus), warunkującego czerwony kolor jego kwiatów. Powstanie tego naturalnego barwnika roślinnego zależy od aktywności dwóch enzymów, które są kodowane przez dwa geny i .
Skrzyżowano dwa osobniki rodzicielskie groszku pachnącego (Lathyrus odoratus) o genotypie AAbb i aaBB mające białą barwę kwiatów. W pokoleniu FIndeks dolny 1 Indeks dolny koniec1 otrzymano wyłącznie osobniki o czerwonej barwie kwiatów (podwójne heterozygoty – AaBb). Natomiast w pokoleniu FIndeks dolny 2 Indeks dolny koniec2 otrzymano osobniki mające zarówno białą, jak i czerwoną barwę.
Barwa futra myszy zależy od genu, którego dominujący allel C warunkuje wytworzenie się brązowego barwnika, a recesywny allel c odpowiada za białą barwę futra (brak syntezy barwnika). Jednocześnie obecność dominującego allelu A warunkuje ubarwienie typu aguti (barwnik występuje tylko w szczytowej części włosa), a recesywny allel a odpowiada za równomierne rozmieszczenie barwnika.
Daltonizm objawia się niemożnością rozróżniania barw z powodu braku niezbędnego białka kodowanego przez allel dominujący genu o symbolu D. U ludzi jest to recesywna cecha sprzężona z płcią. Kobieta, która jest nosicielką genu daltonizmu, ma dzieci z mężczyzną, który jest daltonistą. Udziel odpowiedzi na poniższe pytania.
U kotów jedna para alleli (B i b) warunkująca barwę sierści jest sprzężona z płcią. Ruda barwa sierści jest warunkowana przez allel B (XIndeks górny BB), natomiast barwa czarna – przez allel b (XIndeks górny bb). Osobniki heterozygotyczne mają barwę szylkretową (część włosów jest czarnych, część – rudych).
2. Narysuj krzyżówkę genetyczną rodziców z powyższego przykładu:
W tabeli zamieszczono odległości pomiędzy poszczególnymi genami w jednostkach mapowych (j.m.). Na podstawie tych danych określ, z jaką częstością zachodzi crossing‑over pomiędzy genami C i D.
Geny | Odległość między genami [j.m.] |
AB | 25 |
AC | 7 |
AD | 9 |
BC | 18 |
BD | 16 |
