11
Pokaż ćwiczenia:
111
Ćwiczenie 1

Przyporządkuj podpisy do osób przedstawionych na mozaice.

  1. rycerstwo

  2. cesarz

  3. duchowieństwo

Zapoznaj się z opisem ilustracji i wykonaj polecenia.

R96dnXZUo57HI
Ilustracja przedstawia grupę mężczyzn stojących obok siebie. Po środku mężczyzna ubrany w długie, zdobione, purpurowe szaty spięte na ramieniu broszą. Ma koronę na głowie, trzyma w rękach okrągły bochen chleba. Nad głową ma nimb. Jest to Justynian. Po obu stronach władcy stoją duchowni w długich jednolitych szatach. Jest to duchowieństwo. Jeden z nich trzyma w rękach księgę. Po lewej stronie ilustracji kilku mężczyzn ubranych w zbroje, trzymający w rękach tarcze i włócznie. Jest to rycerstwo. Jeden z rycerzy trzyma w ręku wielki klucz.
Fragment mozaiki z kościoła św. Witalisa z Rawenny.
Źródło: wikipedia.org, domena publiczna.
R1e8nnvG07oxz
Na podstawie mozaiki wymień, czym zajmowały się wskazane w zadaniu 1. grupy społeczne. Swoją odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij) Wyjaśnij w jaki sposób wyróżniono postać cesarza Justyniana? (Uzupełnij).
RaBu5C5Tk5Utl
Na podstawie opisu mozaiki wymień, czym zajmowały się następujące grupy społeczne w Bizancjum: duchowieństwo i rycerstwo. (Uzupełnij) Wyjaśnij w jaki sposób wyróżniono postać cesarza Justyniana? (Uzupełnij).
RUPVmq0MBOjQW11
Ćwiczenie 2
Uporządkuj chronologicznie wymienione w tabeli wydarzenia związane z historią Bizancjum. Elementy do uszeregowania: 1. Formalne wyodrębnienie się Kościoła prawosławnego., 2. Zakończenie budowy świątyni Hagia Sophia., 3. Prośba Bizancjum o pomoc przeciwko Seldżukom., 4. Zdobycie Konstantynopola przez krzyżowców., 5. Uznanie tytułu cesarskiego Karola Wielkiego przez Bizancjum.
Rq8HW5xLyoh2j11
Ćwiczenie 3
Rozstrzygnij, które spośród zdań podanych w tabeli są fałszywe lub prawdziwe. Cesarstwo wschodniorzymskie powstało oficjalnie w 395 roku. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Cesarstwo Łacińskie zlikwidowały wojska tureckie wycofujące się z Europy. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Kościół bizantyjski, wschodni nazywany jest kościołem ortodoksyjnym. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Konstantynopol został zdobyty w 1453 roku przez Turków Seldżuckich. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
211
Ćwiczenie 4

Przeczytaj tekst źródłowy i wykonaj poniższe polecenia.

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj poniższe polecenia.

Fragment zbioru praw

Cesarz August do senatu miasta Konstantynopola: „Co wielu poprzednich cesarzy uważało za konieczne do poprawienia, a czego żaden z nich nie odważył się do skutku doprowadzić, tym obecnie, z pomocą Boga Wszechmogącego, postanowiliśmy obdarzyć państwo i zapobiec przewlekłości sporów sądowych. W tym celu postanowiliśmy zmniejszyć zbyt wielką liczbę ustaw, które zawarte są w kodeksach wydanych przez Naszych Poprzedników oraz przez Nas samych, i ułożyć jeden kodeks pod szczęśliwą imienia naszego nazwą, który zawierałby zebrane ustawy, dawniej wydane.[…] Poleciliśmy im ułożyć w jeden obowiązujący zbiór praw to, co jest rozrzucone po różnych rozporządzeniach cesarskich, tak jednak, aby czas, w jakim ustawy były wydawane, jasno był zaznaczony nie tylko przez podanie daty i nazwiska konsula, lecz nawet przez sam ich układ.

praw Źródło: Fragment zbioru praw, [w:] Wiek V–XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1997, s. 38–39.
R1VfeJH6D3NwQ
1. Zidentyfikuj państwo, w którym uporządkowano prawo. (Uzupełnij) 2. Podaj imię cesarza znajdujące w nazwie kodeksu oraz nazwę państwa, w którym sprawował on władzę. (Uzupełnij).
211
Ćwiczenie 5

Rozstrzygnij, w której części Europy, zachodniej czy wschodniej, stosowano opisany ceremoniał. Uzasadnij odpowiedź.

Fragment o ceremoniale na dworze cesarskim

Gdy już wszyscy znajdują się na swoich miejscach […] wprowadza [się] obcego posła […]. Poseł pada na twarz przed cesarzami, a w tejże samej chwili rozlega się głos fletów. Poseł podnosi się i podchodzi bliżej, zostając jednak w pewnej odległości od tronu. W czasie gdy obcy poseł zbliża się do tronu, wchodzą najstaranniej wybrane osoby z jego świty i, po złożeniu czołobitności cesarzowi, zatrzymują się. Gdy [jeden z urzędników] zadaje posłowi zwykłe pytania, złote lwy zaczynają ryczeć, złote ptaszki na tronie i na złotych drzewach rozmieszczone zaczynają melodyjnie śpiewać. Dzikie zaś zwierzęta znajdujące się na stopniach tronu zaczynają podnosić się z legowisk i wspinać na tylne łapy. […] [Urzędnik] wnosi dar posła […], rozlega się dźwięk bębnów, lwy przestają ryczeć, a ptaki śpiewać, dzikie zwierzęta zaś układają się z powrotem na swoje legowiskach. Po wręczeniu darów poseł składa czołobitność [monarchom] i oddala się […].

cesarskim Źródło: Fragment o ceremoniale na dworze cesarskim, [w:] Wiek V–XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1997, s. 49–50.
R1GH1i0XiYd6i
Twoje uzasadnienie (Uzupełnij). Wyjaśnij w jakim celu stosowano ten ceremoniał (Uzupełnij).
311
Ćwiczenie 6

Przeczytaj tekst źródłowy i wykonaj poniższe polecenia.

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj poniższe polecenia.

Fragment bulli papieskiej

Jakże bardzo bowiem chrześcijańskim i prawowiernym jest miasto u kolumn cesarstwa i jego szanownych, mądrych obywateli! Jaką zaś straszną herezję co dzień w jego wnętrzu zasiewa Michał, nadużywający tytułu patriarchy i zwolennicy jego głupoty! […] Dlatego my, nie mogąc znieść niesłychanych obelg i krzywd wyrządzonych świętej, pierwszej, apostolskiej Stolicy i widząc, jak katolicka wiara coraz bardziej podupada, powagą świętej i nierozdzielnej Trójcy i Stolicy Apostolskiej, której legację spełniamy, i wszystkich prawowiernych ojców z siedmiu synodów oraz całego Kościoła katolickiego, klątwę, którą pan nasz, najczcigodniejszy papież, Michała i jego następców obłożył, w razie gdyby się nie poprawili, w taki oto sposób podpisujemy […]. Amen, amen, amen.

papieskiej Źródło: Fragment bulli papieskiej, [w:] Wiek V–XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1997, s. 119–120.
RXIrbgIPcevWE
Podaj datę wystawienia dokumentu. (Uzupełnij) Wymień strony konfliktu, opisanego w tekście. (Uzupełnij) Podaj nazwę stosowanego w historiografii pojęcia, określającego stan prawny, który nastąpił pomiędzy stronami konfliktu. (Uzupełnij).
311
Ćwiczenie 7

Przeanalizuj mapę Europy Południowo‑Wschodniej i wykonaj poniższe polecenia.

R1KUlBLeYKb7l
Mapa Europy Południowo‑Wschodniej.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o. na podstawie Killroyus, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
RvP7ikfujukmi
Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Zmiany terytorium państwa bizantyjskiego, przedstawione na mapie, nastąpiły w wyniku: Możliwe odpowiedzi: 1. rozwoju imperium arabskiego., 2. podbojów mongolskich w Europie., 3. IV wyprawy krzyżowej., 4. zdobycia Bizancjum przez Turków osmańskich.
Rmo2GhfIej9QG
Podaj argument potwierdzający Twój wybór. (Uzupełnij).
RlCI8vczfpilE
(Uzupełnij).
311
Ćwiczenie 8

Rozstrzygnij, czy tezy Grzegorza VII przyczyniły się do pogłębienia podziału między chrześcijaństwem wschodnim a chrześcijaństwem zachodnim. Uzasadnij odpowiedź, odnosząc się do tekstu.

Fragment Dictatus papae (tez Grzegorza VII) z 1075 roku
  1. Kościół Rzymski przez samego Boga został założony. […]

  2. Jego jednego imię ma być wspominane w modlitwach kościelnych.

  3. Ten jeden jedyny jest tytuł (papież) na świecie. […]

  4. Żaden przepis prawny i żadna księga kanonów (tj. praw kościelnych) nie ma mieć ważności bez jego woli.

  5. Orzeczenie jego przez nikogo nie może być zaczepione, on sam zaś może unieważniać (orzeczenia) wszystkich innych. […]

  6. Kościół Rzymski nigdy nie pobłądził i po wszystkie czasy, wedle świadectwa Pisma św., w żaden błąd nie popadnie.

Dictatus Źródło: Fragment Dictatus papae (tez Grzegorza VII) z 1075 roku, [w:] Wiek V–XV w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii i studentów, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1997, s. 126–127.
RLuGVH87gA4Xw
Rozstrzygnięcie: (Uzupełnij). Uzasadnienie: (Uzupełnij).